KHXHNV & ĐỜI SỐNG
Khói vờn cay mắt cuối năm
Tin đăng ngày: 5/2/2021 - Xem: 206
 

Cao Văn Quyền

Càng về những ngày cuối năm xứ Bắc càng lạnh. Ngồi nói chuyện với nhau thôi mà khói từ miệng phả ra phà phà. Người xuýt xoa kêu trời vì lạnh quá! Người lại thích thú vì lần đầu tiên được trải nghiệm mùa lạnh ở xứ Bắc. Tan làm. Bạn kéo rủ ra quán nước bà cụ trước công ty, uống chén trà cho ấm bụng. Đúng ngay sở thích của mình, tôi gật đầu đồng ý. Quán nước của bà cụ mọc lên tự phát cạnh gốc đa, khi tôi vào công ty đã thấy bà ngồi ở đó rồi. Nghe đâu, bà bán nước đã có thâm niên trên ba mươi năm có lẻ. Người xứ Bắc thường lê la những quán vỉa hè, ngồi bên nhau uống chén nước, dăm ba điếu thuốc hàn huyên chuyện trò. Phần đông là dân lao động bình dân, người làm ít tiền, học sinh, sinh viên, cũng có một số người vì sở thích mà đến. Mùa đông, quán nước của bà có thêm một bếp lửa tự chế. Củi nhóm là những thanh gỗ bà lượm lặt công trình cạnh bên, những cành cây khô xung quanh phố rớt xuống. Lâu lâu bà còn phục vụ khách bằng những bắp ngô, khoai nướng tại chỗ. Khi nhìn những lọn khói từ bếp lửa của bà bay lên chờn vờn trắng xóa, tôi nói với bạn nhớ khói quá. Bạn vội mỉm cười, nhớ chi lạ lùng, nhớ gì không nhớ lại nhớ khói.

Tôi luôn có cảm giác nhớ rất nhớ những gì thuộc về ấu thơ, gia đình và về mảnh đất miền Trung thân thương quê mình. Mỗi bận mùa đông về, tiết trời lạnh không kém xứ Bắc là bao nhiêu. Những cơn bấc gợi tôi nhớ tới mùa đốt đồng ở quê. Rơm, rạ, thân cây ngô, cỏ dại được người dân vun lại thành từng đống đốt lấy tro. Bố nói nhờ số tro tàn ấy mà cây lúa vụ kế tươi tốt hơn không ngờ. Thật lạ, giữa bao la là khói tôi lại không thấy ngột ngạt mà cứ hít hà mãi không thôi. Cái mùi khói đồng lạ lắm. Thơm thơm của rơm rạ, của thân cây ngô quyện mùi ngai ngái của đất. Tôi cũng không thể định hình được đó là mùi gì nữa. Cứ biết rằng rất thích. Vậy nên, mùa đốt đồng nào tôi cũng phải theo mẹ ra đồng cho bằng được.

Khi đến tuổi chăn trâu, tôi được tự do trên cánh đồng làng, tự do băng qua những mùa khói cùng đám bạn. Ấu thơ tôi đẹp như một câu chuyện cổ tích có hậu. Chúng tôi làm xiếc trên những đống lửa be bé sắp tàn, nhảy huỳnh huỵch từ vuông ruộng này sang vuông ruộng khác. Sức tưởng tượng của tuổi ấu thơ phong phú, đứa nào cũng nghĩ rằng mình là siêu nhân, đang tung hoành giữa bầu trời lộng gió và những ngọn khói đốt đồng. Tiện sẵn lửa giữa đồng, cả bọn kéo nhau xuống bãi mót khoai, mót ngô nướng ăn. Chờ mãi, chờ đến khi nước dãi thèm thuồng rớt xuống, cũng tới lúc khoai, ngô chín. Bữa tiệc giữa đồng được bầy ra. Chao ôi, ngon hết sẩy! Ăn tới mẩu cuối cùng vẫn còn thèm thuồng. Cả bọn hẹn nhau ngày mai, mùa đốt đồng lại tiếp tục.

Những ngày cuối năm, dù bận rộn cỡ nào mẹ cũng vun vén ngõ vườn sạch sẽ. Bắt đầu từ khu vườn rộng thênh thang với hàng trăm loại cây trái. Vườn rộng, mình mẹ làm mãi cỏ vẫn không hết. Xong đám đất chỗ này, chỗ khác cỏ lại mọc lên. Đám cỏ dại nhiều khi làm cho cái đầu của tôi phát điên lên được. Thương mẹ sớm hôm, mồ hôi rịn ướt cả tấm áo sòng. Tôi vẫn thường phụ mẹ gom cỏ lại thành đống, lá khô rồi châm lửa đốt. Nếu như khói đồng có cái mênh mang diệu vợi của mùi rơm, rạ, mùi thóc lép cháy khét thả vào không gian đồng quê thơm mùi bùn ngấu thì mùi cỏ, lá vườn lại có một hương thơm đặc biệt. Trong giữa hương thơm của mùi còn có tí tách lá khô cháy đượm. Con ngõ nhỏ sau khi dọn dẹp thì dường như thênh thang hơn bội phần.

Và sau cùng là khói Tết. Khói Tết bập bùng từ chiều hăm tám cho tới cuối ngày ba mươi. Bố nhóm bếp, bắc nồi bánh chưng. Vì là nồi bánh quá to nên không thể bắc trong bếp, bố chọn một góc vườn nơi rộng rãi nhất, không có cây để bắc bếp. Ụn trấu mẹ đi xát gạo về để dành ún quanh bếp, rồi củi gộc được chất vào. Lửa bén dần, những lọn khói đặc quánh bay lên trời rồi tan vào hư không khi ngọn lửa bùng cháy mạnh mẽ. Khói Tết lẫn trong mùi Tết, mùi của thực mà ảo, thực mà mộng, mùi của cơn đói cồn cào, của cỗ Tết ngày mai, của khoanh bánh đang đợi bố cắt vào mâm cơm chiều Ba Mươi. Khói Tết hòa quyện cùng hơi khói nồi bánh chưng khi bố vớt, chêm thêm nước. Bên chái bếp nhỏ bên hông nhà, mẹ tỉ mẩn sên mứt, rang hạt dưa, hạt bí, đóng gói, cho vào lọ chuẩn bị cho ngày mai Tết đến sao mà thân thương đến lạ. Cái mùi khói của ngày Ba Mươi theo mình đi suốt cuộc đời như một niềm hạnh phúc hư ảo mà có thực trong đời.

KHXHNV & Đời sống khác:
Ba chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Cuba Fidel Castro (14/10/2021)
Đạo học xứ Nghệ (13/10/2021)
Duy trì và khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong bối cảnh của dịch Covid - 19 (28/9/2021)
Cách mạng tháng Mười Nga với Xô viết Nghệ - Tĩnh (27/9/2021)
Người Nghệ An với cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 năm 2020 (22/9/2021)
Giá trị nghệ thuật độc đáo của các làn điệu cải biên (22/9/2021)
Tình cảm của Bác Hồ với Xô viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931) (11/9/2021)
Bài học kinh nghiệm về phát triển kinh tế dược liệu (10/9/2021)
Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9: Những dấu mốc lịch sử đáng nhớ (2/9/2021)
Hiện tượng lạm dụng từ ngữ gốc Hán trong văn hóa tâm linh (1/9/2021)
Hai trăm năm… còn đó nỗi đau (1/9/2021)
Chống giặc đói sau Cách mạng Tháng Tám (30/8/2021)
Đừng chờ đến Vu Lan mới báo hiếu (22/8/2021)
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 - sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam (18/8/2021)
Kỷ niệm 76 năm Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2021): Cách mạng tháng Tám và những bài học lịch sử giá trị (18/8/2021)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 544 | Tất cả: 3,402,456
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Đặc san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp