CHỨC NĂNG NHIỆM VỤ
Xây dựng Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn Nghệ An trở thành đầu mối khoa học của tỉnh, của vùng
Tin đăng ngày: 23/5/2017 - Xem: 816
 

LTS:  Khoa học xã hội và nhân văn là một lĩnh vực tri thức đặc thù, là sản phẩm lao động nhận thức khoa học và sáng tạo mà chủ thể là con người (cá nhân hay tập thể). Nhận thức về vai trò của KHXH&NV ở mỗi giai đoạn, mỗi hoàn cảnh tuy có khác nhau nhưng đều không thể phủ nhận vai trò tác động của nó đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Kỷ niệm 10 năm Ngày thành lập Trung tâm Khoa học Xã hội & Nhân văn Nghệ An, Chuyên san KHXH&NV có cuộc trò chuyện với ông Trần Quốc Thành, Giám đốc Sở Khoa học & Công nghệ Nghệ An để có cái nhìn tổng quát, toàn diện hơn về vai trò của KHXH&NV cũng như những định hướng phát triển của Trung tâm trong thời gian tới. Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

*   *   *

 

Phóng viên: Thưa ông, Trung tâm Khoa học Xã hội & Nhân văn Nghệ An được thành lập từ năm 2007, cho đến nay đã có nhiều hoạt động triển khai và đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Nhìn nhận một cách tổng quát thì ông đánh giá như thế nào? 

Ông Trần Quốc Thành: Trung tâm KHXH&NV Nghệ An được thành lập theo Quyết định số 32/2007/QĐ-UBND ngày 11/4/2007 của UBND tỉnh Nghệ An. 10 năm qua, phát huy vai trò đầu mối, Trung tâm bước đầu đã xác lập được những kết quả đáng ghi nhận:

Đã góp phần cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn giúp cấp uỷ và chính quyền các cấp, các ngành hoạch định các chính sách phát triển kinh tế - xã hội ở các ngành và của tỉnh như: Nghiên cứu luận cứ khoa học cho việc phát triển đột phá kinh tế - xã hội của tỉnh Nghệ An giai đoạn 2015-2020 và tầm nhìn đến 2030 đã đưa ra những đánh giá khách quan, những tiềm năng, lợi thế thực sự của Nghệ An, từ đó đề xuất 10 sản phẩm chiến lược của Nghệ An đến năm 2020, xây dựng bộ tài liệu tham khảo để góp phần hoàn thiện văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII; Đã huy động nguồn lực người Nghệ ở trong và ngoài nước đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Nghệ An; Đã đề xuất bộ giải pháp góp phần xóa đói giảm nghèo ở miền Tây Nghệ An thông qua phát triển du lịch cộng đồng;...

Tập hợp được đội ngũ cán bộ nghiên cứu KHXH&NV, trong đó có những chuyên gia đầu ngành trong và ngoài tỉnh nghiên cứu những vấn đề về lĩnh vực: Lịch sử, văn hóa, xã hội học, kinh tế của tỉnh từ đó cung cấp các luận cứ khoa học (qua nghiên cứu), thực tiễn (qua điều tra) góp phần vào việc xây dựng những cơ chế, chính sách về nguồn nhân lực; bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa, tuyên truyền giáo dục truyền thống và tôn vinh giá trị văn hóa xứ nghệ. Thông qua hội thảo khoa học đã góp phần phản biện và đề xuất những định hướng cho quá trình đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh.

Các công trình, nhiệm vụ khoa học do Trung tâm chủ trì, triển khai bước đầu bám sát những vấn đề thực tiễn đặt ra như: lĩnh vực kinh tế, môi trường đầu tư, các ngành, vùng kinh tế, vấn đề dân tộc, xóa đói giảm nghèo... Đặc biệt là các công trình trong lĩnh vực văn hóa, lịch sử đã đi vào chiều sâu và toàn diện hơn, đặc biệt là 2 dự án Lịch sử Nghệ An từ nguyên thủy đến năm 2005Nghệ An toàn chí gồm 22 tập.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn bộc lộ những hạn chế như:

Nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn chỉ mới tập trung vào các lĩnh vực văn hóa, lịch sử mà chưa nghiên cứu toàn diện tri thức ở các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, giáo dục, quản lý, ngoại giao, tôn giáo, tín ngưỡng, tình hình các tộc người, dân tộc… các vấn đề để đảm bảo ổn định chính trị an ninh - quốc phòng trong điều kiện hiện đại, những vấn đề rất khó nắm bắt vì chúng đang trong quá trình biến động nhanh và phức tạp. Đây là những tiền đề, điều kiện không thể thiếu để xây dựng, thực hiện và hoàn thiện đường lối, chính sách phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Do đó, chưa tổng kết được thực tiễn, chưa dự báo được xu hướng phát triển cũng như chưa cung cấp luận cứ cho việc xây dựng đường lối chính sách phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới hiện nay.

Thứ đến là nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn chưa góp tiếng nói quan trọng tham gia tư vấn, phản biện, giám định, chỉ ra các vướng mắc, hạn chế, thiếu sót, lý giải các nguyên nhân của tồn tại khách quan và chủ quan của các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, để từ đó đưa ra phương hướng, biện pháp đẩy nhanh tiến trình phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh.

Ngoài ra, tính hiệu quả của các công trình nghiên cứu KHXH và NV chưa cao; chưa dám đi thẳng vào các vấn đề nổi cộm... Chức năng dự báo, tiên phong dẫn đường của KHXH và NV chưa thật nổi bật.

PV: Như ông đánh giá, bên cạnh những kết quả đạt được thì hoạt động nghiên cứu KHXH&NV trong những năm qua còn bộc lộ khá nhiều hạn chế, vậy theo ông nguyên nhân là gì?

Ông Trần Quốc Thành: Lý do của hạn chế đó bắt nguồn từ chủ quan cũng như khách quan:

Hiện nay số lượng, chất lượng, cơ cấu của đội ngũ làm công tác KHXH&NV còn chưa ngang tầm và chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của nghiên cứu khoa học. Trong khi đó, việc khâu nối với các chuyên gia, nhà khoa học, các viện, trường, đơn vị nghiên cứu còn chưa bài bản dẫn đến việc chưa khai thác thế mạnh của khoa học xã hội và nhân văn đối với sự phát triển của tỉnh.

Thêm vào đó là cơ chế quản lý, chính sách đãi ngộ KHXH&NV còn chưa tạo động lực hợp lý, chưa tương xứng. Rõ ràng để phát huy hơn nữa những đóng góp của KHXH&NV cũng như khắc phục những bất cập yếu kém hạn chế của nó rất cần sự quan tâm sâu sát hơn nữa của cả xã hội, mà trong đó chính sách Đảng và Nhà nước đóng vai trò then chốt.

Khoa học xã hội & nhân văn là ngành khoa học đặc thù, nên tính ứng dụng thực tiễn của nó có “độ trễ” khá lớn. Vì thế, đánh giá tác động của nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn vào thực tiễn không thể ngay tức thì mà phải hàng năm, có khi hàng chục năm.

Bên cạnh đó, công tác truyền thông sau nghiên cứu, phổ biến các chương trình sau nghiên cứu chưa được chú trọng, dẫn đến các kết quả nghiên cứu chưa đến được với người dân, chưa áp dụng hiệu quả vào thực tiễn.

PV: Để khắc phục những hạn chế đó, phát huy hơn nữa vai trò của khoa học xã hội và nhân văn đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ đã có định hướng phát triển như thế nào đối với Trung tâm. Gắn với định hướng đó là giải pháp gì, thưa ông?

Ông Trần Quốc Thành: Lâu nay, việc xây dựng Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn phát triển theo mô hình như thế nào là một bài toán khó không chỉ đối với lãnh đạo Sở KH&CN mà còn đối với cả lãnh đạo tỉnh Nghệ An. Làm sao để Trung tâm vừa trở thành đầu mối hoạt động nghiên cứu KHXH&NV khâu nối với các viện, trường, đơn vị, cơ quan nghiên cứu, với các nhà khoa học trong và ngoài nước; vừa trở thành Viện nghiên cứu của tỉnh với đội ngũ cán bộ đủ năng lực giúp tỉnh trong hoạch định chính sách, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; tạo môi trường nhân văn cho kinh tế - xã hội phát triển bền vững.

Chúng ta có thể học tập mô hình Viện Kinh tế Xã hội của tỉnh Bình Định. Đây là một mô hình khá hay và hoạt động hiệu quả, nó là đầu mối lôi kéo các nhà khoa học trong nước, nước ngoài, kể cả những nhà khoa học đã đạt giải Nobel về tổ chức hội thảo, về hoạt động; có chức năng nghiên cứu, tham mưu, tư vấn cho Tỉnh uỷ, UBND tỉnh về định hướng, chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh; nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội. Trên cơ sở đó, chúng ta có thể xây dựng Trung tâm theo tinh thần Nghị quyết 20 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng “Phát triển đồng bộ các lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật và công nghệ. Bảo đảm cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách phát triển đất nước” trở thành Viện Nghiên cứu Kinh tế Xã hội của tỉnh, của khu vực.

Song song với đó sẽ quy hoạch Chuyên san Khoa học Xã hội & Nhân văn Nghệ An trở thành tờ tạp chí, cơ quan ngôn luận của Viện. 

Trước tiên, muốn làm được Trung tâm phải tự phải khẳng định mình, khẳng định được vai trò, vị trí trung tâm của mình trong hoạt động khoa học bằng những kết quả cụ thể. Để thực hiện được điều đó, Trung tâm phải ưu tiên thực hiện các việc sau:

Thứ nhất, tiếp tục phát huy vai trò đầu mối của mình, tăng cường khâu nối với các tỉnh, Viện nghiên cứu trong khu vực, cũng như trong cả nước; tăng cường phối hợp với các đơn vị, trường học, cơ quan nghiên cứu trên địa bàn như: Trường Đại học Vinh, Trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật, Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp Bắc Trung bộ, Hội Văn nghệ dân gian Nghệ An, Hội Khoa học Lịch sử,... để từ đó “vươn tầm tay” của mình ra xa hơn, rộng hơn và sâu hơn. Tuy nhiên, để thực hiện được điều đó, Trung tâm phải đặt những vấn đề nghiên cứu của Nghệ An nằm trong bối cảnh của vùng, trong bối cảnh của cả nước để có được sự liên kết và phối hợp chặt chẽ.

Thứ hai, tăng cường nguồn lực, trong thời gian tới, Trung tâm cần tăng cường liên kết hợp tác đào tạo, truyền thông sau nghiên cứu để góp phần nâng cao dân khí, dân trí tạo ra nền tảng văn hóa tinh thần của xã hội, cung cấp bồi dưỡng các tố chất trí tuệ, tinh thần, tạo ra nguồn lực con người lao động mới đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong đó, chú trọng phát triển số lượng cũng như chất lượng đội ngũ nghiên cứu KHXH&NV, từ đó nâng cao chất lượng hoạt động KHXH&NV tỉnh nhà.

Thứ ba, ngoài phát huy những kết quả đạt được trong nghiên cứu lĩnh vực văn hóa, lịch sử,... Chú trọng nghiên cứu trên lĩnh vực kinh tế như: Khai thác các sản phẩm thế mạnh về cây con của tỉnh, chính sách thu hút đầu tư, phát triển kinh tế nông nghiệp công nghệ cao ở miền Tây Nghệ An,...; Về xã hội: Đánh giá, dự báo những tác động của sự phát triển kinh tế thị trường, hội nhập sâu rộng và sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ có những tác động gì đến đời sống xã hội;... Làm sao Trung tâm trở thành nòng cốt, đầu mối trong việc xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh trong thời gian tới.

Thứ tư, chú trọng hơn nữa công tác truyền thông sau nghiên cứu, để khắc phục dần “độ trễ” của KHXH&NV trong thực tiễn, đưa KHXH&NV đến gần với người dân và cuộc sống hơn. Để tăng cường công tác truyền thông cần xây dựng Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn trở thành tạp chí khoa học, đồng thời đẩy mạnh, chú trọng hơn nữa phát triển Website khoa học xã hội và nhân văn.

Thứ năm, theo định hướng phát triển, Trung tâm sẽ trở thành viện nghiên cứu, như vậy sẽ có điều kiện thuận lợi để phát triển việc nghiên cứu được cơ bản, chuyên sâu ở hầu hết các lĩnh vực, từ đó có thể đưa ra dự báo về các xu hướng vận động của kinh tế - xã hội tỉnh đặt trong bối cảnh của khu vực, của cả nước. Hơn nữa, nghiên cứu KHXH&NV cần kết hợp giữa lý luận và thực tiễn để góp phần giúp cho quá trình phát triển tránh được nguy cơ đi chệch hướng của Đảng và Nhà nước. 

  Trân trọng cảm ơn ông! 

 

HỒ THỦY (Thực hiện)

 

Chức năng nhiệm vụ khác:
Vận dụng tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong công tác tuyên truyền, giáo dục quần chúng hiện nay (4/7/2017)
Phan Bội Châu - Phan Châu Trinh một thế kỷ nhìn lại (4/7/2017)
Đôi điều về công trình "Văn hóa phồn thực dân gian xứ Nghệ" (4/7/2017)
Kế thừa, phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp của gia đình truyền thống trong việc xây dựng gia đình Việt Nam hiện đại (4/7/2017)
Cúng bản (4/7/2017)
Dấu vết, di tích lịch sử của nghĩa quân Lê Lợi trên đất Anh Sơn (4/7/2017)
Rừng có phải là “vàng” của người Việt? (4/7/2017)
Bàn thêm cách dịch bài thơ "Thiết cảng" (4/7/2017)
Trung tâm KHXH&NV Nghệ An - Dấu ấn qua 10 năm và mô hình phát triển (23/5/2017)
Xây dựng Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn Nghệ An trở thành đầu mối khoa học của tỉnh, của vùng (23/5/2017)
Khoa học xã hội và nhân văn – mười năm phát triển và mấy giới hạn (23/5/2017)
MƯỜI NĂM HOẠT ĐỘNG - NHỮNG KẾT QUẢ ĐÁNG GHI NHẬN (Tiếp theo) (30/12/2016)
CHUYÊN SAN KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN NGHỆ AN - MỘT DIỄN ĐÀN KHOA HỌC TIN CẬY VỀ XỨ NGHỆ (30/12/2016)
KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA TRUNG TÂM KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN NGHỆ AN NĂM 2016 (29/12/2016)
MƯỜI NĂM TRUNG TÂM KHXH&NV NGHỆ AN VỚI VIỆC GIẢI PHÓNG TIỀM NĂNG KHXH&NV XỨ NGHỆ (29/11/2016)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,064 | Tất cả: 3,328,538
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Đặc san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp