CHỨC NĂNG NHIỆM VỤ
Trung tâm KHXH&NV Nghệ An - Dấu ấn qua 10 năm và mô hình phát triển
Tin đăng ngày: 23/5/2017 - Xem: 945
 

Nhân dịp 10 năm thành lập Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Nghệ An, phóng viên có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quốc Hồng - Giám đốc Trung tâm, về những kết quả đạt được, những tồn tại và mô hình sắp tới của Trung tâm. Sau đây là những chia sẻ của ông Nguyễn Quốc Hồng với bạn đọc Chuyên san.

*  *  *

 

P.V: Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Nghệ An thuộc Sở Khoa học và Công nghệ đã bước sang tuổi thứ 10. Mười năm đối với một cơ sở nghiên cứu KHXH&NV hẳn là chưa dài, song với chức năng nghiên cứu những vấn đề về khoa học xã hội và nhân văn ở Nghệ An nhằm cung cấp luận cứ khoa học cho việc lập quy hoạch, kế hoạch, cơ chế, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; sưu tầm, nghiên cứu những di sản văn hóa, lịch sử của tỉnh, bảo tồn và phát huy tinh hoa văn hóa xứ Nghệ. Ông có thể khái quát những kết quả đã làm được của Trung tâm trong 10 năm qua?

Ông Nguyễn Quốc Hồng: Trong bài cảm tưởng về chặng đường xây dựng và phát triển của GS.NGND Nguyễn Đình Chú viết về Trung tâm, câu mở đầu “Đúng là bóng câu qua cửa sổ. Mới đó đã 10 năm”. Mười năm là quãng thời gian ngắn đối với một đơn vị nghiên cứu khoa học, như một đời người, chưa đến tuổi trưởng thành. Do vậy những việc làm được quả thực chưa phải là nhiều, những tồn tại không phải là ít và nhiều những vấn đề cần phải vượt qua để tiếp tục đi lên.

Kỷ niệm 10 năm thành lập là sự kiện để mọi người đánh giá lại quá trình hoạt động của Trung tâm và đặc biệt đây là dịp để đội ngũ cán bộ Trung tâm tự đánh giá mình, khẳng định mình và tiếp tục bước đi trong thời gian tới.

Những nội dung trên đã được trình bày khá đầy đủ trong cuốn Kỷ yếu Trung tâm KHXH&NV - 10 năm xây dựng và phát triển 2007-2017, trong khuôn khổ bài phỏng vấn này, tôi xin khái quát một số nội dung chính sau đây:

- Về nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn.

Với việc tổ chức nghiên cứu, công bố 17 đề tài khoa học cấp tỉnh trên hầu hết các lĩnh vực KHXH&NV: Kinh tế, văn hóa, giáo dục, lịch sử…. Tham mưu UBND tỉnh tổ chức 12 cuộc hội thảo khoa học với các nội dung, các vấn đề mà thực tiễn cuộc sống cũng như yêu cầu lãnh đạo tỉnh đặt ra cần phải lý giải trong công tác xây dựng chính sách và công tác quản lý, làm sáng tỏ thêm những vấn đề thực tiễn đặt ra trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tham mưu đề xuất, xây dựng 4 đề án, chính sách về thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, xã hội hóa các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng KHCN, hỗ trợ đầu tư các dự án công nghệ cao,… được UBND tỉnh ban hành. Tổ chức thực hiện 6 nhiệm vụ điều tra xã hội về các lĩnh vực cải cách thủ tục hành chính, nguồn nhân lực; doanh nghiệp, v.v.. Các đề tài, nhiệm vụ do cán bộ Trung tâm thực hiện, chất lượng ngày càng tốt hơn. Trong 17 đề tài đã được nghiệm thu chỉ có 1 đề tài đạt trung bình, còn lại là khá và xuất sắc.

- Kết quả về sưu tầm, nghiên cứu các công trình lịch sử, văn hóa của địa phương, các ngành là một trong các dấu ấn của Trung tâm trong 10 năm qua. Với 52 công trình sưu tầm, biên khảo, xuất bản trên các lĩnh vực: Địa chí, lịch sử, văn hóa,… đã được công bố là kết quả đáng trân trọng và góp phần vào việc văn bản hóa, bảo tồn và phát huy kho tàng văn hóa xứ Nghệ. Trong các công trình ấy phải kể đến bộ: Nghệ An toàn chí (22 tập, đã xuất bản 11 tập); Lịch sử Nghệ An từ nguyên thủy đến năm 2005Lịch sử quân sự Nghệ An từ 1930 đến 2010 có giá trị lớn về mặt tư liệu và học thuật.

- Đã xây dựng được mối quan hệ với các Viện nghiên cứu, một số trường đại học trong công tác nghiên cứu khoa học. Trung tâm đã thực sự trở thành nơi hội tụ, kết nối giữa các nhà quản lý với các nhà khoa học; giữa các nhà khoa học trong tỉnh với các nhà khoa học trong nước và quốc tế; giữa những người con quê hương đang sống, làm việc trên chính mảnh đất của mình với những người con của quê hương đang sống, làm việc trên mọi miền đất nước.

Cùng với công việc hội tụ và kết nối, đội ngũ cán bộ của Trung tâm cũng có bước trưởng thành. Trung tâm hiện nay có 18 cán bộ, trong đó có 14 biên chế, 4 hợp đồng, đang tiếp tục phương châm vừa làm vừa học, đảm nhận các nhiệm vụ do tỉnh giao.

- Trung tâm có một cơ ngơi làm việc khang trang, với một tòa nhà 5 tầng diện tích 1.800m2 và các công trình phụ trợ. Tiện nghi làm việc được trang bị đầy đủ, các phòng làm việc đều có điều hòa, cá nhân đều được trang bị máy tính và các dụng cụ cần thiết. Trung tâm có 1 thư viện điện tử và 1 thư viện sách để cán bộ trong và ngoài Trung tâm tra cứu; đến thời điểm này điều kiện làm việc của cán bộ Trung tâm là rất tốt.

P.V: Thưa ông, những kết quả trong 10 năm hoạt động mà ông vừa khát quát là rất ấn tượng. Dẫu đánh giá dưới góc độ nào thì cũng phải ghi nhận những thành tích của Trung tâm. Từ chỗ mới thành lập, điều kiện làm việc chưa hề có gì, công việc rất mới mẻ, cán bộ hầu hết mới ra trường, sau 10 năm đã đạt được những kết quả như vậy là đáng trân trọng. Chúng tôi muốn ông lý giải những nguyên nhân nào mà Trung tâm đạt được những kết quả trên?

Ông Nguyễn Quốc Hồng: Nguyên nhân đầu tiên là cán bộ Trung tâm ngay từ đầu thực hiện linh hoạt, hiệu quả phương châm vừa làm vừa học, “tầm sư học đạo”. Kiên trì liên kết, hợp tác, tìm mọi sự giúp đỡ từ các viện nghiên cứu, các cơ quan, các trường đại học. Tranh thủ sự hợp tác, cộng tác của các nhà khoa học có tên tuổi trong lĩnh vực KHXH&NV. Cán bộ Trung tâm chịu khó trong công việc, đoàn kết cộng sự.

Thứ hai là sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đầu tư cơ sở vật chất của lãnh đạo tỉnh; đặc biệt là sự chỉ đạo, hỗ trợ trực tiếp của lãnh đạo Sở KH&CN tạo mọi điều kiện có thể để Trung tâm phát triển.

Thứ ba là sự cộng tác, giúp đỡ chân tình của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam; Viện Kinh tế Việt Nam; Viện Sử học;… cùng với sự phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm của các nhà khoa học là người Nghệ công tác tại các viện nghiên cứu ở Hà Nội, ở thành phố Hồ Chí Minh, Hội Văn nghệ dân gian Nghệ An,…

Tất cả sự giúp đỡ, hợp tác, chia sẻ đã làm cho đội ngũ cán bộ Trung tâm tự tin trong thực hiện nhiệm vụ, học hỏi nhiều phương pháp nghiên cứu, tiếp cận tư liệu,… tạo nên “vốn” ban đầu cho nhiệm vụ nghiên cứu khoa học. Nhân dịp kỷ niệm này, thay mặt lãnh đạo Trung tâm, tôi xin gửi lời tri ân đến tất cả các vị lãnh đạo, nhà khoa học,... đã quan tâm và giúp đỡ Trung tâm trong thời gian qua.

P.V: Vừa rồi ông có trao đổi 10 năm những việc làm được của Trung tâm chưa phải là nhiều và những tồn tại cũng không phải là ít, ông có thể cho bạn đọc biết thêm những tồn tại của Trung tâm trong 10 năm xây dựng và phát triển?

Ông Nguyễn Quốc Hồng: Như tôi đã trình bày ở phần nguyên nhân của sự thành công, chính trong những nguyên nhân đó đã thấy được những tồn tại rồi.

- Thứ nhất là nguồn nhân lực: Với 18 cán bộ, trong đó chưa ai có bằng tiến sĩ, cao nhất chỉ mới là thạc sĩ, hầu hết là cán bộ trẻ, trẻ cả tuổi đời và tuổi nghề; thiếu kiến thức thực tế, phương pháp tiếp cận; Không ít cán bộ chưa tâm huyết, chưa chuyên sâu và thiếu chuyên nghiệp… Nếu đánh giá thực chất một cách sòng phẳng theo bất cứ tiêu chí nào đều khẳng định rằng nguồn nhân lực của Trung tâm còn yếu. Thiếu lực lượng “đầu đàn”, chưa có sự kết nối liên tục giữa các thế hệ. Việc tuyển dụng, thu hút người tài gặp rất nhiều khó khăn, vả lại chính sách khuyến khích, đãi ngộ đối với những người làm khoa học trong đó có khoa học xã hội và nhân văn còn rất nhiều vấn đề phải bàn, nên có thu hút thì họ cũng không mặn mà về với Trung tâm. Mặt khác, môi trường hoạt động của Trung tâm thực sự chưa thật sôi động, năng động để khơi dậy sự đam mê, khát khao tìm tòi, nghiên cứu của đội ngũ cán bộ trẻ.

- Cơ sở vật chất có thể nói là rất đầy đủ, song vấn đề sử dụng còn hạn chế, chưa phát huy hiệu quả trong các lĩnh vực: khai thác tư liệu qua 2 thư viện của Trung tâm; Khai thác hiệu quả các hội trường lớn, nhỏ, các trang thiết bị,… để cơ sở vật chất đã được đầu tư vừa là nơi làm việc của Trung tâm, vừa là nơi sinh hoạt, giao lưu, kết nối các nhà khoa học xã hội và nhân văn trong tỉnh, trong tỉnh với cả nước tạo nên nơi hội tụ của các nhà khoa học.

- Các đề tài nghiên cứu được ứng dụng vào thực tiễn chưa nhiều. Một số đề tài nghiên cứu chưa bám sát thực tiễn, chưa xuất phát từ yêu cầu thực tiễn để đề xuất. Một số vấn đề được lãnh đạo và nhân dân kỳ vọng làm sáng tỏ như: Tại sao người Nghệ An là khó làm giàu, phát triển trên chính quê hương? Nghệ An là tỉnh nhiều người tài, giàu tiềm năng nhưng mãi vẫn là tỉnh nghèo? Giải pháp chống tư tưởng trông chờ, ỷ lại trong cán bộ, đảng viên và nhân dân?... vẫn chưa được lý giải, trả lời một cách thỏa đáng. Những vấn đề đó nói lên một điều: những kết quả đạt được của Trung tâm trong 10 năm qua chưa đáp ứng được yêu cầu và mong mỏi của lãnh đạo và nhân dân trong tỉnh.

P.V: Thưa ông, sau Lễ kỷ niệm này, ông có suy nghĩ gì về mô hình phát triển sắp tới của Trung tâm? Bước đi sắp tới, mô hình của Trung tâm như thế nào để tiếp tục giữ vững và giành được những thành tích cao hơn trong thập niên tới?

Ông Nguyễn Quốc Hồng: Đây là vấn đề rất khó, không chỉ tôi mà anh em lãnh đạo Trung tâm và cả các đồng chí lãnh đạo Sở KH&CN cũng đang trăn trở cho Trung tâm.

Hiện nay, Trung tâm từ đơn vị sự nghiệp có thu hoạt động theo quy định của pháp luật và chịu sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp của Sở KH&CN Nghệ An đang chuyển sang đơn vị hoạt động tự chủ tự chịu trách nhiệm về tài chính theo NĐ 115 của Chính phủ. Tuy nhiên đây là mô hình mới và rất khó khăn trong hoạt động của Trung tâm KHXH&NV trong thời gian tới bởi tính đặc thù của lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.

Nhận thức tầm quan trọng của lĩnh vực KHXH&NV trong sự nghiệp phát triển kinh tế của tỉnh, hơn 10 năm trước, lãnh đạo tỉnh đã có chủ trương hình thành Viện Khoa học xã hội khu vực Bắc miền Trung tại Nghệ An, chủ trương này đã được đưa vào Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ 16 (2006)(1). Đến Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ 17 (2010), sau khi Trung tâm KHXH&NV thành lập được 3 năm, chủ trương thành lập Viện khoa học xã hội tiếp tục khẳng định “Nâng cao năng lực hoạt động của Trung tâm KHXH&NV thành Viện KHXH&NV tỉnh Nghệ An”(2).

Đến Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ 18 (2015), một lần nữa tiếp tục được khẳng định: “Tích cực xúc tiến để sớm hình thành phân viện nghiên cứu khoa học xã hội khu vực Bắc Trung bộ tại Nghệ An”(3).

Như vậy về mặt chủ trương thành lập Viện KHXH trực thuộc tỉnh đã được lãnh đạo tỉnh thống nhất đưa vào Nghị quyết ba kỳ đại hội. Vấn đề là triển khai thực hiện trong thực tế.

Kỷ niệm 10 năm thành lập, xây dựng và phát triển Trung tâm KXHH&NV xin kiến nghị lãnh đạo tỉnh chỉ đạo các ngành liên quan và Trung tâm KHXH&NV lập đề án nâng cấp Trung tâm lên Viện trực thuộc tỉnh với tên gọi Viện Kinh tế - Xã hội Nghệ An.

Sau 10 năm hoạt động, Trung tâm đã được tỉnh đầu tư xây dựng nên những tiền đề quan trọng để trở thành Viện trực thuộc tỉnh, đó là: Tiền đề về cơ sở vật chất; kinh nghiệm trong nghiên cứu các đề tài khoa học, trong việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ khoa học như: Tham mưu tổ chức các cuộc hội thảo; điều tra xã hội học; xây dựng các đề án, chính sách. Đặc biệt là đã tạo lập được các mối quan hệ, liên kết trong nghiên cứu khoa học với các viện nghiên cứu, một số trường đại học và các nhà khoa học trong nước. Vấn đề còn lại là có một cơ chế đặc thù để thu hút một số nhà khoa học, nghiên cứu có trình độ cao (tiến sĩ, phó giáo sư,…) về công tác tại Viện. Như vậy, mô hình Viện Kinh tế - Xã hội Nghệ An sẽ làm tốt chức năng là cơ quan nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, tổng kết thực tiễn, cung cấp những luận cứ khoa học cho lãnh đạo tỉnh xây dựng cơ chế, chính sách phát triển kinh tế - xã hội trong những năm tới; Đồng thời tạo môi trường mới cho cán bộ Trung tâm phát huy khả năng của mình đóng góp nhiều hơn trong sự nghiệp phát triển tỉnh nhà trở thành Trung tâm kinh tế - xã hội của vùng Bắc Trung bộ.

P.V: Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này, hy vọng ý kiến của ông sẽ sớm trở thành hiện thực!

Chú thích

(1). Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, tháng 12/2006, trang 87.

(2). Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII, tháng 12/2010, trang 67.

(3). Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII, tháng 12/2015, trang 93.

P.V (Thực hiện)

Chức năng nhiệm vụ khác:
Vận dụng tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong công tác tuyên truyền, giáo dục quần chúng hiện nay (4/7/2017)
Phan Bội Châu - Phan Châu Trinh một thế kỷ nhìn lại (4/7/2017)
Đôi điều về công trình "Văn hóa phồn thực dân gian xứ Nghệ" (4/7/2017)
Kế thừa, phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp của gia đình truyền thống trong việc xây dựng gia đình Việt Nam hiện đại (4/7/2017)
Cúng bản (4/7/2017)
Dấu vết, di tích lịch sử của nghĩa quân Lê Lợi trên đất Anh Sơn (4/7/2017)
Rừng có phải là “vàng” của người Việt? (4/7/2017)
Bàn thêm cách dịch bài thơ "Thiết cảng" (4/7/2017)
Trung tâm KHXH&NV Nghệ An - Dấu ấn qua 10 năm và mô hình phát triển (23/5/2017)
Xây dựng Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn Nghệ An trở thành đầu mối khoa học của tỉnh, của vùng (23/5/2017)
Khoa học xã hội và nhân văn – mười năm phát triển và mấy giới hạn (23/5/2017)
MƯỜI NĂM HOẠT ĐỘNG - NHỮNG KẾT QUẢ ĐÁNG GHI NHẬN (Tiếp theo) (30/12/2016)
CHUYÊN SAN KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN NGHỆ AN - MỘT DIỄN ĐÀN KHOA HỌC TIN CẬY VỀ XỨ NGHỆ (30/12/2016)
KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA TRUNG TÂM KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN NGHỆ AN NĂM 2016 (29/12/2016)
MƯỜI NĂM TRUNG TÂM KHXH&NV NGHỆ AN VỚI VIỆC GIẢI PHÓNG TIỀM NĂNG KHXH&NV XỨ NGHỆ (29/11/2016)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,156 | Tất cả: 3,328,630
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Đặc san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp