DIỄN ĐÀN > TỌA ĐÀM VÀ CÁC VẤN ĐỀ TRAO ĐỔI
Từ “giải cứu” quýt PQ đến hiện tượng “giải cứu” nông sản - Lời giải khó cho bài toán cũ
Tin đăng ngày: 5/5/2021 - Xem: 170
 

Upload

LTS: Thời gian qua quýt PQ ở Nghệ An được mùa nhưng rớt giá và không có thương lái đến hỏi mua khiến nhiều gia đình, nhà vườn gặp khó khăn. Sau khi được truyền thông phản ánh, hàng trăm tổ chức, đơn vị, cá nhân trên địa bàn tỉnh đã ra quân “giải cứu” quýt nhằm giảm thiểu thiệt hại cho bà con nông dân. Câu chuyện về “giải cứu” nông sản cho bà con nông dân mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện tinh thần tương thân tương ái đáng trân trọng. Tuy nhiên, trong kinh tế thị trường sôi động thì làm kinh tế mà phải dựa vào tình thương xã hội như thế là một sự không bình thường và đó cũng chỉ là hành động nhất thời.

Để hiểu rõ hơn thực trạng, nguyên nhân và tìm kiếm giải pháp cho vấn đề trên, Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn Nghệ An tổ chức buổi Tọa đàm bàn tròn với chủ đề: Từ giải cứu quýt PQ đến hiện tượng “giải cứu” nông sản - lời giải khó cho bài toán cũ. Tòa soạn xin lược đăng ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý, người nông dân, HTX, đại diện các nhóm hội, các doanh nghiệp chế biến. các đơn vị truyền thông,... tại buổi Tọa đàm.

 

Ông TRẦN QUỐC THÀNH  - Giám đốc Sở KH&CN Nghệ An:

Đặt vấn đề

Upload

Chúng ta biết rằng khi bước sang cơ chế thị trường thì cân đối giữa đầu vào và đầu ra của sản phẩm do thị trường quyết định phần lớn. Đối với tất cả các sản phẩm khi cung và cầu không cân đối thì xảy ra hiện tượng thiếu -  thừa. Vấn đề là tại sao lại thường xuyên xảy ra đối với sản phẩm nông sản, và câu chuyện “giải cứu” nông sản ngày một gia tăng, dường như không có hồi kết. Việt Nam là đất nước nông nghiệp, nông dân chiếm tỷ trọng lớn, thuộc nhóm yếu thế. Do đó, vấn đề nông sản thừa - thiếu, chặt - trồng, “giải cứu”, đang là vấn đề được xã hội quan tâm hiện nay.

Hôm nay chúng tôi mời đến đây các đơn vị liên quan như nông nghiệp, lãnh đạo địa phương, những người trong cuộc như nông dân, hợp tác xã liên quan, đại diện một số nhóm hội như hội làm vườn, các doanh nghiệp trẻ chế biến, đơn vị truyền thông... nhằm thảo luận, trao đổi xung quanh các vấn đề:

Thứ nhất, định hình khung quy hoạch sản phẩm để mỗi sản phẩm có cách ứng xử khác nhau, từ đó khuyến cáo, tư vấn, tham mưu cho lãnh đạo chính quyền các cấp, các nhóm hội, HTX khi lựa chọn sản phẩm, nắm bắt nhu cầu của thị trường có cách ứng xử phù hợp, hiệu quả.

Thứ hai, xây dựng mô hình sản xuất như thế nào để kết nối chuỗi giá trị nông nghiệp phù hợp. Trong mô hình chuỗi, có liên kết ngang, liên kết dọc, vậy chúng ta cần làm gì để người nông dân tham gia và trở thành một mắt xích quan trọng trong các chuỗi liên kết đó.

Thứ ba, xác định vai trò các mắt xích trong chuỗi, từ khâu giống, canh tác, thu mua chế biến, đưa ra thị trường thì vai trò của nhà nước, các cấp ngành, các hiệp hội, doanh nghiệp, tư thương, người nông dân như thế nào? Mối liên kết giữa các mắt xích đó ra sao? Và làm gì để chia sẻ hợp tác giữa các mắt xích để mang lại hiệu quả cao nhất cho sự phát triển của nông nghiệp tỉnh nhà.

Cuối cùng là truyền thông về nông sản nên như thế nào? Các đơn vị truyền thông chính thống cần liên kết, hợp tác với những ai, tổ chức nào để định hướng truyền thông đúng, hiệu quả, góp phần quảng bá, giới thiệu các sản phẩm nông sản Nghệ An. 

Bà NGUYỄN THỊ LÊ NA - Giám đốc Công ty Cổ phần trang trại nông sản Phủ Qùy, xã Minh Hợp, huyện Qùy Hợp, tỉnh Nghệ An:

Việc “giải cứu” làm mất đi giá trị của sản phẩm, của thương hiệu

Upload

Thứ nhất, đối với trường hợp “giải cứu” quýt PQ, thực ra chúng ta đang đi theo hướng từ ngoài vào chứ chưa đi theo hướng từ người nông dân ra. Khi chúng tôi tiếp cận với nông dân vùng xóm Minh Hồ xã Minh Hợp, để tìm hiểu, nắm tình hình “giải cứu” thì nông dân vùng đó đã đứng lên phản ứng “không cần giải cứu”. Việc tham gia giải cứu đã vô tình làm mất giá trị và thương hiệu sản phẩm lâu nay mà người trồng cam, quýt xây dựng. Vì sao như vậy? Bởi việc “giải cứu” và truyền thông về “giải cứu” quýt PQ vừa qua họ chỉ tiếp cận từ ngoài vào mà chưa tìm hiểu và đứng từ phía người nông dân. Từ một số hiện tượng như quýt rụng, tháng 2 quýt đáng lẽ phải được thu hoạch xong rồi để ra hoa đậu quả cho mùa mới,… mà truyền thông đã vội tuyên truyền về việc không có người thu mua, mà không hiểu rõ đặc điểm của giống quýt PQ. Giống quýt này là giống cho thu hoạch đến hết tháng 4, thường từ tháng 3 đến tháng 4 là thời điểm thu hoạch rộ. Năm nay thực ra quýt được mùa, nên cây có lượng quả rất nhiều, đến lúc gần thu hoạch quả rụng sinh lý rất nhiều, nhưng lượng rụng so với lượng quả thu hoạch không đáng kể. Vừa rồi chúng tôi có làm việc với vườn của bác Hưng, 1 ha dự trù 50 chục tấn. Đó là điều mừng, chứ không phải nó rụng mà nghĩ đến chuyện “giải cứu” tức thì.

Một số nhà vườn có kinh nghiệm lâu năm, như vựa quýt vùng Minh Hồ - Quỳ Hợp họ còn chờ quýt sang tháng 4 mới bắt đầu bán bởi sang tháng 4 cam mùa đã hết, cam trái chưa vào vụ và thậm chí cam trong miền Nam không có đưa ra Bắc nhiều, thì lúc đó quýt sẽ rất được giá.

Thứ 2, về các đơn vị, cá nhân bên ngoài khi tham gia “giải cứu”, truyền thông về “giải cứu” chúng ta hay biến tư thương thành thế đối trọng với bà con nông dân, không xem tư thương là bạn, là đối tác của bà con nông dân trong chuỗi sản xuất của mình. Thực ra tư thương có vai trò rất quan trọng. Trong luật mua bán nhà vườn nông dân chỉ có việc thu hoạch, bốc vác hàng hóa lên xe; thương lái có nhiệm vụ “đánh hàng” lọc hàng. Công việc lọc hàng, lựa chọn những quả đẹp là một hình thức đưa sản phẩm tốt nhất đến tay người tiêu dùng, từ đó đưa ra quy chuẩn hàng hóa đối với người nông dân để người nông dân có trách nhiệm trong việc sản xuất của mình. Khi chúng ta không hiểu điều đó, thường chỉ trích thương lái đang ép người nông dân.

Thứ 3, ở góc độ khác nữa nếu chúng ta không đứng ở vị trí của một thương lái thì cách làm chúng ta sẽ bị sai. Cái sai đầu tiên là khi mua “giải cứu” chúng ta không biết thế nào là chuẩn nên sẽ lấy xô hết, quýt PQ có đặc điểm hàng loại 2, ngơ, xô, cháy… chiếm 1/3 so với tổng sản lượng. Nếu chúng ta lấy cả để đưa ra thị trường thì chất lượng sẽ không đảm bảo dẫn đến sản phẩm đến tay người tiêu dùng rất kém, khiến cho phản hồi của khách hàng về sản phẩm không tốt, từ đó dẫn đến giá trị của sản phẩm, của thương hiệu sản phẩm bị sụt giảm.

Thứ 4, khi thương lái đang thu mua tại vườn với mức giá 4.000 đồng/kg, xong những người giải cứu nhảy vào cũng mua mức giá 4.000 đồng, bỏ tiền phụ phí vận chuyển, mang danh giải cứu nên bán ra 4.000 đồng, không bán cao hơn vì sợ mang tiếng lấy lời. Khi đó vô hình trung các tổ chức giải cứu đang cạnh tranh với thương lái, các thương lái quay trở lại ép giá người nông dân xuống vì thương lái còn phải chịu phụ phí vận chuyển. Việc giải cứu từ hoạt động của một nhóm nhỏ, nhưng cùng với sự có mặt của truyền thông hoạt động phổ rộng, ảnh hưởng rất lớn đến giá cả thị trường và gây khó khăn, cản trợ việc mua bán của thương lái. Từ một việc tốt, chúng ta đã vô tình gây sức ép cho thương lái, và gây sức ép cho thương lái thực ra chính là gây sức ép cho người nông dân.

Ông LÊ MINH HƯNG -  xóm Liên Xuân, xã Nghĩa Xuân, huyện Quỳ Hợp:

Chúng tôi mong muốn làm sao từ người trồng ra sản phẩm đến người tiêu dùng qua ít khâu trung gian nhất để sản phẩm đến tay người tiêu dùng đảm bảo chất lượng và giá thành không đội lên cao

Upload

Gia đình chúng tôi có 1,2 hecta trồng quýt PQ, với năng suất sản lượng ước tính 50 tấn/năm. Trong 8 năm thu hoạch có những năm ước tính 60 tấn và trong thời gian từ năm 2014-2018, giá quýt giao động tại vườn từ 8-10 nghìn đồng/kg; có năm đỉnh điểm như năm 2014 lên tới 18-20 nghìn đồng/kg và thương lái vào thu mua trả tiền tận vườn.

Chỉ trong 2 năm 2019-2020, do dịch bệnh Covid 19, các nông sản ứ đọng, trong đó có quýt PQ, nên “rớt giá” và “ế ẩm”.

Chúng tôi đánh giá cao vai trò của thương lái trong những năm qua; tuy nhiên có thời điểm đầu năm, một số tổ chức “giải cứu” đơn lẻ, số lượng không đáng kể tiêu thụ với giá thấp ở các huyện thị trong tỉnh, đã vô hình trung làm cho thương lái phải ép giá quýt xuống để bán không chênh lệch với các tổ chức “giải cứu”.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, nhờ truyền thông qua mạng xã hội cũng như sự vào cuộc của huyện ủy, UBND huyện Quỳ Hợp cùng với Công ty cổ phần Trang trại nông sản Phủ Quỳ, đã nỗ lực hỗ trợ quảng bá tiêu thụ sản phẩm quýt cho chúng tôi. Trước đây thị trường quýt PQ chủ yếu là nội tỉnh và một số tỉnh lân cận từ Nghệ An ra Hà Nội và Nghệ An vào đến Hà Tĩnh, Quảng Bình. Nhưng với sức lan tỏa của mạng xã hội facebook, các trang fanpape, kênh bán hàng của những người nổi tiếng và sự hỗ trợ bài bản, thành tâm, quýt PQ đã được mở rộng thị trường khắp cả nước. Điểm hạn chế ở chương trình đó là nguồn ngân sách của cá nhân, tổ chức nên hầu hết các sản phẩm thuộc chương trình hỗ trợ đều chi trả sau cho các hộ dân sau khi đã tiêu thụ hết số lượng quýt.

Với vai trò là người nông dân, chúng tôi chỉ có mong muốn đề xuất các cấp chính quyền, sở ban ngành có nhiều chương trình hỗ trợ đầu ra, tiêu thụ sản phẩm; ổn định giá. Làm sao từ người trồng ra sản phẩm đến người tiêu dùng qua ít khâu trung gian nhất có thể để sản phẩm đến tay người tiêu dùng đảm bảo chất lượng và giá thành không đội lên cao.

Ông NGUYỄN ANH TUẤN - GĐ điều hành Hợp tác xã Việt Xanh, xã Nghĩa Long, huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An:

Việc “giải cứu” thiếu thông tin và thiếu thông tin khoa học sản phẩm, gây ra mập mờ dẫn đến giải cứu ồ ạt; giải cứu nhầm sản phẩm hoặc chung tay cho việc đẩy thương hiệu xuống bờ vực kém chất lượng

Upload

Hiện tượng “giải cứu” và hệ luỵ không chỉ diễn ra ở quýt PQ như thời gian vừa qua, mà nó còn tiềm ẩn rất nhiều loại nông sản hay hàng hoá khác. Việc quy hoạch chuyên nghiệp, có các mắt xích hệ sinh thái trong kinh tế nông nghiệp đang là một vấn đề lớn và còn nhiều hạn chế. Người dân hoặc chính quyền “giải cứu” những sản phẩm, đặc biệt là nông sản khi còn thiếu thông tin và thiếu thông tin khoa học sản phẩm, gây ra mập mờ dẫn đến “giải cứu” ồ ạt “giải cứu” nhầm sản phẩm hoặc chung tay cho việc đẩy thương hiệu xuống bờ vực kém chất lượng.

Một số nguyên nhân sau: thứ nhất, diện tích phát triển không đồng bộ với hạ tầng thương mại và dịch vụ. Riêng tại Nghĩa Đàn diện tích hơn 500 hecta (chưa kể đến Quỳ Hợp, các huyện phụ cận, các tỉnh lân cận có trồng quýt PQ), 1 hecta mỗi năm cho 20-30 tấn. Giá trung bình nhập sỉ tại vườn 3.000-5.000/ 1kg, cho thu nhập 60.000.000 đến 90.000.000/ 1 hecta, sau khi trừ các chi phí đem lại thu nhập 30-40 triệu đồng/1ha/1 năm (đây là tính toán cho việc thu nhập thấp nhất, do một số vùng miền trồng quýt cho chất lượng ngọt ngon tốt sẽ bán nhập giá 10-15.000/1kg tại vườn). Thời kỳ hoàng kim của quýt PQ1 có thể cho thu nhập 300-500 triệu/1 ha. Tuy nhiên về thương hiệu quýt PQ lại không được chú ý triển khai quy hoạch, đặc biệt là đồng hành phát triển hạ tầng chuyên nghiệp thương mại dịch vụ về quýt PQ không có, chưa thấy có nhiều đơn vị chủ động xây dựng bộ nhận diện thương hiệu cho quýt PQ. Chủ động thương lái mua bán giao thương các vùng miền chưa được tập huấn và nâng cao nghiệp vụ hoặc có tổ chức. Việc quýt PQ dễ trồng, dễ chăm sóc, dễ thu hoạch đã khiến cho dân trồng tràn lan trên mọi miền đất đỏ bazan thậm chí cả những vùng đất khác… và không chú ý đến đầu tư chất lượng kỹ thuật hoặc vượt xa quy hoạch diện tích trồng của huyện, tỉnh. Chất lượng giống cây ngày càng đi xuống, và khó lựa chọn được đơn vị uy tín về giống do nhiều đơn vị triển khai sản xuất thương mại giống quýt PQ.

Thứ 2, chưa có nghiên cứu kỹ và có các bài toán marketing đúng nghĩa: Thương hiệu quýt PQ: Nguồn gốc từ huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang được Trung tâm Nghiên cứu cây ăn quả và cây công nghiệp Phủ Quỳ thuộc Viện Khoa học Kỹ thuật nông nghiệp Bắc Trung bộ thu thập đưa vào vườn tập đoàn của Trung tâm từ tháng 3/1992 và trồng thử nghiệp thành công tại đất đỏ bazan Phủ Quỳ - Nghệ An (2001-2006) đặt tên là PQ1 (viết tắt của chữ Phủ Quỳ). Tên khoa học của quýt: Citrus reticulata. Và vì quýt được phân loại rất nhiều loại khác nhau (quýt hồng, quýt đường, quýt hương... mỗi loại có thêm một cụm từ khoa học) tuy nhiên đây là giống mới nên gọi tên khoa học của quýt PQ là - PQ Citrus reticulata. Quýt PQ không phải là cam bóc. Chưa có nhiều nghiên cứu khoa học trong nước ứng dụng sản xuất chế biến sau thu hoạch từ quýt PQ. Thị trường bán online tràn lan, và nhiều nhà vườn cũng chủ động trong việc thương mại trên mọi miền tổ quốc nhưng chưa được đào tạo sâu rộng về buôn bán hàng hoá online, kinh doanh online đúng nghĩa.

Ngoài ra còn có các nguyên nhân khác: Vấn đề thị trường lên xuống còn liên quan đến các vấn đề lớn ở trong nước và quốc tế; Chất lượng và cái tâm của người trồng chưa tiệm cận hoặc chưa đồng bộ với sự hiểu biết của người tiêu dùng;…

Từ phương diện của một đơn vị trực tiếp làm việc với người nông dân, chúng tôi đề xuất một số giải pháp:

Nhận định đúng việc marketing khoa học có chiều sâu, chính xác và đúng nghĩa, nên tôn vinh khoa học nói chung và khoa học quýt PQ nói riêng. Vì đó là giá trị cốt lõi, là chất xám. Phát triển thêm đề tài khoa học về trái cây nói chung và quýt PQ nói riêng.

Tổ chức đào tạo để đồng bộ các mắt xích từ người trồng, người cấp vật tư, đơn vị mua hàng, đơn vị marketing, người tiêu dùng…

Cần chuẩn bị cho đầu mùa, và có các tư liệu chuẩn khoa học về nguồn trồng, nguồn cung cấp chất lượng, các thông tin chính xác và khoa học (tương tự chỉ dẫn cam Vinh). Không phải nổi tiếng mới chỉ dẫn mà các sản phẩm nên chỉ dẫn vùng miền và đối tượng trồng đảm bảo.

Phát triển thị trường thương lái chuyên nghiệp, đào tạo cho họ sự chuyên nghiệp trong việc mua bán thay vì mua bán thông thường như cũ để nâng cao sản phẩm (bộ nhận diện thương hiệu, tem nhãn mác có thể cung cấp ra tận chợ quê thay vì tư duy cũ là mua bán thông thường - việc này có thể gây tranh cãi tuy nhiên quan trọng vẫn là khâu quản lý).

Sự vào cuộc của các hợp tác xã hoặc các tổ chức làm tốt, nên được các tổ chức cấp tỉnh, huyện, xã, địa phương tạo điều kiện và lựa chọn làm các cơ sở tiêu biểu để nhân rộng mô hình

Tạo hệ sinh thái của quýt PQ trong hệ sinh thái của nông sản và nông sản chế biến, thay vì chỉ tập trung vào quýt PQ chúng ta có nhiều bài toán cần giải trong tập hợp nông sản trái cây. Từ đó mới tạo ra được các trang thương mại điện tử đúng nghĩa. Hiện nay Việt Xanh đang trên lộ trình tạo ra hệ sinh thái trái cây đầy đủ từ cam, quýt, bưởi, na, bơ, ổi,… và thấy điều đó rất hiệu quả.

Thay vì hạ giá hoặc tăng giá, nên bán đúng giá và bình ổn giá (kể cả cam Vinh). Bán được giá cao không có nghĩa là tốt, bán được giá thấp không có nghĩa là xấu. Quan trọng là giá trị sản phẩm mang lại cho người dùng phù hợp, hiểu được bài toán lãi ròng, nhất là các trang trại và hệ sinh thái nông nghiệp vẫn đang chơi một cuộc chơi ít am hiểu về bài toán kinh tế, kỳ vọng bán giá cao để lời đậm nhưng lại ít đầu tư về giá trị sản phẩm mang lại, vậy hầu như muốn buôn bán bình ổn và số lượng lớn thì cần xây dựng mức giá chuẩn, giá trị sản phẩm mang lại chuẩn, để luôn có lời cho mọi đối tượng trong hệ sinh thái và cũng luôn bình ổn (nâng cao sự sáng tạo trong giá trị sản phẩm khác biệt khác như tạo ra giống mới, hoặc tạo ra hình thù hợp phong thuỷ, trải nghiệm du lịch uống nước quýt miễn phí tại vườn… ).

Quy hoạch và tìm hiểu nguồn ra hơn là việc buôn bán tràn lan: Đơn giản bán quýt ở vùng nóng (miền Nam) sẽ tốt hơn và dễ bán hơn vùng lạnh. Vậy nếu bán sai vùng sẽ tạo ra hiệu ứng mất thương hiệu.

Thay vì “giải cứu” quýt, nên giải cứu tư duy đồng bộ trong hệ sinh thái. Hiện đây là một vấn đề rất cần các chuyên gia nông nghiệp, kinh tế… vào cuộc chứ không riêng gì nông nghiệp và khoa học.

Cải tạo giống tốt hơn, lai tạo hoặc cấy ghép từ dòng quýt PQ1.

Tạo hệ sinh thái đoàn kết, đồng bộ từ các tổ chức đến đơn vị thương mại sản phẩm dịch vụ vật tư và sản phẩm nông nghiệp đến người trồng, người tiêu dùng… thông qua các cuộc họp nhóm, các nhóm hội, các buổi đào tạo chuyên sâu có kết nối chuyên gia.

Nên có đánh giá feedback, đánh giá sao từ người dùng cho các sản phẩm nông nghiệp của trang trại mang lại thông qua các tổ chức bán hàng (tuy việc này hơi khó).

Tận dụng các trang mạng xã hội truyền thông, marketing và tiếp cận thị trường, khách hàng (một số đơn vị đã làm tốt), dùng nhiều cách để khách hàng hiểu giá trị và cách dùng của quýt PQ.

Ông NGUYỄN THẾ THẮNG - Chủ tịch Hội làm vườn Nghệ An:

Để cây quýt PQ nói riêng và nông sản nói chung, tránh tình trạng “được mùa mất giá”, cung - cầu mất cân đối thì phải thành lập hợp tác xã để phát triển theo lộ trình, có định hướng…

Upload

Dưới góc độ người hỗ trợ bà con trồng trọt và là người kinh doanh nên bản thân tôi rất thấu hiểu. Về thực trạng, hiện nay do dịch Covid-19 nên nhiều nông sản của bà con nông dân còn ế ẩm. Riêng cây quýt PQ cách đây 5 năm về trước quýt đang có chỗ đứng, 5 năm trở lại đây do cơ chế cạnh tranh thì thị trường quýt không còn như trước nữa.

Thứ nữa, quýt PQ do giá thành và chất lượng, phạm vi cây quýt không thoát ra xa, chỉ tập trung trong nội tỉnh vì thế sẽ gặp khó khăn trong vấn đề tiêu thụ. Đặc thù của quýt là dễ chăm bón, lợi nhuận khá cao vì thế người nông dân mở rộng diện tích sản xuất. Và khi được mùa, thị trường tiêu thụ không được mở rộng thêm thì dẫn đến khó khăn trong tiêu thụ.

Tiếp đến là vấn đề truyền thông quảng bá đối với quýt PQ còn hạn chế cả ở 2 kênh: truyền thông chính thống và kênh quảng bá từ những người sản xuất, hộ dân. Hiện nay chúng ta phải biết thị trường cần gì để truyền thông đúng đối tượng xã hội cần, cũng như tuyên truyền những gì để các cơ quan truyền thông chính thống của nhà nước hỗ trợ.

Một vấn đề nữa đó chính là vai trò của chuỗi giá trị sản phẩm, nhất là đối với sản phẩm nông nghiệp ngắn ngày như cây quýt càng phải có quá trình vận hành tốt nếu không sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Muốn nâng cao chất lượng phải đa dạng hóa sản phẩm và quan tâm đến khâu chế biến sau sản xuất. Trong đó kêu gọi các nhà máy chế biến sản phẩm ở dạng tinh chế để kéo dài được thời gian bảo quản.

Cuối cùng, để cây quýt PQ nói riêng và nông sản nói chung, tránh tình trạng “được mùa mất giá”, cung - cầu mất cân đối thì thiết nghĩ giải pháp tối ưu là thành lập hợp tác xã để phát triển theo lộ trình, có định hướng, xây dựng thương hiệu,…

Ông NGUYỄN KIM TOÀN - Công ty KHCN&TMNN Minh Châu:

Trong sản xuất, đặc biệt là đối với lĩnh vực nông nghiệp thì chất lượng quyết định gần như tất cả. Nếu như chất lượng đảm bảo thì câu chuyện “giải cứu” sẽ không xảy ra

Upload

Chúng tôi là một trong những doanh nghiệp mới trong lĩnh vực chế biến các sản phẩm nông sản, dược liệu, bằng công nghệ sấy, tán bột. Chọn Nghệ An là nơi để đầu tư phát triển vì Nghệ An có nền nông nghiệp lớn, đa dạng, phong phú các loại sản phẩm. Với nguồn nguyên liệu nông nghiệp dồi dào, sạch đó chúng tôi chế biến ra các sản phẩm vừa bảo quản được lâu dài vừa tiện dụng cho người tiêu dùng. 

Trước thực trạng một số nông sản như quýt PQ bị mất giá vừa qua, với vai trò là đơn vị chế biến thì tôi nghĩ cái cần quan tâm đầu tiên chính là chất lượng sản phẩm. Trong sản xuất, đặc biệt là đối với lĩnh vực nông nghiệp thì chất lượng quyết định gần như tất cả. Nếu như chất lượng đảm bảo thì câu chuyện “giải cứu” sẽ không xảy ra. Người nông dân, người sản xuất nghiêm túc, quan tâm, đầu tư cho chất lượng sản phẩm thì sẽ không khó khăn trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm.

Một điều nữa, nông nghiệp Nghệ An muốn phát triển, ngoài việc kêu gọi các doanh nghiệp tham gia vào xây dựng nhà máy chế biến, thì cần phải có quy hoạch rõ ràng cho việc đó. Các doanh nghiệp tham gia vào khâu chế biến sản phẩm họ cần được chắc chắn về nguồn nguyên liệu tốt, thị trường tiêu thụ rộng rãi. Thực tế khi về Nghệ An chuyển giao công nghệ, chúng tôi nhận thấy người nông dân chưa có niềm tin tham gia vào các hợp tác xã, các tổ chức sản xuất có quy trình kỹ thuật, chưa theo hướng dẫn kỹ thuật của nhà nước. Dẫn đến họ sản xuất theo truyền thống, theo kinh nghiệm, theo tích lũy khiến cho sản phẩm không đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật đối với các nhà chế biến.

Do đó, để khắc phục tình trạng “giải cứu” nông sản như hiện nay, cần tạo kênh kết nối, phân chia rõ trách nhiệm, vai trò hỗ trợ nông dân ở đâu, và nhất là vận động, chỉ rõ cho người nông dân nhận thức rõ các nguyên tắc và trách nhiệm của họ khi tham gia, tránh tình trạng sản xuất tùy hứng, chạy theo thị trường thì lúc đó công cuộc “giải cứu” may ra mới có hồi kết.

Ông NHẬT LÂN - Báo Nghệ An:

Cần truyền thông chủ động và chuyên nghiệp!

Upload

Liên quan đến việc “giải cứu” quýt PQ nói riêng và tìm đầu ra cho sản phẩm nông sản nói chung, Báo Nghệ An đã có một chuyên đề do nhóm phóng viên thực hiện. Tôi không phải người tham gia thực hiện chuyên đề này, nhưng với tư cách là phóng viên của một cơ quan báo chí thì thấy công tác truyền thông hiện nay đối với các sản phẩm nông sản chưa tốt.

Không riêng với quýt PQ, hay các sản phẩm nông sản thông thường, mà ngay cả các sản phẩm OCOP - là đặc sản nông nghiệp được hình thành từ cuộc vận động lớn của tỉnh cũng chưa được quan tâm quảng bá, giới thiệu, và làm tốt công tác truyền thông để người tiêu dùng có thể nhận biết, tìm mua sử dụng.

Tỉnh ta hiện đã có nhiều những sản phẩm OCOP đạt 3 đến 4 sao. Tôi có thể nhớ, kể tên một số loại sản phẩm OCOP như các loại Trà túi lọc Cà gai leo, Dây thìa canh Pù Mát, rượu đông trùng hạ thảo, rượu Mú từn, hay như gà, trám đen vùng Thanh Chương; các loại hải sản, nước mắm, ruốc vùng biển Hoàng Mai, Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc… Nhưng như tôi biết, chỉ có một vài cửa hàng giới thiệu và bán sản phẩm OCOP nhưng vị trí không phù hợp, như tại đường Nguyễn Thị Minh Khai, trước Sở Công thương Nghệ An là một ví dụ. Thú thực, điểm quảng bá giới thiệu sản phẩm nông sản OCOP đặt ở đó thì ngay cả người dân thành phố Vinh cũng khó nhận biết để tiếp cận chứ chưa nói đến du khách.

Cần làm gì để du khách có thể tiếp cận, để được cầm xem đặc sản của Nghệ An? Điều này thì ai cũng có thể trả lời, là cần phải có những điểm trưng bày, giới thiệu, bán sản phẩm tại các điểm thu hút khách du lịch. Ở thành phố Vinh có quỹ đất tại các địa điểm du lịch để có thể giới thiệu và trưng bày các sản phẩm đặc sản có chất lượng của tỉnh nhưng lại chưa được khai thác. Ví dụ như tại khu vực hai bên Quảng trường Hồ Chí Minh, trên đường Trường Thi, hay đường Hồ Tùng Mậu - nơi đang được đầu tư xây dựng để trở thành tuyến phố đi bộ… Ở những khu vực này, đã và sẽ là nơi có nhiều khách du lịch dừng nghỉ, tham quan. Và họ sẽ có nhu cầu biết và thưởng thức các đặc sản các vùng miền của Nghệ An. Thế nhưng ở những nơi đó lại chưa được chọn để hình thành nơi giới thiệu sản phẩm OCOP.

Về vấn đề công tác truyền thông sản phẩm đối với sản phẩm quýt PQ vừa qua, thực ra những người làm báo họ đang nhận thông tin một chiều. Cụ thể là người làm công tác báo chí nhận được thông tin từ đơn vị tổ chức “giải cứu”. Khi thông tin “giải cứu” đến với người làm báo thì họ nhận thấy đây là việc làm nhân văn nên sẵn sàng truyền tải thông tin và truyền tải lặp đi lặp lại nhiều lần về câu chuyện này dẫn đến có những ý kiến trái chiều, cho rằng việc “giải cứu” như vậy lại làm khó cho người nông dân, làm giảm đi giá trị, thương hiệu của sản phẩm quýt PQ.

Từ câu chuyện này, cần phải rút kinh nghiệm trong công tác truyền thông. Cần phải truyền thông chủ động, chuyên nghiệp đối với đối tượng cần là sản phẩm nông sản, chứ không nên truyền thông về sáng kiến “giải cứu”, hoặc tương tự như vậy. Về sản phẩm nông sản nói chung, đối tượng sản xuất ra sản phẩm phần lớn là bà con nông dân. Người nông dân họ rất khó có thể có được sự chủ động truyền thông cho sản phẩm đã sản xuất được. Vì vậy, để làm công tác truyền thông cho sản phẩm nông sản, vai trò của các cơ quan quản lý, các cấp chính quyền, các tổ chức hội có liên quan, và các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh nông sản… là hết sức quan trọng. Trong khi đó, cơ quan báo chí hiểu đơn giản là đơn vị truyền ra thông tin. Những người làm báo cơ bản không có chuyên môn đủ sâu để đánh giá sát đúng về chất lượng sản phẩm, về quy trình sản xuất và các hình thức tiêu thụ sản phẩm. Vì vậy, cần có sự chủ động kết nối từ các cơ quan quản lý nhà nước, các cấp chính quyền, các tổ chức hội, các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh nông sản… để thực hiện công tác truyền thông có hiệu quả.

Trong xu thế hiện nay, việc truyền thông sản phẩm nông sản trên mạng xã hội được khẳng định là có hiệu quả. Nhưng để tạo được niềm tin của người tiêu dùng trên nền tảng mạng xã hội, cũng cần đến vai trò của các tổ chức có liên quan nêu trên. Vì vậy,  các tổ chức này cần quan tâm, chủ động thực hiện công tác truyền thông trên mạng xã hội. Nên tổ chức các nhóm liên kết truyền thông sản phẩm nông sản trên các trang website của huyện, của tổ chức, doanh nghiệp, nhóm hội… Nếu vào cuộc chủ động, chuyên nghiệp, sản phẩm nông sản của tỉnh sẽ đến được với nhiều người tiêu dùng hơn, sẽ mở rộng và ổn định được thị trường tiêu thụ, và chúng ta sẽ ít phải nghe về những câu chuyện “giải cứu”...

Ông NGUYỄN HƯNG - Đài Phát thanh Truyền hình Nghệ An:

Có thể nói Nghề báo là nghề biết một chút về nhiều cái và mỗi một người làm báo có một góc nhìn khác nhau, bản thân họ cũng không thể nhận diện hết các vấn đề một cách chi tiết, mang tính chuyên môn sâu trên tất cả các lĩnh vực được...

Upload

Câu chuyện về “giải cứu” nông sản đặt ra trong buổi tọa đàm hôm nay là một vấn đề lớn, có tầm quốc gia và liên quan tới nhiều nhóm ngành khác nhau với đích đến đó chính là tìm đầu ra cho sản phẩm thật sự hiệu quả.

Chúng ta đều biết “Người nông dân” và cả những vấn đề xung quanh họ luôn thu hút được dư luận quan tâm vì họ được xem là nhóm yếu thế về sức cạnh tranh trong xã hội. Trong khi đó, sự lan tỏa và ảnh hưởng của mạng xã hội trong thời đại ngày nay là rất lớn. Điều đó giải thích vì sao câu chuyện “giải cứu” của quýt PQ lan truyền nhanh một cách chóng mặt như thế.

Về ý kiến của các khách mời trong chương trình ngày hôm nay, nhất là ý kiến của chị Lê Na, tôi muốn được trao đổi lại một vài điều.

- Ở góc độ truyền thông, việc tiếp cận thông tin và trao đổi thông tin hai chiều hết sức quan trọng. Hiện nay, một số địa phương (tôi nói chung trong cả nước), và một số nhóm ngành nghề đã làm công tác truyền thông rất tốt, nhất là việc lan tỏa, kết nối quảng bá trên mạng xã hội, đây là một kênh truyền thông hiệu quả nếu chúng ta sử dụng đúng mục đích. Tuy nhiên, việc chính quyền địa phương, các tổ chức hiệp hội, HTX, làng nghề... tổ chức truyền tin, tức là “truyền thông tin định hướng” bằng việc phối kết hợp với các đơn vị, kênh truyền thông chính thống như Đài PT-TH, Báo,… để quảng bá sản phẩm, để phản ánh các vấn đề sớm hơn, đúng hơn, cụ thể hơn thì còn chưa thực sự tốt nhất là ở Nghệ An, đặc biệt là trong câu chuyện “giải cứu” quýt TQ vừa qua.

Về mặt nghiệp vụ báo chí, việc phản ánh thông tin đơn thuần khi có yêu cầu (Giấy mời) của các cơ quan, đơn vị tổ chức phản ánh hoạt động của họ (tức là những hoạt động không vi phạm pháp luật, có ý nghĩa nhân văn và giá trị giáo dục tốt) thì không có gì sai cả. Nhưng phù hợp và có giá trị hay chưa về mặt truyền thông như vậy thì chúng ta cùng trao đổi thêm.

Đã có nhiều ý kiến phân tích về tác hại của về việc “giải cứu” quýt PQ, nhưng chúng ta không thể phủ nhận việc “giải cứu” nông sản là hành động nhân văn, mang tính giáo dục rất cao về tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái của người dân nước ta. Thời gian qua, ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, nếu không có sự chung tay, chia sẻ từ “giải cứu” thì hàng ngàn tấn dưa hấu, thanh long gần đây nhất mọi người đều thấy rõ là người dân Hải Dương biết phải làm như thế nào khi hàng loạt nông sản cây trồng khác của tỉnh này vào chính vụ bị phong toả vì dịch... Tuy nhiên, cá nhân tôi cũng đồng ý đó chỉ là giải pháp tạm thời trong điều kiện cấp bách nào đó, chứ không thể mãi dựa vào tình thương xã hội được.

- Trở lại với vấn đề căn cốt mà chúng ta đang bàn hôm nay là, lúc nào cần giải cứu? Giải cứu như thế nào cho đúng? Và lâu dài hơn nữa thì có nên tồn tại việc giải cứu này không? Giá trị phát triển bền vững như thế nào cho nông sản? Cách chúng ta truyền thông và đồng hành như thế nào với người nông dân... đó mới là điều quan trọng.

Ở góc độ truyền thông, tôi xin có một số ý kiến:

- Để ngươi dân và doanh nghiệp thực sự gắn kết và tạo chuỗi giá trị thì chính quyền cực kỳ quan trọng. Doanh nghiệp và người dân vừa là đối tác đồng hành, vừa là khách hàng được chính quyền phục vụ, tạo nên sự phát triển của một địa phương. Và trong chuỗi giá trị này luôn có sự đồng hành của các cơ quan truyền thông.

- Việc định hướng truyền thông đối với các cơ quan báo chí chính thống đó là phản ánh rõ quá trình mà người dân, doanh nghiệp, chính quyền đã và đang làm gì để thực hiện chuỗi liên kết...; Đưa ra được bức tranh truyền thông toàn cảnh có thứ tự, có giai đoạn; Được lan toả chuyển tải đa phương tiện mà bây giờ gần như cơ quan báo chí chính thống nào cũng có và chuỗi thông tin này hoàn toàn minh bạch, được chính quyền, doanh nghiệp, HTX, làng nghề, thậm chí hộ gia đình người dân sử dụng và cùng khai thác.

- Thông tin minh bạch hai chiều cực kỳ quan trọng trong các bước truyền thông. Về giải cứu quýt PQ, rõ ràng chính quyền ý thức được, nhìn thấy được mặtt trái nhưng chúng ta không thông tin 2 chiều. Nếu như chính quyền địa phương, các đơn vị, tổ chức liên quan có sự kết nối, thông tin sớm với truyền thông chính thống, giúp truyền thông đi đúng hướng từ đầu thì sẽ mang lại hiệu quả cao hơn.

Phát triển nền nông nghiệp tỉnh nhà là một hành trình dài và khó khăn với nhiều giải pháp, chính sách từ các cơ quan quản lý, chuyên môn,… Trong hành trình đó, truyền thông chính thống sẽ đồng hành không chỉ với người nông dân, doanh nghiệp, mà còn cả các cơ quan ban ngành, các tổ chức.

Ông QUÁN VI GIANG - Phó Chủ tịch UBND huyện Quỳ Hợp:

Nếu như có nhà máy chế biến, thì cây ăn quả có thể làm giàu cho người dân và đảm bảo an sinh xã hội ở Quỳ Hợp

Upload

Cuối năm 2018, trên địa bàn huyện có 3.000 hecta cây có múi kể cả cam quýt; hiện tại còn khoảng 1.200 hecta đang giữ được và đang còn cho thu hoạch, riêng cây quýt trên 500 hécta, nhà nào thấp cũng cho thu hoạch 10 tấn/hecta; nhà nào chăm sóc tốt sản lượng lên tới 30-40 tấn/hecta.

Cuối năm 2020 đầu năm 2021, sản lượng tồn đọng quýt PQ trong dân và các nhà vườn rất nhiều. Bà con hi vọng được mùa bội thu, được giá, nhưng sau khi tư thương vào mua ép giá 3-4.000/kg người dân không bán. Cùng với đó là hiện tượng quýt rụng sinh lý khiến cho nhiều người, nhiều tổ chức không biết, không hiểu đã phát động chương trình kêu gọi “giải cứu” quýt PQ. Sau khi nắm bắt được thông tin, chúng tôi đã thành lập ban vận động hỗ trợ quảng bá sản phẩm và đề xuất bỏ từ “giải cứu”, lập chương trình hỗ trợ quảng bá sản phẩm; trong quá trình làm chúng tôi đã lên kế hoạch cụ thể bàn bạc, họp dân, giao trách nhiệm cho các hộ dân, nhà vườn nào thực sự muốn liên kết, muốn ổn định cùng họp, cùng thống nhất và cùng quảng bá, tiêu thụ sản phẩm. Có thể trong thời gian này không tiêu thụ hết sản lượng, nhưng sẽ góp phần lấy lại được thương hiệu, giá trị của cây quýt PQ.

Đó là giải pháp khẩn cấp và trước mắt, tuy nhiên để phát triển sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn huyện thì thiết nghĩ nên có các nhà máy chế biến tạo, mà đối tượng cần xử lý trước tiên đó chính là hoa quả tươi. Nếu cây quýt có nhà máy chế biến thì sản lượng quýt và vùng nguyên liệu quýt sẽ đáp ứng được nguồn nguyên liệu. Làm được như thế, chúng tôi có thể khẳng định cây hoa quả có thể làm giàu cho các hộ dân nói riêng, góp phần phát triển an sinh xã hội cho huyện Quỳ Hợp nói chung.

Ông NGUYỄN THÁI TUẤN - Chi cục Quản lý chất lượng Nông Lâm sản và Thủy sản Nghệ An:

Nghệ An đang kêu gọi các doanh nghiệp chế biến nông - lâm - thủy sản đầu tư xây dựng nhà máy trên địa bàn

Upload

Nghệ An nổi trội về một số sản phẩm và vùng nguyên liệu như: cam, mía, chanh leo, sắn dây, dứa. Nhà máy đường có 4 nhà máy là trung tâm chế biến đường cả nước; tinh bột sắn có 4 nhà máy, nguyên liệu làm ra bao nhiêu, chế biến được bấy nhiêu.

Đối với hiện tượng “giải cứu” quýt PQ vừa qua thì nguyên nhân chính là giữa sản xuất, tiêu thụ, chế biến chưa có sự kết nối với nhau. Không riêng quýt PQ, trong những năm vừa qua chúng ta có rất nhiều sản phẩm nông nghiệp rơi vào khủng hoảng “được mùa mất giá” như: su su ở Quỳnh Liên - Hoàng Mai, cây mùi tàu ở Diễn Châu, hành tăm Diễn Lâm, bắp cải,… Mặc dù chúng tôi đã có kết nối với các đơn vị tiêu thụ như các siêu thị nhưng do chất lượng sản phẩm chưa đảm bảo nên không được họ đón nhận.

Đây cũng là vấn đề mà Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn rất trăn trở trong việc tìm giải pháp cho bà con. Tuy nhiên, hằng năm Sở cũng đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo để kết nối, giới thiệu nông dân với các hệ thống siêu thị nhưng kết quả không khả quan, rất ít, thậm chí người nông dân chúng tôi mời nhưng không đi.

Hiện nay nhà nước đang chia sản phẩm nông sản thành 3 loại: sản phẩm nông sản chủ lực quốc gia, đối với loại này chính phủ đang nỗ lực hỗ trợ xuất khẩu; thứ 2 sản phẩm chủ lực địa phương; và thứ 3 là các sản phẩm đặc sản. Trong 3 loại sản phẩm đó thì Nghệ An chỉ có sản phẩm đặc sản và sản phẩm chủ lực địa phương địa phương, đó cũng là một thiệt thòi của tỉnh, đặc biệt là thiệt thòi trong việc nhận những chính sách hỗ trợ phát triển của nhà nước. Hiện tỉnh đang có chủ trương xây dựng cây có múi là cây đặc sản và cây ăn quả là sản phẩm chủ lực. Trên cơ sơ xác định đó để có chương trình, chính sách xây dựng, phát triển cho từng đối tượng và hướng đến thúc đẩy xuất khẩu. Đặc biệt là nỗ lực thu hút, kêu gọi các nhà máy chế biến nông - lâm - thủy sản đầu tư vào Nghệ An.

Ông TRẦN QUỐC THÀNH  - Giám đốc Sở KH&CN Nghệ An:

Kết luận vấn đề

Chúng ta đã có nhiều ý kiến trao đổi thẳng thắn, chỉ ra nguyên nhân và đề xuất các giải pháp cho vấn đề đưa ra ngày hôm nay. Từ câu chuyện “giải cứu” quýt PQ chúng ta bàn rộng hơn đến các vấn đề giải quyết việc tiêu thụ nông sản cho người nông dân như thế nào. Đây là bài toán khá nan giải. Nhà nước hiện cũng chưa làm được. Vấn đề là ở thị trường và lực lượng tham gia thị trường, và vai trò của nhà nước như thế nào để giúp dân. Người nông dân là nhóm rất nhạy cảm, yếu thế chính vì thế mà những vấn đề xảy ra với người nông dân có ảnh hưởng và tác động đối với xã hội rất lớn.

Về nguyên nhân, đầu tiên là khâu quản lý quy hoạch nhưng vấn đề đặt ra là có quản lý quy hoạch được không khi nhà nước không có quyền trong việc này mà chỉ có thể khuyến cáo bà con. Ở một số nước, họ thực hiện chính sách cấp phép làm nông nghiệp cho người nông dân, ví dụ như ở Thái Lan năm 1998 đã cấp giấy phép cho người dân để nuôi tôm, họ quy hoạch các vùng nuôi tôm cách nhau 20-30km, mỗi vùng chỉ có 100ha... Đây là một chính sách rất hay, dần dần để đưa sản xuất nông nghiệp vào khuôn khổ; là một hình thức giúp dân chứ không phải là quản lý. Tuy nhiên, việc người dân, xã hội chấp nhận mô hình ý tưởng đó là cả một vấn đề.

Thứ hai là đa dạng đối tượng cho bà con sản xuất, nhất là khi công tác khuyến nông của ta còn nhiều hạn chế. Gần đây chúng tôi đã đưa vào 2-3 dòng mới đó là quýt GL3, quýt Jêju để thay thế dần các đối tượng mà chúng ta nói là giá trị đang thấp. Mỗi đối tượng, mỗi sản phẩm sẽ có vai trò trong một giai đoạn lịch sử nhất định. Như sản phẩm quýt PQ gắn với Trung tâm Cây ăn quả Phủ Quỳ, tên quýt cũng đã được cấp bản quyền, nhưng thực chất giống này lấy từ Long An ra được địa phương hóa, có một số đột biến nên đặt tên riêng cho sản phẩm này. Tại thời điểm đó thì có thể nói đây là sản phẩm rất tốt, khi cam đang ít, lại chín muộn nhất trong tất cả các loài cây có múi cho nên giá lúc đó khá cao (35.000đ/kg bán tại vườn). Cho đến khi cây cam được trồng nhiều, phát triển mạnh thì giá quýt bị giảm xuống dần.

Thứ ba là khâu truyền thông sản phẩm ra ngoài xã hội. Người dân thì họ không quen với việc này, chỉ giai đoạn gần đây làm quen với mạng xã hội họ mới manh nha giới thiệu sản phẩm trên các trang facebook. Nói thật, năm nay nhờ có chương trình “giải cứu” nên quýt PQ mới được nhiều người biết đến. Điều đó cho thấy khâu truyền thông giới thiệu, quảng bá sản phẩm nông sản của chúng ta còn rất yếu. Công tác truyền thông của các đơn vị truyền thông chính thống lại luôn phải định hướng. Nếu so sánh với các tỉnh Tây Bắc công tác truyền thông này rất tốt, từ Sơn La đến Hà Giang, Tuyên Quang, Bắc Giang, Hải Dương,… họ có định hướng về truyền thông sản phẩm rất rõ. Vì vậy nếu huyện Quỳ Hợp, huyện Nghĩa Đàn quảng bá chất lượng, thương hiệu sản phẩm tốt thì hiệu quả mang lại sẽ rất cao. Nói như vậy để thấy khâu truyền thông giới thiệu sản phẩm cực kỳ quan trọng, bởi vì đối tượng hướng tới của sản phẩm này cũng không phải là ít. Do đó, chúng ta cần tăng cường quảng bá và quảng bá đúng về chất lượng sản phẩm trên nhiều phương tiện và bằng nhiều cách thức khác nhau sẽ tới được rất đông đảo người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Thứ tư là khâu quản lý chất lượng sản phẩm. Bộ phận khuyến nông, công thương, kể các cơ quan cấp huyện cần phải hướng dẫn bà con tuyển chọn phân loại sản phẩm; và tìm kiếm đầu ra sản phẩm cho người nông dân. Tuy nhiên đây là khâu chúng ta chưa thực hiện được.

Cuối cùng là khâu chế biến, tiêu thụ. Đây cũng là một khâu còn yếu đối với Nghệ An. Muốn mời một đơn vị chế biến lớn về đầu tư tại địa phương cần phải gắn với vùng nguyên liệu lớn có sản phẩm chủ lực. Muốn vậy thì mỗi dòng sản phẩm cần có cách ứng xử riêng. Chúng ta đã có cây dứa, cây chanh leo, mía đường,... Tuy nhiên, do tính chất đặc thù của từng đối tượng, nhất là cây nhiệt đới khó bảo quản thì cần phải đa dạng sản phẩm, quy mô vùng nguyên liệu thì lúc đó mới kêu gọi được đơn vị chế biến lớn đầu tư vào. Chúng ta cũng cần khuyến khích chế biến nhỏ, chế biến ở các vùng nông thôn. Đó mới là “Cửa thoát hiểm” cho nhóm các sản phẩm nông sản như chuối, rau, cam, chanh,… Hiện chúng ta chưa kích hoạt được nhóm doanh nghiệp nhỏ này vì chính sách hỗ trợ của nhà nước chưa có, dường như chúng ta đang lãng quên các doanh nghiệp bản địa. Trong giai đoạn vừa qua, tỉnh đã cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ môi trường đầu tư nhưng chỉ mới quản lý môi trường đầu tư lớn trong khi môi trường đầu tư nhỏ còn chưa được quan tâm nhiều.

Ngoài những nguyên nhân trên còn nhiều các vấn đề khác như: xây dựng thương hiệu, chất lượng sản phẩm, minh bạch sản phẩm, giữ uy tín,...

Phân tích các nguyên nhân để từ đó tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề nêu trên. Ở khâu truyền thông, chúng tôi rất mong muốn một cơ quan, tổ chức, hội sản xuất,… có thể phối hợp với các cơ quan truyền thông tỉnh tổ chức chuyên mục: Kết nối nông sản. Cơ quan truyền thông kết nối với các doanh nghiệp có chuyên ngành về sản phẩm để giới thiệu mỗi sản phẩm trên truyền hình, báo chí từ đó lan tỏa ra mạng xã hội. Thông qua đó chúng ta mới truyền thông được về sản phẩm, thông tin về giá cả, nhu cầu của doanh nghiệp, nhu cầu của người nông dân,... Đây là khâu truyền thông định hướng mang lại hiệu quả rất tốt.

Còn câu chuyện “giải cứu” nó chỉ là giải pháp tùy chỗ, tùy lúc; nếu làm không tốt nhiều khi phản tác dụng. Quay trở lại với vai trò của tư thương, khi chúng ta kích hoạt được doanh nghiệp nhỏ ở nông thôn càng nhiều thì vai trò của tư thương sẽ giảm dần. Nhà nước sẽ có vai trò kết nối các hội, hợp tác xã, doanh nghiệp lại với nhau để chia sẻ chuỗi giá trị. Các hiệp hội chính quyền đứng sau để làm nhiệm vụ bảo hộ, bảo lãnh nông sản cho bà con. Nhà nước còn có vai trò giúp người dân trong tham gia liên kết ngang và liên kết dọc thì mới có thể tháo gỡ được nhiều vấn đề.

Cuối cùng trong vấn đề quy hoạch phát triển vùng sắp tới cần có phân nhóm rõ ràng, cái nào là nhóm sản phẩm chế biến, cái nào là nhóm tiêu dùng để chúng ta có sự quảng bá sản phẩm theo mỗi cách khác và có sự chỉ đạo khác nhau về quy mô vùng nông nghiệp nhỏ. Đối với sản phẩm phục vụ tiêu dùng hàng ngày như các sản phẩm rau củ quả cũng cần tư vấn hướng dẫn cho dân tư duy trồng đa dạng sản phẩm; bên cạnh đó hướng dẫn cho dân cách chế biến bảo quản sau thu hoạch. Đây là những giải pháp đi kèm trong việc tái cơ cấu quy hoạch trồng cây ăn quả. Cây nào mang tính đặc sản thì tập trung nguồn lực, cái nào không phải là đặc sản thì cần minh bạch thông tin sẽ có kết quả tốt hơn.

TÒA SOẠN

Diễn đàn khác:
COVID-19 và những thách thức của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (28/7/2021)
Nông thôn mới phải mới cả “tam nông” (13/7/2021)
Báo chí khoa học ở Việt Nam: Ước mơ còn dang dở (2/7/2021)
Nền kinh tế trong đại dịch: Phao cứu sinh của nhà nước? (2/7/2021)
Hạn chế bất bình đẳng đến từ chính sách hỗ trợ (1/7/2021)
Không gian xã hội của các chuỗi hàng hóa nông sản (30/6/2021)
Gia đình Việt Nam hiện nay: Truyền thống hay hiện đại? (26/6/2021)
Chống dịch Covid: Cần lắm những chốt chặn từ mỗi chúng ta (22/6/2021)
Báo chí cách mạng Việt Nam - Cội nguồn, đặc trưng, trọng trách (20/6/2021)
Dự báo dịch tễ học COVID-19: Cần một cơ sở dữ liệu lớn, chi tiết (25/5/2021)
Nữ quyền đầu thế kỷ XX: Như vệt sao băng (7/5/2021)
Từ “giải cứu” quýt PQ đến hiện tượng “giải cứu” nông sản - Lời giải khó cho bài toán cũ (5/5/2021)
Bàn tròn tháng 3: Thầy, cô có hạnh phúc? (9/4/2021)
Nhiều văn bản và nhiều sự trăn trở (9/4/2021)
Từ quy định “Phân hạng” đạo đức giáo viên, nghĩ về ngôi vị người thầy trong giáo dục hiện đại (9/4/2021)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,837 | Tất cả: 3,198,118
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp