KHXHNV & ĐỜI SỐNG
“Anh đi anh nhớ quê nhà...”
Tin đăng ngày: 5/2/2021 - Xem: 287
 

Nguyễn Khắc An

Được biết Nghệ An là một trong những địa phương có lượng người đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài cao nhất cả nước. Chưa tính số định cư, chưa tính lượng du học, chỉ riêng xuất khẩu lao động thôi cũng đã là 62 ngàn người. Bạn tôi cũng chỉ là một trong số hàng trăm ngàn “Nghệ nhân” đang sinh sống và làm việc khắp nơi trên cái hành tinh xinh đẹp và đáng yêu này. Khi hỏi những người bạn đang sinh sống ở nước ngoài về Tết của người Nghệ bên ấy thì hầu như tôi đều nhận được câu trả lời rất đáng để hạnh phúc rằng “Ở Việt Nam có cái gì thì bên này có cái đó”. Quả thực là một thông tin tốt lành. Thời đại 4.0, sự liên thông của thị trường, sự giao thoa về văn hoá lại được cộng hưởng bởi sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin đã dường như rút ngắn vô cùng những xa cách về không gian. Biên giới địa lý hữu hình đã bị “phi biên giới” của công nghệ áp đảo ngoạn mục. Dù ở đâu dù làm gì, dù cương vị nào thì người Nghệ bao năm vẫn là người  Nghệ. Thậm chí tôi có cảm giác càng xa quê thì người Nghệ lại càng rất… Nghệ.

Đã không ít những cuộc hội thảo về tính cách Nghệ và câu chuyện này chắc còn tốn giấy mực bởi nó không bao giờ là thứ lượng hoá đong đếm kiểu như thóc gạo được. Tuy nhiên rất không khó để nhận ra cái chất của người Nghệ nếu bạn chưa từ bỏ năng lực quan sát. Sự  khắc nghiệt của gió Lào cát trắng, của mưa chẳng thuận, nắng chẳng hòa, mùa đông buốt giá, mùa hạ cháy da… đã mặc nhiên tôi rèn cho người Nghệ một khả năng thích ứng diệu kỳ. Không chỉ với phong ba bão táp mà cả với con người, không chỉ trong môi trường tự nhiên mà cả môi trường xã hội. Ai đó từng nói đã là người Nghệ thì “thả” đâu cũng sống, tôi cho rằng nhận định này quá đúng, ít nhất nó cũng không vu oan cho người Nghệ. Trưởng thành từ vùng lõi cực đoan của khí hậu, sự cấu kết cộng đồng mặc nhiên được hình thành, ý chí vươn lên được thiết lập, trở thành ngọn nguồn của tinh thần đoàn kết, chịu khó, siêng năng, hiếu học, can trường, bộc trực… Một chút “cục bộ địa phương” đã tiến triển theo hướng tích cực trở thành sự yêu thương đùm bọc nhau, càng “ra ngoài” thì điều ấy càng thể hiện rõ. Người Nghệ không bỏ rơi người Nghệ.

Nếu các cộng đồng người Việt ở nước ngoài đang được ví như những Việt Nam thu nhỏ, thì người Nghệ ở nước ngoài cũng tựa như một “Nghệ An” xen dắm ở đó. Ở đâu thì người Nghệ cũng gắn kết với nhau, chia sẻ và hỗ trợ nhau trong cuộc sống, trong làm ăn. Mỗi dịp Tết đến là mỗi dịp người Nghệ “hội làng”. Những nơi đông người Nghệ như Kiev - thủ đô Ukraina, còn có cả hội đồng hương người Nghệ. Hội cũng có ban chấp hành, cũng có chủ tịch và thậm chí ở đây còn có các “chi hội” của các huyện thành thị nữa. Tết đến ban chấp hành cũng họp, cũng triển khai kế hoạch “vui tươi, an toàn, tiết kiệm” xuống các “chi hội”. Tất nhiên sự hưởng ứng luôn mang tính chủ động và được mặc định trong tâm khảm người Nghệ, ai cũng chung tay trong việc thực thi “nghị quyết” của hội. Người Nghệ xa xứ luôn tìm mọi cách để có một cái Tết đầm ấm nhất, tình cảm nhất và thật “giống” với quê nhà nhất. Cũng có “liên hoan văn nghệ quần chúng”, có màn “hái hoa dân chủ”, cũng có thi gói bánh chưng, cũng có trang trí đào quất. Vui nhất và độc đáo nhất là có cả một nhóm đồng hương Vinh còn tổ chức nấu “rượu Nghi Phú” cho đỡ nhớ quê nhà. Một bàn thờ tổ tiên, một cành đào “nhân tạo”, một cây quất tự trồng, và tất nhiên thứ không thể thiếu đó là lá cờ đỏ sao vàng của Tổ quốc thiêng liêng. Vâng, Tổ quốc luôn luôn trong trái tim người Nghệ.

Người Nghệ ở các quốc gia khác nhau thường đón tết theo các múi giờ khác nhau nhưng hầu hết mọi người đều “căn” giao thừa “gốc” ở quê nhà để kết nối. Tôi có khá nhiều bạn bè đang sinh sống ở nước ngoài bởi thế cũng khá nhiều thông tin về hoạt động vui xuân của người Nghệ xa xứ. Trong lúc tôi đang ngồi viết bài này thì nhận được tin nhắn của Hiền, một người bạn đang sinh sống tại Mỹ “Chiều nay đi chợ Tết của người Việt mà khóc luôn anh ạ, cứ nghĩ là đang đi chợ Hưng Dũng”. Bạn Nguyễn Kiên Cường (số nhà 66 đường Nguyễn Duy Trinh, thành phố Vinh) đang sinh sống ở Pháp thì nhắn tin cho tôi “Bọn em bên này ăn Tết cũng như ở nhà, hơn cái là được đốt pháo thoải mái. Ba ngày Tết cũng hương khói cúng tổ tiên, cũng đến nhà nhau chơi, cũng đi chùa cầu lộc. Một số người bản xứ biết Tết Việt họ cũng đến chúc mừng và chung vui”. Mấy dòng trạng thái của tôi về Tết người Nghệ ở nước ngoài trên trang “Vinh xưa” đã có đến hàng trăm bình luận từ các bạn người Nghệ đang sinh sống khắp năm châu. Ai cũng thể hiện nỗi nhớ quê, thương quê, muốn về với quê, cố gắng để có một cái Tết thật quê. Chị Maja Tạ, một người Nghệ đang định cư ở Ba Lan vừa hồi âm tôi rằng “Bên mình đầy đủ, Tết tây hay Tết ta mình vẫn tự gói bánh chưng. Gói bánh chưng vào dịp Tết cảm giác khá thú vị, ngồi canh nồi bánh chưng, mùi lá dong thơm lừng bay khắp nhà, vừa có cảm giác chờ đợi đón giao thừa và cả được đốt pháo... lúc ấy mình cảm thấy mình như đang ở Việt Nam vậy. Tết âm lịch bên này mình không được nghỉ làm, nên chỉ cố gắng sao mâm cỗ chuẩn bị đầy đủ trước 18h tối (tức giao thừa ở Việt Nam) để kịp thắp hương mời ông bà về đón năm mới cùng với gia đình. Maja Tạ còn gửi cho tôi một đoạn clip về “Chợ Tết không đồng” của người Nghệ tại Ba Lan. Chợ Tết không đồng là dịp để bà con ta sưởi ấm tình quê với mọi người. Nó không chỉ đơn thuần là hoạt động thiện nguyện mà nó là sự sẻ chia hương vị Tết, là sự lan tỏa văn hóa Việt Nam ra bạn bè quốc tế. Người Nghệ là vậy, dù ở đâu cũng ân nghĩa và chu đáo. Còn bạn Ngọc Trai, một người Nghệ sinh sống ở Séc thì nhắn tin “Để mình quay clip cảnh Tết ta bên này cho bạn nhé. Còn muốn xem bắn pháo hoa thì phải chờ đến đêm 30, trước ta 6 tiếng vì lệch múi giờ”. Vậy là còn có cả màn bắn pháo hoa nữa, người Nghệ ở nước ngoài “máu” thế.

Bạn Thanh Hiền nhà ở khối Trung Đông, phường Hưng Dũng, thành phố Vinh, (đang định cư tại Mỹ) tâm sự “Mỗi dịp Tết đến Xuân về đối với những người con xa xứ như chúng tôi không khỏi chạnh lòng, nỗi nhớ về quê hương về gia đình về những người thân yêu da diết. Tết năm nào cũng vậy đêm giao thừa Việt Nam (là 12 giờ trưa ngày 29 bên Mỹ) lúc đó chúng tôi vẫn phải đi làm nhưng tranh thủ gọi về chúc giao thừa… Biết rằng không nên khóc vào thời khắc đó nhưng nước mắt cứ chảy ròng vì nhớ nhà đến quặn lòng. Sống ở Mỹ nhưng gia đình chúng tôi vẫn luôn giữ nét văn hoá và các tập tục Việt Nam, ngày 30 Tết dù bận mấy các con cháu cũng xin nghỉ về quây quần bên mâm cơm tất niên cùng trò chuyện chờ đón thời khắc giao thừa. Điều làm tôi tự hào các con tôi sinh sống ở Mỹ, và con rể tôi gốc Philippines nhưng vẫn giữ nét truyền thống người Nghệ vui và háo hức chờ đón Tết Nguyên Đán” (Thanh Hiền, gửi từ bang Maryland, Mỹ).

Vậy đấy, người Nghệ dù ở đâu thì mãi mãi vẫn là người Nghệ, tết Nghệ ở đâu thì mãi mãi vẫn là tết Nghệ. Mỗi nước một múi giờ, mỗi múi giờ lại một giao thừa, cộng với giao thừa “gốc” ở Việt Nam nữa thành thử  nỗi niềm nhân đôi, quê nhà và quê khách cứ thế giao thoa, cứ thế hội tụ, cứ thế sum vầy. Tết cổ truyền là thời điểm hướng về cội nguồn. Ba ngày Tết thăm hỏi nhau, cùng nhau nhìn lại thành quả của một năm lao động, từ đó định hình và tạo niềm hứng khởi cho một tuổi mới bắt đầu. Tết cũng là dịp hướng về tổ tiên, tìm đến những giá trị đạo đức, những truyền thống tốt đẹp ngàn đời. Tết sẽ là lúc trái tim chúng ta hướng về cộng đồng. Khi chúng ta trong ấm ngoài êm, khi chúng ta vuông vắn bánh chưng, tròn trịa bánh dày thì đây đó vẫn còn bao hoàn cảnh thương tâm và cả những người không có Tết. Pháo hoa giao thừa vút lên trong tiếng vỗ tay và cũng là lúc những người bệnh chống chọi với cơn đau. Chị lao công vẫn miệt mài với chổi tre trên phố. Anh lính trẻ vẫn bồng súng canh gác nơi hải đảo xa xôi. Một chuyến bay trên trời chưa hạ cánh. Một con tàu xuyên qua năm cũ trên cung đường ray quen thuộc và rất có thể ngay trong thời khắc thiêng liêng ấy lại có một sinh linh bé bỏng chào đời. Tết, khi người Nghệ chúng ta đang đón giao thừa thì hàng trăm ngàn người Nghệ xa xứ đang đau đáu hướng về quê hương. Xin đừng quên những giọt máu quê xa xôi ấy, cũng đừng quên mỗi năm hàng trăm triệu đô la kiều hối được gửi về quê, cũng đừng quên hàng chục dự án do “Nghệ kiều” đang đầu tư ở Nghệ An, góp phần làm giàu đẹp thêm quê nhà yêu dấu. Người Nghệ ở nước ngoài là một bộ phận không thể tách rời của xứ Nghệ.

“Tết tết tết tết đến rồi, Tết đến trong tim mọi người”; “Xuân ơi xuân xuân đã về, tiếng pháo giao thừa mừng đón mùa xuân…”. Chiếc loa truyền thanh đầu ngõ bắt đầu rộn ràng cất lên giai điệu quen thuộc ấy. Đám trẻ con háo hức đếm lùi thời gian. Từng cuộn lá dong theo xe hối hả chảy túa về các ngã. Những tờ lịch cuối cùng của năm Canh Tý đang hoàn thành sứ mệnh nhân chứng thời gian. Tân Sửu đang đến, cầu mong một năm mới vạn sự như ý, cầu chúc cho người Nghệ khắp bốn biển năm châu đón một mùa xuân mới an lành mạnh khỏe. Tự nhiên lại nghĩ về câu ca dao “Anh đi anh nhớ quê nhà/ Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương”.

KHXHNV & Đời sống khác:
Ba chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Cuba Fidel Castro (14/10/2021)
Đạo học xứ Nghệ (13/10/2021)
Duy trì và khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong bối cảnh của dịch Covid - 19 (28/9/2021)
Cách mạng tháng Mười Nga với Xô viết Nghệ - Tĩnh (27/9/2021)
Người Nghệ An với cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 năm 2020 (22/9/2021)
Giá trị nghệ thuật độc đáo của các làn điệu cải biên (22/9/2021)
Tình cảm của Bác Hồ với Xô viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931) (11/9/2021)
Bài học kinh nghiệm về phát triển kinh tế dược liệu (10/9/2021)
Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9: Những dấu mốc lịch sử đáng nhớ (2/9/2021)
Hiện tượng lạm dụng từ ngữ gốc Hán trong văn hóa tâm linh (1/9/2021)
Hai trăm năm… còn đó nỗi đau (1/9/2021)
Chống giặc đói sau Cách mạng Tháng Tám (30/8/2021)
Đừng chờ đến Vu Lan mới báo hiếu (22/8/2021)
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 - sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam (18/8/2021)
Kỷ niệm 76 năm Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2021): Cách mạng tháng Tám và những bài học lịch sử giá trị (18/8/2021)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 417 | Tất cả: 3,402,329
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Đặc san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp