KHXHNV & ĐỜI SỐNG
Cầu ngầm Khánh Khê - Địa danh lịch sử không thể nào quên
Tin đăng ngày: 10/6/2020 - Xem: 55
 

                                            Đại tá Lương Hữu Phùng     

                       Nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 4

Chiến tranh chống quân bành trướng Bắc Kinh xâm lược biên giới ngày 17/2/1979 đã qua 40 năm.  Non nửa thế kỷ, những người lính hồi ấy tuổi đời mười chín, đôi mươi thì nay đã thành ông cụ 60, nếu là cán bộ như chúng tôi thì cũng đã là 70 - 90 tuổi đời.

Ngày 24/2/2019, chúng tôi trở lại thành phố Lạng Sơn dự lễ kỷ niệm ngày thành lập Quân đoàn 14 do Hội CCB Quân đoàn tổ chức. Về dự buổi lễ có gần 1.000 cán bộ chiến sĩ và tướng tá, trong đó có Thượng tướng Bế Văn Trường - Thứ trưởng Bộ Quốc phòng dự và phát biểu: “Chiến tranh biên giới đã khép lại quá khứ, ngày nay biên giới là biên giới hòa bình, hữu nghị”. Thế nhưng trong chúng tôi chẳng ai quên được, bởi hàng trăm cán bộ, chiến sĩ đã ngã xuống, nằm lại vĩnh viễn ở Lạng Sơn. Nhiều cán bộ, chiến sĩ đã đổ máu, mất đi một phần cơ thể còn đó, từng vắt kiệt mồ hôi khi khuân hàng trăm ngàn vạn tấn bê tông, nước, sỏi lên các cao điểm hàng trăm mét để xây dựng trận địa phòng thủ, bảo vệ từng tấc đất biên giới yêu quý thiêng liêng của Tổ quốc. Cơm không đủ no, áo quần rách tả tơi bởi các tấm bê tông nặng hàng trăm kg đã nghiền nát vai người lính. Với những bước chân trụ bám chắc nịch, trơn trượt, thử hỏi có gì còn? Đồng chí Lê Đức Thọ - Ủy viên Bộ Chính trị, trưởng ban tổ chức Trung ương Đảng có lần lên thăm chốt đã viết bài thơ “Bát canh toàn quốc”, đã nói lên bữa ăn đạm bạc của chiến sĩ. Gian khổ là vậy nhưng nghe lời Đảng gọi, nghe bài hát của nhạc sĩ Phạm Tuyên:

“Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới

Gọi toàn dân ta vào cuộc chiến đấu mới

Quân xâm lược bành trướng dã man đã giày xéo mảnh đất tiền phương

Lửa đã cháy, máu đã đổ trên khắp dải biên cương...”

Nào có ai ngại ngùng gì.

Cầu ngầm Khánh Khê được bắc qua sông Kỳ Cùng, trên đường 1B trước khi chảy vào thành phố Lạng Sơn, cách thị trấn Đồng Đăng 3km đường bộ, nếu nói đường thẳng chỉ hơn 1km và cũng là ranh giới giữa hai huyện Văn Quan và Cao Lộc.

Đường 1B có giá trị cực kỳ chiến lược, bởi từ Đồng Đăng đi qua Văn Quan, Văn Mịch, Thu Đồn, Thái Nguyên nối Quốc lộ 3 về Hà Nội. Nếu địch chiếm được thì nguy hiểm chừng nào.

Ngày 17/2/1979, quân Trung Quốc bắt đầu tấn công vào 6 tỉnh biên giới phía Bắc, trong đó Đồng Đăng Lạng Sơn là hướng chủ yếu trên đường 1A từ Hữu Nghị Quan về thị xã Lạng Sơn (nay là thành phố). Mặc dù Sư đoàn 2 của Quân khu 1 chặn đánh kiên cường nhưng vô cùng khó khăn, phải chịu nhiều tổn thất.

Ngày 18/2/1979, Sư đoàn 337 của Quân khu 4 vừa bàn giao cho Binh đoàn 678 sẵn sàng làm nhiệm vụ quốc tế đang đứng chân tại Chợ Cọi - Nghi Lộc - Nghệ An và vùng phụ cận. Riêng Trung đoàn 4 do tôi làm Trung đoàn trưởng từ Đông Hà mới chuyển ra đứng chân ở  xã Minh Sơn - Đô Lương - Nghệ An. Cán bộ trong Sư đoàn đang dự hội nghị tổng kết tại Bộ Quốc phòng được lệnh về gấp đơn vị.

23h đêm ngày 18 về tới Minh Sơn - Đô Lương, nhận được lệnh khẩn trương tổ chức cho bộ đội cơ động ra biên giới chiến đấu. Từ trạng thái bình chuyển sang chiến, một khối lượng công việc khổng lồ, nào cơm gạo, súng đạn, xe pháo, trang thiết bị cho đến việc thu quân, hậu phương, v.v... chỉ diễn ra trong 4 tiếng đồng hồ làm xong phương án cơ động, giao nhiệm vụ cho đơn vị và bàn giao cho đồng chí Tham mưu trưởng chỉ huy hành quân với phong cách Quang Trung bằng cả 3 phương tiện đường bộ, đường sắt, đường không.

Vừa mệt, vừa lo, lại vừa phấn chấn một lần nữa được ra chiến trường, thực tình chẳng ai có thời gian để suy nghĩ tới gia đình vợ con, chỉ lo làm sao hoàn thành được nhiệm vụ.

Hớp vội bát cháo mà nào đâu có nuốt nổi, để 5h sáng ngày 19/2 tôi phải có mặt tại Sân bay Vinh cùng cán bộ Sư đoàn bay ra trước chuẩn bị chiến trường và đón bộ đội. Ngay trong ngày 19, bộ đội cũng hành quân bộ từ Minh Sơn về ga Si lên tàu hỏa và ô tô tốc hành ra biên giới.

Đi hết địa phận tỉnh Hà Bắc (nay là Bắc Giang), bước sang đất tỉnh Lạng Sơn chúng tôi bắt gặp nhiều đoàn người dân lũ lượt từ biên giới đổ về với sắc thái bơ phờ, nhếch nhác, gồng gánh, bê bưng, mang vác. Một cảnh loạn lạc bất thường. Nghe họ nói đủ chuyện, khen có, chê có, thậm chí có người còn văng tục chửi bới giận dữ vì sự tàn phá của địch, sự đánh trả của bộ đội chỗ được chỗ mất. Cũng có khi gặp cả một vài cậu lính trẻ từ phía trước về, họ mô tả sự khủng khiếp của quân Trung Quốc gây nên.

Ngược lại những hình ảnh ấy thì bà con ở Nông trường Hữu Lũng, Chi Lăng ùa ra đứng hai bên đường. Một tâm trạng tự tin chiến thắng, hò reo chào đón chúng tôi. Nào kẹo, bánh, dứa, mía quăng... tung bừa lên xe cho bộ đội, làm tràn ngập không khí đoàn quân ra trận, nức lòng người lính, dù biết sắp tới sẽ là gian khổ, hy sinh, ác liệt nhưng ai cũng muốn đốt cháy cự ly để sớm giáp mặt kẻ địch.

23h đêm ngày 23/2, trời tối như bưng, bộ đội đã đói và mệt, đành phải tạm nghỉ vài tiếng để sáng mai vượt đèo Đồng Mỏ sang đường 1B huyện Văn Quan.

5h sáng ngày 24/2, ô tô của tỉnh Hà Bắc chở chúng tôi vượt đèo sang đường 1B, tiến thẳng lên biên giới theo hướng súng nổ.

Chúng tôi hầu hết người Khu 4, nào có biết địa hình Lạng Sơn. Có lẽ quân đội Trung Quốc còn thông thạo hơn.

Đoàn xe dân sự làm nhiệm vụ quân sự chở gần 2.000 bộ đội chạy băng băng trên đường 1B, đến 10h chiếc xe đi đầu vừa chạm cầu Khánh Khê được 2 dân quân chặn lại và cho biết bên kia đã có địch. Như vậy chắc chắn trận đánh sắp tới sẽ diễn ra tại đây. Lập tức bộ đội xuống xe, cho xe quay đầu đề phòng thương vong. Ai cũng háo hức chờ lệnh nổ súng.

Chúng tôi triển khai phòng ngự tại đây, phía nam cầu Khánh Khê dọc sông Kỳ Cùng theo phương án chiến đấu chờ địch đến tiêu diệt.

Ngay chiều hôm ấy, chúng tôi chịu một trận pháo binh của Trung Quốc bắn vào đội hình, nhưng chúng tôi chỉ bị hy sinh 1 đồng chí, càng nung nấu lòng căm thù, chờ thời cơ diệt địch lập công.

Việc đánh trả pháo binh địch lúc bấy giờ là chưa thể vì pháo Sư đoàn chưa lên kịp, chúng tôi là đơn vị tiên phong, sức cơ động cao, Trung đoàn còn giữ bí mật xây dựng trận địa chờ thời cơ đánh trận quyết định.

Chúng tôi chỉ có một đêm chuẩn bị, sáng ngày 25/2 trên đường 1A do Sư 3 phòng ngự địch đã chiếm được 1 phần thị xã Lạng Sơn nhưng không thể phát triển được, chúng chuyển hướng tấn công sang đường 1B hòng tiến sâu về Đồng Mỏ đánh vào phía sau Sư đoàn 3, bao vây cô lập thị xã Lạng Sơn.

9h ngày 25/2, được pháo binh chi viện, bộ binh ồ ạt tấn công vào trận địa của Trung đoàn đầu cầu Khánh Khê để vượt sông Kỳ Cùng nhưng đều bị ta đánh bại, bị thiệt hại lớn, chúng lùi lại rồi lại tấn công, quy mô ngày càng lớn,  diện càng rộng và càng ác liệt. Tiến công liên tục suốt 10 ngày đêm từ 25/2 đến 5/3, nhưng chúng không thể vượt sông Kỳ Cùng và buộc phải rút quân.

Quá trình chiến đấu ác liệt đã nổi lên những tấm gương tiêu biểu như Trung đội trưởng Trần Minh Lệ, quê Quỳnh Lưu, khi chốt giữ điểm cao 649 đã giành giật với địch trên trận địa khi đồng đội đã bị hy sinh, địch ào lên đồng chí đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và khi địch xông vào đồng chí đã rút chốt lưu đạn trút hơi thở cuối cùng cùng mấy tên địch.

Trong thời gian ấy cũng xuất hiện hình ảnh mẹ Suốt ở Lạng Sơn là bà Lý Thị Lời, người bản Nhạc Kỳ, liên tục chèo đò cho bộ đội qua sông chi viện cho phía trước dưới làn đạn pháo địch. Nay đã 84 tuổi còn khỏe mạnh.

Dù cuộc chiến không cân sức nhưng chúng tôi đã tiêu diệt hàng ngàn tên địch, bắt sống tù binh, thu vũ khí, giữ vững trận địa.

Trung Quốc rút quân, chúng tôi đuổi theo chiếm lại thị trấn Đồng Đăng đến km số không Hữu Nghị Quan, khôi phục biên giới và bước vào trận chiến  mới, đó là tiếp tục xây dựng trận địa phòng ngự bê tông cốt thép, xuyên núi làm địa đạo, sẵn sàng đón chúng sang với quyết tâm “một tấc không đi, một ly không rời”.

Trận đánh vừa qua chỉ mới trận đầu đánh thắng và tiếp tục sẽ thắng.

Cũng từ đó danh tiếng người lính xứ Nghệ được tôn vinh. Đảng, chính quyền, nhân dân Lạng Sơn đã ban tặng cho Sư đoàn 337 cái tên trìu mến là Sư đoàn “Khánh Khê”, và cũng địa danh này CCB Sư đoàn và Sư đoàn phối hợp với Đảng, chính quyền, nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã xây dựng đài kỷ niệm chiến thắng ngay đầu cầu Khánh Khê, nay đã được công nhận di tích văn hóa cấp tỉnh. Toàn Sư đoàn chúng tôi đã hy sinh 473 cán bộ chiến sĩ, trong đó Trung đoàn 4 tổn thất nặng nề hơn, ngoài hàng trăm cán bộ chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, trong đó có 1 Tham mưu trưởng Trung đoàn, 1 Tiểu đoàn trưởng, 1 Đại đội trưởng.

Bởi vậy, ngày nay năm nào cũng vậy, anh em lại tổ chức gặp mặt quy  mô khác nhau, có cuộc lên đến 1.600 người, hễ có tin là đi, tay bắt mặt mừng, ôm nhau mà khóc, ôn lại kỷ niệm năm xưa.

Upload

 

Tấm bia chiến thắng của Sư đoàn 337

Upload

 

Bằng Xếp hạnh Di tích cầu ngầm Khánh Khê 

Upload

Đài tưởng niệm

 

KHXHNV & Đời sống khác:
Khai thác lợi thế để phát triển sản phẩm du lịch biển, đảo ở Nghệ (6/7/2020)
Giá trị những bài viết của Nguyễn Văn Tố trên Tạp chí Thanh Nghị (6/7/2020)
Kỷ niệm 18 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2020) Gìn giữ và phát huy truyền thống văn hóa ứng xử tốt đẹp trong gia đình (23/6/2020)
Phát triển thành phố Vinh thành trung tâm kinh tế, văn hóa vùng Bắc Trung bộ (23/6/2020)
Bác Hồ viết báo Tết Độc lập đầu tiên (12/6/2020)
“Xạc húa” không chỉ là “Gội đầu” (12/6/2020)
Giao thương của người Nhật ở Nghệ An (11/6/2020)
Chính sách của triều Lê - Trịnh đối với người nông dân Nghệ An thế kỷ XVII - XVIII (11/6/2020)
Sở hữu trí tuệ trong Hiệp định EVFTA - Những cam kết quan trọng cần lưu ý (11/6/2020)
Văn học dân gian dân tộc Thái ở Con Cuông - Di sản văn hóa đặc sắc (11/6/2020)
Thực trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết ở vùng dân tộc thiểu số Nghệ An (11/6/2020)
Cầu ngầm Khánh Khê - Địa danh lịch sử không thể nào quên (10/6/2020)
Quan điểm về nhân cách trong tư tưởng Hồ Chí Minh và sự vận dụng của Đảng về xây dựng, phát triển con người (8/5/2020)
Kinh kế - xã hội tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 - 2019 và đề xuất định hướng thời gian tới (8/5/2020)
Biến đổi văn hóa của các tộc người thiểu số ở vùng biên giới Việt - Lào tại địa bàn tỉnh Nghệ An và những vấn đề đặt ra hiện nay (8/5/2020)
THƯ VIỆN KHXH&NV
“Múa hai bàn tay” - Tập thơ dành cho các bạn nhỏ
“Múa hai bàn tay” - Tập thơ dành cho các bạn nhỏ
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 563 | Tất cả: 2,324,359
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp