DIỄN ĐÀN > TỌA ĐÀM VÀ CÁC VẤN ĐỀ TRAO ĐỔI
Doanh nghiệp Nghệ An: Năng lực cạnh tranh trong tiến trình hội nhập
Tin đăng ngày: 11/11/2020 - Xem: 40
 

Nguyễn Ngọc Chu

Nghệ An ở vị trí nào?

Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất Việt Nam với 16 493,7km2. Theo thống kê ngày 01/4/2019, Nghệ An có số dân là 3.327.791 người, đứng thứ 4 sau TP HCM, Hà Nội và Thanh Hoá. Xét về diện tích đất đai và con người, Nghệ An nằm trong top 4 của cả nước.

Tiếc thay, về kinh tế Nghệ An tụt xa top 4, nằm ở top 10 tính từ dưới lên. Thống kê năm 2018 cho thấy Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đầu người của Nghệ An xếp thứ 54/63 tỉnh thành, chỉ có 36,64 triệu đồng (1.591 USD) - bằng 23% của GRDP đầu người của TP HCM.

Một trong những trụ cột quan trọng của kinh tế là xuất khẩu. Ở phương diện này Nghệ An cũng phải ngồi ở vị trí thấp. Kim ngạch xuất khẩu của Nghệ An năm 2018 lần đầu tiên vượt ngưỡng 1 tỷ USD. Nhưng kim ngạch xuất khẩu năm 2019 vẫn chưa qua mốc 1 tỷ 100 triệu USD. Trong khi đó kim ngạch xuất khẩu của cả nước năm 2019 là 514 tỷ USD. Có 8 tỉnh thành đạt kim ngạch xuất khẩu trên một chục tỷ USD. Đó là Tp.HCM, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Bình Dương, Đồng Nai, Hà Nội và Hải Phòng - chiếm khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Như vậy kim ngạch xuất khẩu của Nghệ An chỉ bằng 0,21% của cả nước. Một chỉ số vô cùng trăn trở.

Mục tiêu sau 5 năm của Nghệ An?

Theo theo báo cáo của Đại hội Đảng bộ Nghệ An lần thứ XIX nhiệm kỳ 2020-2025 thì các chỉ tiêu chính về kinh tế như sau:

- Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2021 - 2025 đạt 9,5 - 10,5%/năm.

- GRDP bình quân đầu người năm 2025 đạt khoảng 83 triệu đồng.

- Kim ngạch xuất khẩu đến năm 2025 đạt 1,765 tỷ USD.

- Thu ngân sách đến năm 2025 đạt 26.000 - 30.000 tỷ đồng.

- Tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2021 - 2025 đạt khoảng 500 ngàn tỷ đồng.

- Tỷ lệ đô thị hóa toàn tỉnh đến năm 2025 đạt 36%.

Như vậy GRDP bình quân đầu người của Nghệ An vào hết năm 2025 là còn quá thấp (khoảng 3450 USD), dưới xa mức trung bình dự báo của toàn quốc vào thời điểm đó.

Một mục tiêu cao mà gần đạt sẽ tốt hơn nhiều một mục tiêu thấp mà vượt mục tiêu. Mục tiêu càng cao, sức rướn càng mạnh. Cho nên, Nghệ An cần nghĩ đến một mục tiêu mang tính “xâm lược” hơn - một mục tiêu táo tợn xứng đáng với tiềm lực và vị thế của Nghệ An.

Trên thực tế, nền kinh tế thị trường của Nghệ An hoàn toàn mới phát triển, nên còn rất nhiều cơ hội để tăng tốc. Ở giai đoạn sơ khai của nền kinh tế thị trường hiện nay, Nghệ An hoàn toàn có thể tăng tốc với tỷ lệ phát triển tăng trung bình 20% năm. Lúc đó, đến năm 2025 thì GRDP sẽ tăng gấp 2,5 lần GRDP năm 2020, đạt mức khoảng 4.500 USD, vẫn còn thua dự báo 5000 USD của toàn quốc.

Đối với kim ngạch xuất khẩu thì chỉ tiêu 1,765 tỷ USD là thấp so với tiềm năng thực của Nghệ An. Một mục tiêu táo tợn cho kim ngạch xuất khẩu của Nghệ An năm 2025 là ở mức 3 tỷ USD.

Không phải là viển vông, mà phải có một tổng thể các giải pháp mạnh mẽ để đưa nền kinh tế Nghệ An về đúng vị thế. Vị thế của Nghệ An không thể nằm ngoài top 5 của toàn quốc. Vị thế đó cần trả về cho Nghệ An trong vòng không quá 15 năm.

Những mặt trận chủ lực

Để Nghệ An tiến vào top 5 của toàn quốc về GRDP đầu người, cần nhiều biện pháp phức hợp. Nhưng có 2 mặt trận chủ lực Nghệ An phải không ngừng đeo đuổi, đó là: Đẩy mạnh xuất khẩu và Phát triển công nghiệp.

Xuất khẩu là mặt trận chủ lực của Nghệ An trong phát triển kinh tế, dù rằng hiện nay nó đang ở vị thế rất yếu. Vì xuất khẩu giúp tăng nhanh các chỉ tiêu kinh tế. Trước hết là chỉ tiêu GRDP đầu người. Quan trọng hơn nữa là thu nhập thực tế của người dân. Nhưng có 3 điều sau đây vô cùng quan trọng cần ghi nhớ từ mặt trận xuất khẩu:

Tiếp cận được chuẩn mực của các thị trường cao cấp.

Tiếp cận được công nghệ tiên tiến.

Mở rộng được cơ hội hợp tác đầu tư.

Không phải kêu gọi đầu tư nước ngoài là có đầu tư nước ngoài. Nhiều người không biết được, rằng chính xuất khẩu mới là biện pháp nhiệm mầu kéo về nội địa nguồn đầu tư nước ngoài.

Nhưng nếu xuất khẩu là “liều thuốc” tác động nhanh, thì công nghiệp mới là nền tảng quyết định. Nghệ An chỉ trụ được trong top 5 một cách bền vững khi có nền công nghiệp phát triển. Không bao giờ được sao nhãng chiến lược phát triển công nghiệp để sa vào đeo đuổi dịch vụ. Trong giai đoạn đầu, Nghệ An cần đến công nghiệp nhẹ, công nghiệp chế biến nông lâm thuỷ sản. Nhưng từng bước phải có các ngành công nghiệp khác.

Biện pháp cho doanh nghiệp Nghệ An

Xây dựng các doanh nghiệp lớn

Các doanh nghiệp của Nghệ An là các doanh nghiệp nhỏ. Các doanh nghiệp nhỏ không có khả năng cạnh tranh ngay trên sân nhà, chứ đừng nói đến xâm chiếm thị trường của người khác. Ngay trên địa bàn Nghệ An, các dự án lớn về xây dựng hạ tầng cơ sở, đầu tư bất động sản, viễn thông, điện tử… thì các doanh nghiệp Nghệ An phải ngậm ngùi nhường phần cho các doanh nghiệp từ địa phương khác.

Nhìn vào mặt trận xuất khẩu thì càng rõ. Trong năm 2018, Nghệ An có 163 doanh nghiệp xuất khẩu, với 30 doanh nghiệp đạt doanh số 3 triệu USD trở lên. Các miếng bánh lớn ở các thị trường cao cấp Âu - Mỹ không dành cho các doanh nghiệp nhỏ.

Bởi vậy, muốn có thị phần ở các thị trường lớn, muốn tiến vào top 5, Nghệ An phải có nhiều doanh nghiệp lớn.

Cho nên, mục tiêu quan trọng đưa nền kinh tế Nghệ An trở thành 1 trong 5 nền kinh tế mạnh nhất nước sẽ không thể thực hiện được - nếu không đi đôi với mục tiêu xây dựng các doanh nghiệp lớn cho Nghệ An.

Dành thị trường trong tỉnh cho doanh nghiệp trong tỉnh

Không phải địa phương cục bộ. Mà đây là nguyên lý phát triển nội lực. Nguyên lý này không bao giờ được rời xa. Dù là Nhật, Hàn quốc, Mỹ hay Anh, Pháp, Đức… tất cả các nước tiên tiến đều làm như vậy.

Còn làm sao bảo vệ được nguyên lý này thì có các phép quản trị và tác nghiệp tương ứng. Các phép quản trị và tác nghiệp như vậy, đảm bảo không vi phạm các hiệp ước quốc tế, các nguyên tắc đấu thầu, không gây phản ứng về bất công, đảm bảo được chất lượng và thành quả.

Dựa vào nội lực là chính. Cho nên phải xem các doanh nghiệp trong tỉnh là các đại bàng con, chứ không phải chim sẻ, dù cho năng lực của họ hiện rất yếu. Vấn đề là biện pháp nuôi dưỡng. Dành các hợp đồng trong tỉnh cho các doanh nghiệp trong tỉnh là chiến lược nuôi lớn các doanh nghiệp địa phương. Các lĩnh vực có nhiều hợp đồng lớn như hạ tầng cơ sở, giao thông, xây dựng... phải là “cứ địa thị phần” của các doanh nghiệp địa phương.

Tìm thị trường và đối tác cho các doanh nghiệp

Các doanh nghiệp Nghệ An đã nhỏ về tài chính và phạm vi hoạt động, lại còn bị kèm theo hai khiếm khuyết chìa khoá. Đó là thiếu hiểu biết về thị trường và không có đối tác lớn.

Vì không biết thị trường nên không thể có đối tác. Không có đối tác thì không chiếm được thị trường.

Cho nên, tìm thị trường và tìm đối tác cho các doanh nghiệp Nghệ An phải là một nhiệm vụ quan trọng được đặt ra trong kế hoạch phát triển Nghệ An nhiệm kỳ 2020-2025 trong triển khai tác nghiệp của lãnh đạo Nghệ An.

Tập trung tăng trưởng xuất khẩu

Xuất khẩu, như trên đã lưu ý, dù hiện tại giữ tỷ phần vô cùng khiêm tốn, nhưng phải nhìn nhận là mặt trận chủ lực của kinh tế Nghệ An. Các doanh nghiệp xuất khẩu của Nghệ An đang có kim ngạch xuất khẩu nhỏ. Cho nên, nếu đi đúng đường, thì trong một năm có thể tăng kim ngạch xuất khẩu từ 30% - 100%.

EVFTA đang mở ra một khả năng tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu chưa từng có cho Việt Nam. Nghệ An phải tận dụng EVFTA, và phải đặt mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu sang EU trong 5 năm tới từ 10 - 20 lần.

Hiện nay, thị phần xuất khẩu sang Trung Quốc đang chiếm khoảng 50% kim ngach xuất khẩu của Nghệ An. Nói là 50% nhưng chưa vượt quá 600 triệu USD. Đó là một con số nhỏ. EVFTA cho phép Nghệ An đưa kim ngạch xuất khẩu sang EU đạt con số 1,5 tỷ USD vào năm 2025. Đây là một chỉ tiêu táo tợn nhưng khả thi.

Ngoài thị trường EU, Nghệ An phải chọn Hoa Kỳ là thị trường chính thứ hai trên mặt trận xuất khẩu. Và Nhật Bản là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của Nghệ An vào năm 2025. Còn Hàn Quốc là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4, Trung Quốc là thị trường lớn thứ 5, và Ấn Độ là thị trường lớn thứ 6.

Đi theo chiến lược này, kim ngạch xuất khẩu của Nghệ An không quá khó để đạt con số 3 tỷ USD vào năm 2025. Nhưng điều quan trọng hơn, là nguồn vốn đầu tư nước ngoài từ 3 thị trường lớn nhất sẽ âm thầm đi ngược chiều với hàng hoá xuất khẩu mà đổ vào Nghệ An. Cùng với vốn là công nghệ nước ngoài, đầu tư nước ngoài, hợp tác đầu tư và mở rộng đầu tư của các doanh nghiệp trong tỉnh.

Đi đúng hướng này, giai đoạn 2026-2030 cho phép Nghệ An có kim ngạch xuất khẩu bùng phát. Đến năm 2030 Nghệ An có thể lọt vào danh sách 15 tỉnh thành xuất khẩu lớn nhất nước.

Các con số về kim ngạch xuất khẩu vừa nêu trên của Nghệ An là táo tợn nhưng không hề viển vông. Quan trọng nhất là tìm ra người có khả năng tìm ra các biện pháp để đạt được các mục tiêu táo tợn đó.

Chính sự bùng phát về xuất khẩu kéo theo sự bùng phát về đầu tư. Đây là 2 bảo bối nhanh chóng đưa Nghệ An vào nhóm các tỉnh thành có GRDP đầu người cao nhất nước.

Chọn dự án chiến lược về đầu tư bất động sản để phát triển

Nghệ An đang kêu gọi các tập đoàn lớn đầu tư vào các khu nghỉ dưỡng (resort) và bất động sản với hàng trăm héc ta nhằm thu hút khách du lịch và tăng thu nhập cho cư dân địa phương, đẩy nhanh mức độ phồn vinh trên mặt trận giải trí. Nhưng các tập đoàn lớn cũng căng sức trên các mặt trận ở các địa phương khác - vì vốn có hạn và phải đi vay. Họ cũng đối mặt với khả năng vỡ nợ.

Có một cách giải quyết bài toán này - bằng cách tích hợp các doanh nghiệp của địa phương vào các tổ hợp lớn. Đây là phép thổi lớn các doanh nghiệp địa phương. Thị trường bất động sản ở các khu nghỉ dưỡng là thị trường màu mỡ lợi ích. Cần vốn lớn và dài hơi, nhưng rất béo bở. Phép tích hợp các công ty và huy động vốn của hàng vạn nhà đầu tư lẻ sẽ tạo thành các nhà đầu tư lớn. Và cho phép hình thành các doanh nghiệp địa phương có tiềm lực lớn.

Các dự án sản xuất công nghiệp

Không nước nào có thể trở thành cường quốc khi thiếu một nền công nghiệp hùng mạnh. Như trên đã đề cập, Nghệ An không thể bước vào top 5 các tỉnh thành mạnh nhất nước nếu không có một nền công nghiệp phát triển. Cho nên phải chọn một số lĩnh vực công nghiệp và thúc đẩy các doanh nghiệp Nghệ An tham gia “đấu trường công nghiệp”. Ở mặt trận này, cần có các doanh nghiệp nhà nước và các công ty cổ phần có vốn nhà nước đi tiên phong. Tránh lỗ bằng cách thay đổi cơ chế chọn lãnh đạo doanh nghiệp và cơ chế quản lý. Biết rằng xây dựng nền công nghiệp là một tiến trình dài lâu, nhưng phải bắt đầu mạnh mẽ liên tục ngay từ đầu. Nếu không, thì không bao giờ có. Và mãi chịu số phận bấp bênh của kẻ bám vào dịch vụ.

Tự tin

Muốn đứng ở vị trí hàng đầu thì phải có chí lớn với mục tiêu lớn. Người Nghệ An thừa đủ tài năng để đưa Nghệ An trở thành 1 trong 5 tỉnh thành giàu mạnh nhất nước. Vũ khí quan trọng để đưa Nghệ An vào nhóm các tỉnh thành giàu mạnh nhất nước là khả năng cạnh tranh trên sân chơi lớn của các doanh nghiệp Nghệ An. Phải nuôi dưỡng các doanh nghiệp Nghệ An trở thành các doanh nghiệp lớn tầm cỡ khu vực và quốc tế. Sân chơi toàn cầu không có chỗ đứng cho các kẻ yếu.

Diễn đàn khác:
Phát huy dân chủ để hạn chế lạm phát danh hiệu trong xây dựng văn hóa cơ sở (20/11/2020)
Im lặng không phải là đồng ý! (16/11/2020)
Nghệ An: Cần có chính sách và hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp trong hội nhập (11/11/2020)
Doanh nghiệp Nghệ An: Năng lực cạnh tranh trong tiến trình hội nhập (11/11/2020)
Năng lượng tái tạo: Các mục tiêu hướng tới có thể làm suy yếu tính bền vững (9/11/2020)
Trách nhiệm của Đảng viên đối với Đại hội Đảng (22/10/2020)
Vấn đề thu nhập và việc làm cho người già ở nông thôn (2/10/2020)
"Đại hội tỉnh Đảng bộ Nghệ An khóa XIX diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, do đó, có sứ mệnh đặc biệt"(*) (10/9/2020)
Nhận diện giá trị văn hóa cốt lõi của làng Việt trong bối cảnh toàn cầu hóa (29/7/2020)
Làng trong tâm thức của người cao tuổi (29/7/2020)
Gìn giữ phong tục, tục lệ của làng trong xây dựng nông thôn mới ở Nghệ An (29/7/2020)
Biến đổi làng nghề truyền thống trong xây dựng nông thôn mới tỉnh Nghệ An (29/7/2020)
Khu Di tích quốc gia đặc biệt km 0 - đường Hồ Chí Minh cần được tu bổ, tôn tạo (29/7/2020)
Phát triển cây con chủ lực ở Nghệ An - Những vấn đề cần trao đổi (29/7/2020)
Thời đại kỹ thuật số: Khoa học xã hội sẽ trao cho học sinh những cơ hội gì? (22/7/2020)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Để có Truyện Kiều gần nhất với nguyên tác của Nguyễn Du
Để có Truyện Kiều gần nhất với nguyên tác của Nguyễn Du
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 467 | Tất cả: 2,593,183
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp