DIỄN ĐÀN
Xuân về đọc câu đối chống tiêu cực
Tin đăng ngày: 13/3/2018 - Xem: 623
 

 Vũ Ba Lan

         Upload

                                                 Tranh biếm họa

Mỗi năm Tết đến, Xuân về, báo chí lại nở rộ câu đối trên các trang báo. Câu đối là một hình thức sinh hoạt văn hóa độc đáo và tao nhã của người Việt Nam. Bên cạnh dòng câu đối NGỢI CA cái hay, cái đẹp của đất nước, con người, công đức của Tổ tiên, tư tưởng, thái độ, nhân tình thế thái của con người trước cuộc sống… vẫn có song song một dòng câu đối PHÊ PHÁN những thói hư, tật xấu và tệ nạn xã hội. Đối tượng phê phán ở dòng câu đối này bao gồm: Tham nhũng, buôn lậu, quan liêu, cửa quyền, lãng phí, xu nịnh, luồn cúi, cờ bạc, rượu chè, nghiện hút, ma túy, mại dâm, phim đen, sách đen, bói toán nhảm nhí,… Tính chiến đấu và sức phê phán của dòng câu đối này được thể hiện tài tình qua nghệ thuật chơi chữ, tài sử dụng hình ảnh so sánh, cường điệu, ẩn dụ, hoán dụ, đặc biệt là nghệ thuật nhân cách hóa.

 Trong 12 con giáp, các tác giả câu đối đã khai thác tài tình, triệt để các đặc tính xấu, hình dạng xấu, bản chất xấu của từng con vật để gán cho các loại người cần phê phán. Với nghệ thuật cường điệu, so sánh và nhân cách hóa, loài chuột đục khoét được coi như loài tham nhũng bị lên án trong câu đối chống tiêu cực:

Năm Tý qua, bọn tham nhũng ra tòa, “cháy nhà ra mặt chuột”!

Năm Sửu tới, người hảo tâm không “Trâu buộc ghét trâu ăn”!

 (Tú Đặng - Xuân Đinh Sửu - 1997)

Bính Tý qua, các vụ tiêu cực đang thanh tra, quan tham còn chui rúc, sợ ghê loài “mặt chuột”!

Đinh Sửu tới, những vụ tham ô còn xử lý, bọn gian phải chịu đòn, đáng đời lũ “đầu trâu”!

 (Vũ Tú Nạc - Xuân 1997)

 Năm Sửu, năm con trâu, nó là đầu cơ nghiệp của nhà nông, thế mà các tác giả vẫn khéo léo khai thác, viết lên nhiều câu đối phê phán tuyệt hay:

Năm Sửu qua, thằng gian, thằng lận, ăn béo như trâu quen thói “đầu trâu”

Năm Dần đến, quan nhũng, quan tham, ăn như hổ càng vênh “mặt hổ”

 (Nguyễn Tài Đại - Xuân 1998)

Các tác giả cũng đã nhờ sức mạnh của Trâu và Hổ để nói lên ý chí của mình trong đấu tranh chống tiêu cực :

Tiễn năm Sửu, Trâu đi húc bạt mạng lũ ma túy, ma cô, cùng ma mãnh

Đón năm Dần, Hổ về vồ sạch trơn phường tham ô, tham nhũng với tham quyền!

 (Hoàng Nghĩa Phượng - Xuân 1998)

Tiễn năm Dần, khen công Hổ vồ lắm kẻ tham ô, hối lộ!

Đón năm Mão, thưởng sức Mèo chụp nhiều tên móc ngoặc, ô dù!

 (Duyên Hải - Xuân kỷ Mão - 1999)

Đón năm Mậu Thìn, có một câu đối tuyệt hay khi tác giả đã cùng Mèo và Rồng tuyên chiến với tiêu cực:

Xuân Đinh Mão, Mèo mở mắt xanh, bầy đục khoét sợ xanh mang, tím mặt

Tết Mậu Thìn, Rồng dương vuốt bạc, lũ gian tham lo bạc mắt, vàng tròng!

 (Nguyễn Tài Đại)

Với nhiều hình thức thể hiện, câu đối góp phần phê phán các tệ nạn xã hội, góp tiếng cười thâm thúy, sâu cay những thói hư tật xấu, tệ nạn xã hội, là đối tượng tác chiến của câu đối chống tiêu cực:

Ma túy sát nhân, vui Tết giữ mình, đừng nghiện ngập!

Si đa giệt chủng, chơi xuân phòng bệnh, chống tà dâm!

 (Nguyễn Cảnh Em - Xuân 1995)

Đẩy lùi bọn nghiện ngập bê tha, để khỏi lo nhà tan cửa nát!

Quét sạch bọn dâm ô, trụy lạc, là không sợ phận hỏng, duyên hư!

 (Cụ Hùng Sinh - Xuân 1995)

Tiễn năm Hợi, ngăn chặn phim heo, sách độc, ảnh đen, làm tâm hồn dơ bẩn

Đón năm Tý, bài trừ thói chuột, bia ôm, nhạc sex, làm lối sống suy đồi!

 (Nguyễn Văn Chương - Xuân 1996)

 Nhắc nhở các lái xe cần an toàn trong ngày tết, có người viết câu đối:

Chén chú, chén anh, tai đã ù rồi, đừng nắm vô lăng mà hết tết!

Ly này, ly nữa, mắt đà díp lại, chớ cầm tay lái kẻo tàn xuân!

 (Nguyễn Tiến Bình)

 Câu đối thẳng thắn, lên án mạnh mẽ tệ nạn nghiện hút, cờ bạc, rượu chè, ma túy, mại dâm, bói toán nhảm nhí:

Nghiện cơm đen, đen mệnh, đen lòng, đen sự nghiệp!

Say chất trắng, trắng tay, trắng mắt, trắng tiền đồ!

 (Vũ Đình Thi)

 Với câu chữ hùng hồn, lời văn khảng khái, ý tứ sắc sảo, tính phê phán và chiến đấu sắc bén, câu đối chống tiêu cực góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp, đề cao chân, thiện mỹ, gửi gắm ý chí và nguyện vọng của nhân dân, vì thế dòng câu đối này được nhân dân rất yêu thích. Để kết thúc bài viết này mời bạn đọc thưởng thức đôi câu đối của hai tác giả Nguyễn Sỹ Cẩn và Trần Hải Đường sáng tác năm Quý Mùi - 2003 sau đây:

Tiễn năm Ngọ, tống khứ tiêu cực, tham ô đi theo vó ngựa!

Đón Tết Mùi, hoan nghênh kinh doanh, sản xuất, không treo đầu dê!

Tiễn năm Ngọ, xây dựng kỷ cương, luyện phong cách nói thẳng thừng ruột Ngựa!

Đón tết Mùi, bài trừ tệ nạn, bỏ hết trò treo lủng lẳng đầu Dê!

 

 

 

 

Diễn đàn khác:
Định giá lại “nông nghiệp, nhà nước, văn minh”? (16/10/2018)
Hướng đi nào cho nông thôn mới? (9/10/2018)
Đôi điều suy ngẫm về đạo đức công vụ trong tình hình hiện nay (11/9/2018)
Vẻ đẹp cá tính người phụ nữ trong bài thơ "Bánh trôi nước" (10/9/2018)
Dùng một lần (7/9/2018)
Đánh vần thì đánh, đừng đánh thầy Đại (7/9/2018)
Khi nông dân chán... đại học (6/9/2018)
Đối thoại với nhà nghiên cứu Trương Công Anh về kinh doanh rừng tổng hợp (31/8/2018)
Với cuộc cải cách bộ môn Ngữ văn ở bậc phổ thông hiện nay - Đôi điều tôi muôn nói (31/8/2018)
Về sách giáo khoa bậc phổ thông - Như tôi hiểu và mong muốn (8/8/2018)
Mấy suy nghĩ trong việc đánh giá đúng cán bộ (7/8/2018)
Quản trị nhân lực công (7/8/2018)
Tham nhũng vẫn rất nghiêm trọng! (2/8/2018)
Dạy sai có thể khiến cả một dân tộc sai lầm (2/8/2018)
Hình thành dần thói quen làm khoa học cho doanh nghiệp (20/7/2018)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 8/2018
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 8/2018
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 423 | Tất cả: 1,465,990
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp