THÔNG TIN - TƯ LIỆU
Sa mu dầu - Di sản Nghệ An trong top 10 cây lớn nhất trái đất?
Tin đăng ngày: 8/9/2017 - Xem: 439
 
  1. Nguyễn Đình Võ

Hội KHKT Lâm nghiệp Nghệ An

 

Samu dầu chưa phải là loài cây đặc hữu của Việt Nam, bởi nó còn xuất hiện ở tỉnh Hủa Phăn (Lào), Đảo Hải Nam và Đài Loan (Trung Quốc), thuộc vòng cung Pù Hoạt (về địa chất và cổ sinh học, Pù Hoạt là một khối núi lớn hình thành từ Kỷ Permian cách đây hơn 200 triệu năm, khối núi này hình thành như một cầu nối giữa tỉnh Hủa Phăn (Lào) với khu vực Bắc Trung bộ của Việt Nam với Đảo Hải Nam và Đài Loan (Trung Quốc), còn gọi là vòng cung Pù Hoạt. Tại Việt Nam, chúng chỉ phân bổ hẹp tại Nghệ An, tập trung khá nhiều ở huyện Quế Phong, nên có tên chỉ dẫn địa lý là Sa mộc Quế Phong).

Mẫu Sa mu dầu đầu tiên thu thập được là tại núi Pha Ca Tủn (huyện Quế Phong) do đoàn cán bộ bộ môn thực vật - Viện Điều tra quy hoạch rừng (FIPI) tiến hành thu thập trong chương trình “Điều tra tài nguyên phục vụ xây dựng khu kinh tế lâm nghiệp Sông Hiếu” vào năm 1965.

Năm 1991, FIPI và Chi cục Kiểm lâm Nghệ An đã khảo sát và xây dựng Vườn quốc gia Pù Mát, gặp quần thể Sa mu dầu phân bổ trên giông núi Pù Nhông ở độ cao 1400m, trên đầu nguồn Khe Choang (huyện Tương Dương). Tại đây, quần thể Sa mu dầu tại vành đai cao hơn vành đai phân bổ của quần thể Pơ mu, tạo thành những đám cây vượt tán có đường kính bình quân khoảng 45cm và chiều cao trên 50m. Đặc biệt, tại khu vực Khe Bu (huyện Con Cuông) có một cá thể Sa mu dầu có đường kính 5,4m và chiều cao 70m đã được Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam cấp bằng “Cây di sản”. Năm 1997, trở lại Quế Phong khảo sát xây dựng Khu BTTN Pù Hoạt, Đoàn đã gặp những quần thể Sa mu dầu thuần loài trên độ cao 1600-2000m. Những quần thể này từ hàng chục đến hàng trăm cây Sa mu dầu trên các giông núi. Đoàn đã tiếp xúc và chụp hình được 1 cây Sa mu dầu có đường kính 2,8m và chiều cao dưới cành là 50m, chiều cao vút ngọn là 60m. Đoàn được người bản địa dẫn đường (ông Xuyền ở bản Pục, xã Nậm Giải, huyện Quế Phong) chỉ cho một cây Sa mu dầu do ông mới chặt để chuẩn bị làm nhà, có đường kính gốc 3m, cùng khoảng 1.000 tấm gỗ Sa mu dầu có kích thước 1,7cm x 35cm x 107cm. Nhân dân ở đây có tập quán vào rừng để tìm những cây Sa mu dầu tầm cỡ lớn như thế cưa xẻ gỗ làm đủ một cái nhà sàn. Tại thời điểm lúc bấy giờ, điểm qua 2 xã Thông Thụ và xã Hạnh Dịch (huyện Quế Phong) thì có trên 100 nhà được lợp mái bằng gỗ Sa mu dầu. Như vậy đã có hàng trăm cây Sa mu dầu cực lớn bị biến mất.

Trong quá trình khảo sát, những người bản địa dẫn dường cũng đã chỉ cho Đoàn thấy những cây Sa mu dầu cực lớn, cao vượt tán trên các giông núi đối diện có đường kính khoảng trên 5m. Họ sẵn sàng đưa Đoàn đến tận nơi nhưng do những khó khăn về thời gian, thời tiết và mục tiêu đợt khảo sát cũng không cho phép đi sâu vào chuyên đề này nên Đoàn đành gác lại.

Hiện nay, Bản quản lý Khu BTTN Pù Hoạt đang tiến hành khảo sát để xây dựng Đề án “Rừng di sản” và “Cây di sản”, Sa mu dầu là đối tượng nghiên cứu quan trọng và chắc chắn sẽ có những kết quả mong đợi.

Tại các VQG và Khu BTTN, người ta thường tìm những cây có tầm vóc lớn làm tiêu điểm các tuyến tham quan rừng cho du khách như: Ở vườn quốc gia Cúc Phương có cây Sấu (Dracontomelum dupereanum), cây Chò ngàn năm và cây Chò chiến thắng (Terminalia myriocarpa); Ở vườn quốc gia Ba Bể có cây Thung (Tetrameles nudiflora); Ở vườn Quốc gia Nam Cát Tiên có cây Gõ đỏ (Pahudia cochinensis); Ở vườn Quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng có cây Gùa (Ficus callosa). Đó đều là những loài cây có tầm vóc lớn nhưng thường chúng có bạnh vè to, vượt lên khỏi bạnh vè thì đường kính thực của thân cây cũng chỉ đạt 1,2-2m, không thể so sánh được với cây Sa mu dầu - Di sản từ vườn Quốc gia Pù Mát của chúng ta.

Những cây Sa mu dầu của Nghệ An thân cây không có bạnh vè, lừng lững một cột hình trụ từ gốc lên tới độ cao 40-50m, vượt tán rừng đến 20-35m, tạo nên một cảnh hùng vĩ chưa từng thấy ở nơi nào trên mảnh đất hình chữ S - Việt Nam.

Nếu như trên thế giới có chừng 10 cây khổng lồ, từng là tiêu điểm cho khách du lịch, tham quan quốc tế, như: cây Cù Tùng, cây Vương Tùng (Sequoia sempervirens) của Bang California, Mỹ có đường kính 8,5m, chiều  cao là 102m; cây Bạch đàn chúa (Eucalyptus regnan) ở Melbourne, Australia có đường kính 9,7m, chiều cao 101m; cây Cum-pát (Koompassia exeelse) ở Sarawarl, Indonesia có chiều cao 84m; cây Bạch quả (Ginkobiloba) của Trung Quốc có chu vi 16m, chiều cao 25m; cây Bách (Cedrus deodra) ở dãy Hy Mã lạp Sơn (Hymalaya), Ấn Độ có chu vi là 12m... thì những cây Sa mu dầu của chúng ta đã biết và còn tiếp tục khảo sát thêm sẽ không thua kém một số loài cây được coi là lớn nhất của quả đất nói trên.

Sa mu dầu là loài cây đặc biệt quý hiếm, có giá trị đặc biệt cả về kinh tế và cả cảnh quan môi trường (có thể trình bày ở chuyên đề riêng), cần có chế độ nghiên cứu bảo vệ đặc biệt. Chúng tôi hoan nghênh Sở Nông nghiệp & PTNT - Chi cục Kiểm lâm Nghệ An có chủ trương khảo sát, xây dựng Đề án bảo tồn “Cây Di sản” và “Rừng Di sản”, trong đó loài Sa mu dầu là đối tượng được quan tâm. Nếu những cây Sa mu dầu cực lớn, rừng Sa mu dầu thuần loài được xác định là di sản, được bảo tồn và phát triển theo chế độ di sản thì có thể coi là điểm nhấn trong việc tái cơ cấu ngành lâm nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch sinh thái và nền kinh tế xanh.

Theo các nhà khoa học, nếu bảo vệ được, nên lấy loài Sa mu dầu làm biểu tượng cho thực vật nhiệt đới Việt Nam.

 
Tên bạn
Email
Số điện thoại
Địa chỉ
Chủ đề
Nội dung
Mã kiểm tra Thay đổi hình ảnh mã số
Nhập mã kiểm tra (Nhập mã số kiểm tra vào ô này)
Thông tin - Tư liệu khác:
Di sản tài liệu Hán Nôm họ Nguyễn Khắc Hồng Long, Nam Đàn (13/4/2018)
Người Nghệ đỗ cử nhân năm Tuất (2/3/2018)
Di sản Hán Nôm với hệ thống di tích Tây Yên Tử (19/12/2017)
Khảo lại ba bản dịch Hai bài Văn bia đền Cuông (6/10/2017)
Kim Vân Kiều tân truyện Trong “Kho sách xưa” của Trường Đại học Yale (26/9/2017)
Bốn chuyến bay không thể nào quên (11/9/2017)
Sa mu dầu - Di sản Nghệ An trong top 10 cây lớn nhất trái đất? (8/9/2017)
Hợp tác KH&CN Việt – Lào hướng đến tầm cao mới (3/7/2017)
Bàn thêm 16 chữ vàng (Tứ tôn châm) của Hoàng giáp Nguyễn Khắc Niêm (3/7/2017)
Công tác tuần tiểu, kiểm soát vùng biển miền Trung qua một số tư liệu Châu bản triều Nguyễn (3/7/2017)
Bàn về những suy diễn tùy tiện trong “Bản lý lịch di tích” đền Bạch Vân (31/3/2017)
THỬ BÀN THÊM VỀ MỘT SỐ KÝ HIỆU NGHỆ THUẬT TRONG CÁC TÁC PHẨM VIẾT VỀ TÂY NGUYÊN (31/3/2017)
CỬ NHÂN ĐẤT NGHỆ ĐỖ Ở CÁC KHOA NĂM DẬU (20/1/2017)
CÁC VỊ ĐẠI KHOA XỨ NGHỆ TRONG KHOA THI TIẾN SĨ CUỐI CÙNG (KỶ MÙI – KHẢI ĐỊNH THỨ 4 (1919)) (20/1/2017)
BA TRANG, BẢY TRẠI BÂY GIỜ LÀ ĐÂU? (20/1/2017)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách hay: Chămpa và khảo cổ học Mỹ Sơn
Giới thiệu sách hay: Chămpa và khảo cổ học Mỹ Sơn
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
Trang chủ | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Thông tin - Tư liệu | KHXH&NV trong & ngoài nước |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75A - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvnghean@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn