KHXHNV & ĐỜI SỐNG
Lễ hội chọi bò - Nét văn hóa đặc sắc người Mông Kỳ Sơn
Tin đăng ngày: 29/1/2021 - Xem: 485
 

  NAM KHÁNH

Upload

Những ngày đầu xuân có dịp lên miền Tây Bắc xứ Nghệ, vượt qua những khung đường cheo leo, khúc khuỷu, với bạt ngàn hoa mơ, hoa mận nở trắng các sườn đồi, ghé thăm “Đà Lạt, SaPa xứ Nghệ” - Mường Lống, huyện biên giới Kỳ Sơn chúng ta sẽ được thưởng thức nhiều nét văn hóa đặc sắc của đồng bào người Mông, trong đó nổi bật là lễ hội chọi bò.

Tên gọi “Mường Lống” ban đầu hiểu theo tiếng Thái là “Lống Tang”, có nghĩa là “lạc đường”, do xưa nơi đây nhiều rừng nên người dân dễ bị lạc. Mường Lống trước thuộc huyện Tương Dương. Năm 1966, sau khi thành lập huyện Kỳ Sơn từ một phần diện tích và dân số của huyện Tương Dương, xã Mường Lống thuộc huyện Kỳ Sơn. Năm 1977, xã Mường Lống sáp nhập thêm xã Mường Thù và vẫn giữ tên Mường Lống.

Nằm trên thung lũng, ở độ cao gần 1500 m so với mặt nước biển quanh năm mát mẻ; 100% đồng bào người Mông sinh sống. Mỗi dịp xuân về, ngoài các hoạt động lễ hội thường niên, người Mông nơi đây còn tổ chức lễ hội truyền thống đặc sắc là lễ hội chọi bò.

Theo các già làng kể lại thì văn hóa chọi bò của người Mông vùng Mường Lống đã được hình thành từ lâu, vào khoảng những năm đầu thế kỷ XX và truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Ngày nay cuộc sống có nhiều đổi thay, văn hóa các tộc người có sự giao thoa nhưng văn hóa chọi bò những dịp lễ,đầu xuân năm mới vẫn được bà con người Mông duy trì và gìn giữ.

Upload

Đấu sĩ bò thường là giống bò Mông bản địa, với đặc điểm tai to, lưng hơi võng, mông dài, chân cao, đỉnh trán có u gồ hoặc phẳng, vai có u gồ lên. Trung bình giống bò Mông to, nặng từ: 450 - 500 kg. Sở dĩ gọi là “bò Mông” bởi từ lâu trong cộng đồng người Mông đang nuôi giống bò được cho là đã theo chân họ trong những cuộc thiên di từ phương Bắc xuống cách đây khoảng 200 năm về trước. Bò chọi được người dân ở đây chăm chút cẩn thuận, có thể là bò nuôi nhốt hoặc chăn thả rông trên núi.

Trước trận đấu, bà con dân bản đã nô nức xúng xính váy áo từ trên các bản làng nô nức kéo nhau đi xem hội. Sân diễn ra trận đấu thường là khoảng sân rộng nằm ở trung tâm các làng bản. Sau các nghi lễ trang trọng tưởng nhớ thần linh, các bậc anh hùng, tiền nhân đã có công khai bản lập mường, bảo vệ bờ cõi, là phần hội trong đó có đấu bò.

Trận đấu bò diễn ra quyết liệt, đầy kịch tính, máu lửa, nhưng lại có kết thúc nhân văn: Không có “đấu sĩ” nào bị xẻ thịt đem bán. Vì vậy, có những chú bò vô địch nhiều năm, được trả giá lên tới xấp xỉ hàng chục triệu, có con lên đến 100 triệu. Hội cùng diễn ra các trò chơi dân gian: Ném còn, khắc luống, nhảy sạp, múa lăm, uống rượu cần... và các môn thể thao: Thi đi cà kheo, đấu bóng chuyền, bóng bàn, kéo co, bắn nỏ, đẩy gậy; biểu diễn nghệ thuật quần chúng, thi nét đẹp trang phục các dân tộc vùng cao, thi nấu ăn, bày bán các đặc sản miền núi, sản phẩm thủ công mỹ nghệ.

Upload

Tại lễ chọi bò đồng bào người Mông sẽ hỏi han, chia sẻ kinh nghiệm chăn nuôi, vỗ béo loài gia súc thân thiết này; đồng thời lễ hội, cũng là mùa yêu đương, dịp trai gái gặp gỡ, hẹn hò, kết giao tình cảm. Nhiều người đã nên duyên chồng vợ từ những cuộc gặp gỡ trong lễ hội xuân.

Một mùa xuân mới đã về, sắc xuân nở rộ trên mọi miền tổ quốc. Tiếng khèn đâu đó lại vang lên trên đèo dốc, núi cao các bản làng vùng đồng bào dân tộc. Dù cuộc sống của bà con còn nhiều khó khăn, nhưng bằng niềm tin, hi vọng, sự cố gắng chung sức, đồng lòng của toàn đảng, toàn dân, hứa hẹn bao đổi thay ở miền biên cương miền Tây xứ Nghệ.

 

KHXHNV & Đời sống khác:
Ba chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Cuba Fidel Castro (14/10/2021)
Đạo học xứ Nghệ (13/10/2021)
Duy trì và khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong bối cảnh của dịch Covid - 19 (28/9/2021)
Cách mạng tháng Mười Nga với Xô viết Nghệ - Tĩnh (27/9/2021)
Người Nghệ An với cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 năm 2020 (22/9/2021)
Giá trị nghệ thuật độc đáo của các làn điệu cải biên (22/9/2021)
Tình cảm của Bác Hồ với Xô viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931) (11/9/2021)
Bài học kinh nghiệm về phát triển kinh tế dược liệu (10/9/2021)
Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9: Những dấu mốc lịch sử đáng nhớ (2/9/2021)
Hiện tượng lạm dụng từ ngữ gốc Hán trong văn hóa tâm linh (1/9/2021)
Hai trăm năm… còn đó nỗi đau (1/9/2021)
Chống giặc đói sau Cách mạng Tháng Tám (30/8/2021)
Đừng chờ đến Vu Lan mới báo hiếu (22/8/2021)
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 - sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam (18/8/2021)
Kỷ niệm 76 năm Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2021): Cách mạng tháng Tám và những bài học lịch sử giá trị (18/8/2021)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 272 | Tất cả: 3,402,184
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Đặc san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp