NGHIÊN CỨU KHXH&NV
NGHIÊN CỨU ĐẶC TRƯNG NGÔN NGỮ - VĂN HÓA CỦA NGƯỜI ĐAN LAI Ở NGHỆ AN
Tin đăng ngày: 29/8/2016 - Xem: 922
 

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu đề tài KHCN “Nghiên cứu đặc trưng ngôn ngữ - văn hóa của người Đan Lai ở Nghệ An” giai đoạn 1, Ủy ban nhân dân tỉnh tiếp tục đặt hàng cho Hội Khoa học Lịch sử triển khai giai đoạn 2 với mục tiêu: Xây dựng mô hình, ứng dụng các giải pháp đã nghiệm thu ở giai đoạn 1 để bảo tồn văn hóa và ngôn ngữ của người Đan Lai ở huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An.

Giai đoạn 2 của đề tài, Hội Khoa học Lịch sử tiếp tục chủ trì thực hiện, Nghiên cứu sinh Bùi Minh Thuận là chủ nhiệm.

Nội dung triển khai giai đoạn 2 gồm:

Khảo sát, lựa chọn địa điểm xây dựng mô hình.

Xây dựng mô hình bảo tồn văn hóa và ngôn ngữ của người Đan Lai ở Nghệ An.

Tập huấn cho đồng bào nơi xây dựng mô hình về giá trị văn hóa và ngôn ngữ của cộng đồng người Đan Lai; từ đó xây dựng ý thức bảo tồn và gìn giữ văn hóa và ngôn ngữ của dân tộc Đan Lai.

Trên cơ sở các phương pháp: Điền dã, khảo sát, lựa chọn chuyên gia… sau gần 2 năm thực hiện (tháng 10/2014 - tháng 6/2016) nhóm nghiên cứu đã làm việc nghiêm túc, khoa học và đạt được kết quả sau.

Chọn địa điểm xây dựng mô hình

Từ kết quả nghiên cứu, khảo sát về văn hóa, ngôn ngữ của cộng đồng người Đan Lai trên địa bàn huyện Con Cuông, nhóm nghiên cứu chọn bản Cò Phạt, xã Môn Sơn làm điểm triển khai xây dựng mô hình.

Bản Cò Phạt là bản nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Pù Mát có 73 hộ với 420 nhân khẩu. Về ngành nghề gồm: Trồng trọt, chăn nuôi và khai thác, săn bắt từ nguồn lợi thiên nhiên, trong đó trồng trọt là chủ yếu.

Đời sống hết sức khó khăn, sinh hoạt xã hội còn nghèo nàn. Thu nhập bình quân khẩu/năm là: 721.000 đồng, số hộ thiếu đói hàng năm là: 85,7% (kết quả nghiên cứu của Đề án NA97/036 (VNRP) năm 1998).

Xây dựng mô hình bảo tồn văn hóa và ngôn ngữ của người Đan Lai ở Nghệ An

Sau khi xác định địa điểm, nhóm nghiên cứu đã chọn nhà văn hóa cộng đồng của bản (do bộ đội biên phòng xây tặng) để làm không gian trưng bày các hiện vật đặc trưng cho văn hóa, ngôn ngữ người Đan Lai ở Nghệ An.

Về hiện vật trưng bày trong nhà văn hóa cộng đồng bao gồm 150 bức ảnh phản ánh quá trình sinh hoạt, lao động của người Đan Lai; khoảng 100 mẫu vật bao gồm: công cụ sản xuất, các dụng cụ sinh hoạt hàng ngày; trang phục như: váy, quần áo, rổ, rá, oi, điếu cày,…

Qua những bức ảnh, hiện vật trưng bày tại nhà văn hóa cộng đồng đã giới thiệu đặc trưng văn hóa của người Đan Lai. Đây là nơi lưu giữ các hiện vật văn hóa vật thể và phi vật thể của dân tộc Đan Lai ở Nghệ An. Không gian trưng bày những hiện vật về văn hóa, ngôn ngữ của người Đan Lai ở Nghệ An sẽ trở thành nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng, là nơi tổ chức các lễ hội truyền thống, giới thiệu văn hóa, giao lưu văn hóa giữa các dân tộc; đồng thời là điểm du lịch trong các tuor du lịch cộng đồng trên địa bàn xã Môn Sơn, huyện Con Cuông.

Bổ sung, biên tập hoàn chỉnh tập sách “Đặc trưng văn hóa, ngôn ngữ của người Đan Lai ở Nghệ An”

Cuốn sách sau khi bổ sung hoàn thiện, ngoài phần dẫn luận và kết luận gồm 4 chương:

Chương 1: Người Đan Lai ở Nghệ An. Bối cảnh và địa bàn nghiên cứu

Bối cảnh nghiên cứu.

Khái quát điều kiện tự nhiên.

Người Đan Lai ở Con Cuông Nghệ An.

Chương 2: Ngôn ngữ của Người Đan Lai

Ngữ âm tiếng Đan Lai.

Cấu tạo từ tiếng Đan Lai.

Cú pháp tiếng Đan Lai.

Vị trí tiếng Đan Lai trong ngôn ngữ Việt - Mường.

Mối quan hệ giữa ngôn ngữ với sự phát triển kinh tế - xã hội của người Đan Lai.

Chương 3: Văn hóa của người Đan Lai

Văn hóa sản xuất.

Văn hóa vật chất.

Văn hóa xã hội và đời sống tinh thần.

Mối quan hệ giữa văn hóa với sự phát triển kinh tế - xã hội của người Đan Lai.

Chương 4: Bảo tồn, phát triển ngôn ngữ và văn hóa của người Đan Lai

Vai trò của nhà nước.

Ý thức của người dân.

Các giải pháp bảo tồn, phát triển ngôn ngữ và văn hóa trong cộng đồng hiện nay.

Dịch, biên soạn ngôn ngữ của người Đan Lai

Tập tài liệu gồm 2 phần:

Phần 1: Ngôn ngữ của người Đan Lai.

Trình bày 4 nội dung: Lịch sử nghiên cứu vị trí tiếng Đan Lai; ngữ âm tiếng Đan Lai; cấu tạo từ tiếng Đan Lai; mối quan hệ giữa ngôn ngữ với phát triển kinh tế - xã hội của người Đan Lai.

Phần 2: Bảng từ

Bảng từ vựng Việt - Đan Lai.

Gồm 1.005 từ được chia thành 17 bộ phận như sau.

Các bộ phận trên cơ thể: 71 từ; hệ thống số đếm: 16 từ; hiện tượng tự nhiên: 32 từ; quan hệ gia đình dòng họ: 65 từ; thời gian: 24 từ; thực vật: 39 từ; động vật: 54 từ; côn trùng: 15 từ; hành động: 364 từ; trang phục: 31 từ; nghề nghiệp: 11 từ; cảm xúc: 9 từ; màu sắc: 8 từ; cảm nhận: 13 từ; tính cách: 15 từ và một số lớp từ khác.

Bảng từ tiếng Việt - Đan Lai.

Gồm 1.465 từ sắp xếp theo vần (A, B, C).

Sau khi hoàn thành các nội dung chính, nhóm nghiên cứu đã tổ chức 02 cuộc tập huấn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt huyện Con Cuông về văn hóa và ngôn ngữ của người Đan Lai; tuyên truyền, giới thiệu rộng rãi trong nhân dân địa phương về những giá trị văn hóa, ngôn ngữ của người Đan Lai, từ đó có trách nhiệm bảo tồn và phát huy trong đời sống xã hội.

Với kết quả đạt được, đề tài có giá trị thực tiễn cao, là cơ sở khoa học để các ngành liên quan tham khảo, xây dựng các chính sách phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn văn hóa, ngôn ngữ của người Đan Lai nói riêng và đồng bào các dân tộc ở Nghệ An nói chung. Đề tài được hội đồng khoa học nghiệm thu đạt loại xuất sắc.

Nguyễn Quốc Hồng

Nghiên cứu KHXH&NV khác:
Tìm hiểu các nguyên lý bài trí thờ tự - tại di tích trên địa bàn tỉnh Nghệ An (4/12/2018)
Góp phần cải chính về năm mất của Nguyễn Công Trứ (4/12/2018)
Hoàn cảnh ra đời câu thơ của Trần Nhân Tông (14/11/2018)
Đề xuất giải pháp sắp xếp, tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh Nghệ An (9/11/2018)
Hội thảo khoa học: Truông Bồn - Giá trị lịch sử, bảo tồn và phát huy (2/11/2018)
Hội thảo khoa học "Thân thế và sự nghiệp Tiến sỹ Trần Đình Phong" (1/11/2018)
Về chuyến thăm Nghệ An năm 1932 của vua Bảo Đại (10/10/2018)
Sở Khoa học và công nghệ tỉnh Hòa Bình, UBND huyện Cao Phong làm việc và chia sẻ kinh nghiệm tại Nghệ An (10/10/2018)
Hội thảo khoa học Thoát nước đô thị Vinh - Thực trạng và giải pháp (3/10/2018)
Bàn giải pháp và chương trình phối hợp hoạt động KH&CN trong lĩnh vực nông nghiệp (27/9/2018)
Nâng cao hiệu quả hoạt động Khoa học và công nghệ cấp huyện (25/9/2018)
Đi tìm một bản sử thi "Khun Chương" đầy đủ (10/9/2018)
Vấn đề Hồ Xuân Hương - Thử tiếp cận những bài thơ có gốc nguồn văn bản (31/8/2018)
Khoa học & công nghệ trong nông nghiệp ở Nghệ An: Cần có những tác động mới (31/8/2018)
Đội ngũ cán bộ không chuyên trách ở Nghệ An Thực trạng và giải pháp (31/8/2018)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Nghĩa Lộc (1953-2017)
Giới thiệu sách: Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Nghĩa Lộc (1953-2017)
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,477 | Tất cả: 1,553,053
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp