DIỄN ĐÀN > TỌA ĐÀM VÀ CÁC VẤN ĐỀ TRAO ĐỔI
Phòng, chống suy thoái quyền lực
Tin đăng ngày: 1/9/2021 - Xem: 98
 

Đại tá Nguyễn Khắc Thuần

1. Quyền lực xuất hiện khi xã hội phân chia thành giai cấp. Giai cấp thống trị tập trung quyền lực vào một người hoặc một nhóm người thay mặt cho giai cấp mình thống trị xã hội, cho nên quyền lợi gắn liền với giai cấp nhằm bảo vệ quyền lợi của giai cấp hoặc của một nhóm người, thậm chí một người.

Song hành cùng quyền lợi là sự tha hóa quyền lực. Ăng ghen đã chỉ rõ: “Tha hóa quyền lực là khuyết tật bẩm sinh của quyền lực”(1) bởi lẽ: lòng tham của con người là điều cố hữu, có sẵn, tiềm tàng trong từng con người ngay khi lọt lòng. Biểu hiện của tha hóa quyền lực xưa và nay, là tham ô, tham nhũng, là sự lạm quyền, lộng quyền, quan liêu hách dịch, tiếm quyền, tham quyền cố vị… Xã hội càng phát triển quá trình tha hóa quyền lực càng tinh vi, được che đậy khéo léo bằng nhiều chiêu trò mị dân ma quái.

Khi người nắm quyền lực tha hóa quyền lực họ trở thành đối kháng của giai cấp, kẻ thù của cộng đồng, gây nên tình trạng bất ổn xã hội, mất mát, suy kiệt lòng tin, chia rẽ xã hội bằng những nhóm lợi ích tham tàn. Những kẻ tha hóa quyền lực đã tự biến mình thành “giặc nội xâm”.

2. Dưới chính thể Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, ngay sau ngày 2/9/1945, Hiến pháp đầu tiên (1-1946) đã khẳng định: “Tất cả quyền lợi đều thuộc về nhân dân lao động”(2). Nhân dân thực hiện quyền tự do ứng cử vào cơ quan quản lý, điều hành Nhà nước các cấp, thực hiện quyền cư trú, tự do đi lại, hôn nhân, học tập, chữa bệnh, ngôn luận… Còn những quyền khác như huy động nguồn lực cho kháng chiến, kiến quốc, điều hành quản lý trật tự xã hội… nhân dân trao lại cho các cá nhân, tổ chức dân bầu, dân bãi miễn.

Bằng một nhãn quan chính trị sắc bén, tầm nhìn xa, ngay sau khi đọc Tuyên ngôn độc lập (2/9/1945), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã liên tục phát cảnh báo về nguy cơ tha hóa quyền lực. Khi Đảng lãnh đạo nhân dân làm cách mạng, ngày 3/10/1945 Người đã viết: “Đảng giao quyền cho cán bộ, Đảng viên. Nếu dùng quyền lực đó để phục vụ Tổ quốc, phụng sự nhân dân thì đó là mặt tốt, mặt phải của quyền lực. Nhưng nếu dùng quyền lực đó để phục vụ lợi ích cá nhân, bộ phận, họ hàng bà con thì đó là mặt xấu, mặt trái, mặt nguy hại của quyền lực”(3). Chỉ trong 2 năm (1945, 1946) Bác đã có 25 bài báo, thư… chỉ rõ biểu hiện, phê phán thói tha hóa quyền lực. Đặc biệt trong “Thư gửi tỉnh nhà” (17/9/1945), Người đã chỉ rõ căn nguyên của tệ tha hóa quyền lực và gửi tới cán bộ Nghệ An nói riêng và cả nước nói chung những lời chỉ bảo chân tình, sâu sắc cảnh báo tệ nạn đã/đang/sẽ phát sinh trong quá trình thực thi quyền lực, đó là: “hủ hóa”, “làm quan cách mạng”, “độc đoán”, “vinh thân phì gia”, “dùng phép công báo thù tư”, “tham lam bài rút của công, của tư”(4)... Quan điểm nhất quán của Bác trong 181 Di huấn để lại về phòng chống tha hóa quyền lực là: “Sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”, “Dĩ công vi thượng”, “Cán bộ Đảng viên phải là công bộc, đầy tớ của nhân dân”, “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, là “Nêu gương tự nêu gương”, “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau”, “Luôn phê bình tự phê bình”,…

Người nhấn mạnh: việc phòng chống tha hóa quyền lực phải làm thường xuyên như rửa mặt hàng ngày. Phải đề cao “quyền lực tối thượng, là của nhân dân” để ngăn chặn kịp thời vấn nạn “nhờ tiền tài hay một thế lực nào đó để chui vào nắm quyền lực”(5).

3. Thấm nhuần sâu sắc những Di huấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phòng chống tha hóa quyền lực, Đảng ta luôn luôn chú trọng đề cao, coi trọng công tác xây dựng tổ chức Đảng, gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ đảng viên tiên phong gương mẫu để Đảng cầm quyền lãnh đạo nhân dân làm cách mạng hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình. Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa kế tiếp đã ban hành nhiều nghị quyết, kết luận, chỉ thị, quy định về phòng chống các biểu hiện sai trái, lệch lạc, tiêu cực, phòng chống tự diễn biến, tự chuyển hóa, tha hóa quyền lực đi đến tham ô, tham nhũng.

Đặc biệt sau ngày đất nước thực hiện đổi mới, hội nhập (1986), trước những di hại mặt trái cơ chế thị trường, sự bộc lộ những yếu kém trong quản lý kinh tế - xã hội của chúng ta, sự chống phá quyết liệt của kẻ thù, nhiều tiêu cực, tệ nạn đã phát sinh, tích tụ. Đảng đã chỉ rõ: Đó là nguy cơ, thách thức là “giặc nội xâm”.

Với nhiều giải pháp tích cực, chủ động kiên quyết, kiên trì, linh hoạt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương đã có nhiều nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn… chuyên đề về xây dựng chỉnh đốn Đảng. Đặc biệt việc ban hành liên tiếp các nghị quyết chuyên đề về xây dựng chỉnh đốn Đảng: Nghị quyết 03/NQ/TW ngày 20/6/1992, Nghị quyết 10/NQ/TW ngày 16/01/2012 và Nghị quyết TW4 ngày 30/10/2016 đã thể hiện quyết tâm chính trị kiên quyết kiên trì lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện cuộc chiến chống “giặc nội xâm” của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Có thể nói sau 8 năm thành lập, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, suy thoái quyền lực, công cuộc đấu tranh chống “giặc nội xâm” đã có bước tiến mạnh mẽ, đạt nhiều thành tựu to lớn, toàn diện, rõ rệt, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị và nhân dân, để lại dấu ấn tốt, lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội, “đã thật sự trở thành phong trào quần chúng, thành xu thế không thể cưỡng lại”(6), được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình, hưởng ứng ghi nhận, được các tổ chức quốc tế đánh giá cao. Đã quyết định kỷ luật, đề nghị cơ quan có thẩm quyền kỷ luật nghiêm minh các tổ chức Đảng, đảng viên vi phạm trong đó có cả cán bộ cao cấp, chiến lược của Đảng và Nhà nước, tướng lĩnh công an, quân đội, lãnh đạo chủ chốt các địa phương, đơn vị cả đương chức và nghỉ hưu. Kỷ luật Đảng đi trước tạo tiền đề mở đường cho kỷ luật của Nhà nước, đoàn thể và xử lý hình sự.

Thanh tra chính phủ, Kiểm toán Nhà nước đã tập trung hoàn thành kết luận Thanh tra, kiểm toán, xử lý và kiến nghị xử lý nghiêm sai phạm tại nhiều dự án, vụ án gây thất thoát thua lỗ lớn, dư luận xã hội quan tâm.

Bên cạnh đó, cơ quan chức năng đã tập trung điều tra, truy tố, xét xử, chủ động giải quyết, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy mạnh tiến độ điều tra, xử lý các vụ đại án, vụ  tham nhũng kinh tế lớn. Nhiều vụ việc, vụ án tham nhũng kinh tế đặc biệt nghiêm trọng phức tạp, kể cả những vụ việc tồn đọng kéo dài từ nhiều năm trước và những vụ án mà lâu nay được cho là “vùng cấm, vùng nhạy cảm” đã được tập trung điều tra làm rõ, xử lý dứt điểm, nghiêm minh với mức án nghiêm khắc nhưng cũng rất nhân văn thể hiện nhất quán quan điểm “nói đi đôi với làm”, “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ, bất cứ người đó là ai”, khắc phục kịp thời hiện tượng “trên nóng dưới lạnh”, tư tưởng “hạ cánh an toàn”.

Đặc biệt đã nêu cao hiệu quả thu hồi tài sản bị thất thoát, bị chiếm đoạt trong các vụ án tham nhũng, tập trung chỉ đạo đẩy mạnh đấu tranh phòng chống tham nhũng, suy thoái quyền lực ở các địa phương, cơ sở. Truy bắt xử lý các đối tượng phạm tội tham nhũng bỏ trốn ra nước ngoài.

Trong giai đoạn từ 2013 - 2020, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật hơn 131.000 đảng viên. Riêng từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XII đến nay đã thi hành kỷ luật 116 cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý, 27 Ủy viên TW Đảng, 4 Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, hơn 30 sĩ quan cấp tướng công an, quân đội. Đây là bước đột phá trong công tác kiểm tra Đảng. Từ 2013 đến nay, các cơ quan tố tụng trong cả nước đã khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm 11.790 vụ án tham nhũng kinh tế trong đó có 1.900 vụ án với gần 4.400 bị cáo. Riêng Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng TW đã đưa vào chỉ đạo hơn 800 vụ việc ở 3 cấp độ (cấp độ Ban Chỉ đạo TW theo dõi 133 vụ án, 94 vụ việc; cấp độ Ban Nội chính theo dõi, 31 vụ án, 5 vụ việc; cấp độ Tỉnh ủy, Thành ủy theo dõi hơn 600 vụ án, vụ việc). Đã đưa ra xét xử 86 đại án với 814 bị cáo, 18 cán bộ thuộc diện TW quản lý bị xử lý hình sự (1 Ủy viên Bộ Chính trị, 8 Ủy viên TW, 4 Bộ trưởng, 17 cấp tướng công an, quân đội).

Tỷ lệ thu hồi tài sản trong  các vụ án tham nhũng, kinh tế được nâng lên rõ rệt. Nếu như năm 2013 là 10% thì bình quân giai đoạn 2014-2020 là 32,04% (7).

Kết hợp chặt chẽ giữa “chống”“xây” các cấp ủy Đảng đã tập trung nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục, xây dựng “văn hóa tiết kiệm”, “nêu cao liêm sỉ”, không tham nhũng trong cán bộ, đảng viên. Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đã thu nhiều kết quả to lớn. Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế về xây dựng và chỉnh đốn Đảng, quản lý KT-XH và phòng chống tham nhũng, kịp thời khắc phục những bất cập, “bịt kín” những “khoảng trống”, “lỗ hở” để “không thể tham nhũng”. Tiếp tục hoàn thiện và thực hiện nghiêm các quy định về công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn; cải cách hành chính và xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín ngang tầm với nhiệm vụ; tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy nâng cao hiệu quả, hiệu lực, năng lực hoạt động của các cơ quan đơn vị có chức năng phòng chống tham nhũng.

Từ năm 2013 đến nay, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành hơn 200 văn bản về xây dựng chỉnh đốn Đảng và phòng chống tham nhũng. Quốc hội đã ban hành 250 luật, pháp lệnh, nghị quyết. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 2.600 nghị định, quyết định, chỉ thị. Cấp ủy tổ chức Đảng trực thuộc TW đã ban hành 45.000 văn bản; cán bộ, ngành, địa phương ban hành 88.000 văn bản để cụ thể hóa, hướng dẫn thi hành, tổ chức thực hiện công tác phòng chống tham nhũng(8).

4. Từ tổng kết thực tiễn, Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã tiếp tục khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng ta về phòng chống suy thoái quyền lực là: “kiên quyết, kiên trì, không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, đồng thời Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng cũng chỉ rõ nhóm giải pháp. Đó là:

- Tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục, tạo sự tự giác, thống nhất cao về ý chí và hành động trong cán bộ, đảng viên và nhân dân về phòng chống suy thoái quyền lực, tham nhũng.

- Tập trung chỉ đạo xây dựng, hoàn thiện các quy định của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phòng chống tham nhũng, suy thoái quyền lực. Phấn đấu đến hết nhiệm kỳ hoàn thành một bước cơ bản về xây dựng một cơ chế phòng ngừa chặt chẽ để “không thể tham nhũng”.

- Tăng cường kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, xây dựng đội ngũ cán bộ.

Xác định: Cuộc chiến phòng, chống suy thoái quyền lực là lâu dài, gian nan và quyết liệt, là vấn đề sống còn để bảo vệ chế độ, lợi ích của đất nước và nhân dân, vì vậy tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối toàn diện của Đảng, phát huy quyền làm chủ giám sát kiểm tra của nhân dân, nêu cao “liêm sỉ”, “tự trọng”, “tự tu dưỡng rèn luyện” của đội ngũ cán bộ, đảng viên các cấp là biện pháp và sức mạnh để chiến thắng.

 

Chú thích

  1. Hồ Chí Minh toàn tập, T4-NXB CTQG H.1996.TN14.
  2. Hiến pháp nước VNDCCH năm 1946.
  3. Báo Nhân dân số 3/2/2018.
  4. Bác Hồ với LLVT QK4, NXB.QĐND-H năm 1995, Tr 46.
  5. Sđd - Tr 47.
  6. Báo Nhân dân ra ngày 3/2/2020.
  7. Tạp chí Kiểm tra Đảng, số 4/2021.
  8. Tạp chí Quốc phòng toàn dân, số tháng 12/2020, tr.41
Diễn đàn khác:
Giải pháp phát triển du lịch miền Tây Nghệ An giai đoạn 2020-2025 (12/10/2021)
Văn miếu Nghệ An - Nhìn từ góc độ văn hóa (12/10/2021)
Vaccine hóa cộng đồng cứu cánh số 1 cho các doanh nghiệp Nghệ An trong đại dịch (28/9/2021)
Nghiên cứu, giữ gìn, phát triển sự trong sáng và chuẩn hóa tiếng Việt trong thời kì hội nhập quốc tế hiện nay (27/9/2021)
Tăng cường kiểm soát quyền lực nhà nước thông qua giám sát phản biện của nhân dân (27/9/2021)
Chính cư, ngụ cư và những công dân hạng hai (22/9/2021)
Thanh Chương ra đời khi nào? (Trao đổi cùng ông Hồ Sỹ Hùy, tác giả bài viết “Về danh xưng Thanh Chương”) (1/9/2021)
1 + 1 chưa chắc bằng 2 và các vấn đề trong dạy học Toán (1/9/2021)
Chủ động chuẩn bị các điều kiện triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông mới (1/9/2021)
Phòng, chống suy thoái quyền lực (1/9/2021)
Khó khăn trong nhận diện hành vi bạo lực gia đình (13/8/2021)
Phải hài hòa lợi ích trong phát triển kinh tế di sản (12/8/2021)
Chuyển đổi kỹ thuật số và những “lối thoát” cho doanh nghiệp Nghệ An trong thời kỳ đại dịch (5/8/2021)
Chuyển đổi số với doanh nghiệp Nghệ An - Thực trạng và giải pháp (5/8/2021)
Về danh xưng Thanh Chương (5/8/2021)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 321 | Tất cả: 3,402,233
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Đặc san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp