ĐẤT VÀ NGƯỜI XỨ NGHỆ > CON NGƯỜI XỨ NGHỆ
Kỷ niệm 990 danh xưng Nghệ An: Uy Minh Vương Lý Nhật Quang - Tri châu Nghệ An
Tin đăng ngày: 6/3/2020 - Xem: 89
 

 

Trần Quốc Thành

GĐ Sở KH&CN Nghệ An

Upload

Đền Quả Sơn, Nghệ An – thờ Uy Minh Vương Lý Nhật Quang

Lý Nhật Quang là con thứ tám của Lý Thái tổ, anh em cùng mẹ với Lý Thái tông, cháu ngoại vua Lê Đại Hành, nổi tiếng thông minh. Năm 1039, ông được cử vào châu Nghệ An lo việc thu thuế. Ông thanh liêm chính trực, không như những quan trước.

Tin cẩn ông, năm 1041 vua Lý Thái Tông cử Ông làm Tri châu Nghệ An. Thủ phủ đóng ở Đô Lương.

Lúc này Nghệ An là biên ải, quản lý còn lỏng lẻo. Nhiều cuộc phản loạn. Và đây cũng là mảnh đất mà Chiêm Thành, Ai Lao thường xuyên xâm nhập cướp phá.
Khi vào ông làm, xã hội dần ổn định, kỷ cương. Ông làm sổ thông kế hộ khẩu, nhân đinh để quản lý. Áp dụng Bộ Hình luật để răn đe những kẻ ngỗ ngược. Tiến hành chinh phạt, thu phục Chiêm Thành, Ai Lao và các bộ tộc núi cao. Nhưng hơn hết ông có lòng độ lượng, vị tha kể cả với kẻ thù (phải chăng là ảnh hưởng lòng vị tha của Phật - quốc đạo thời bấy giờ và cũng ảnh hưởng bởi vua anh Lý Thái Tông?!). Sự độ lượng, thân dân đã cảm hóa, quy phục mọi tầng lớp làm cho vùng đất vốn phức tạp trở nên thuần hậu và thống nhất.

Nhằm an dân Ông đã khuyến khích phát triển kinh tế, mở mang nghề nghiệp. Ông chiêu dân khai hoang lập ấp. Các vùng như Khe Bố, Cự Đồn, Nam Hoa, Hoàng Mai, Công Trung, Nghi Xuân, Kỳ Anh... là do Ông chiêu dân xây dựng và mở mang. Ông chủ trương và cho truyền dạy các nghề thủ công như nghề trồng dâu nuôi tằm, dệt vải, khai mỏ, rèn, mộc, đóng thuyền, ...

Nhằm vừa thông thương vừa phục vụ quốc phòng Ông cho mở đường thượng đạo từ Đô lương đi Thanh Hóa, Đô lương đi Kỳ Sơn. Đi Đèo Ngang,.. Ông cho đào và nạo vét kênh Đa cái, Kênh Sắt, kênh Son, kênh Dâu (nay thuộc Hưng Nguyên, Diễn Châu, Quỳnh Lưu), khởi xướng đắp đê sông Lam. Ông cho lập nhiều chợ ven sông, cạnh đường để dân trao đổi bán buôn.

Về văn hóa, Ông cho xây nhiều chùa để người dân sinh hoạt tâm linh. Mở nhiều trường học, nên thời ông có nhiều người Nghệ thành đạt.

Sau 14 năm làm Tri Châu (không tính 2 năm làm quan thu thuế), Ông đã làm cho Nghệ An phồn thịnh cả chính trị, quốc phòng, kinh tế và văn hóa. Điều minh chứng rõ nhất về kinh tế, là vâng mệnh vua Lý Thái Tông ông đã xây dựng nhiều kho và tích trữ lương thực, khí giới dọc tuyến từ Trại Bà Hòa (Tĩnh Gia) vào để phục vụ quân quan chinh phạt Chiêm Thành! Phải chăng kinh tế châu Nghệ An phát triển mới làm được chuyện đó?!

Ông làm Tri châu đến năm 1055 và mất năm 1057. Sau khi vua Lý Thánh Tông lên ngôi bọn gian thần xúi nên ông không được tin dùng nữa! Về cái chết của Ông còn nhiều giả thuyết! Từ Thanh Hóa vào đến Bình Định có khoảng 90 đền thờ và phối thờ Ông!

Nói về Ông, Lý Tế Xuyên đã bình trong Việt điện U linh rằng: "Làm thân con vua, giữ lấy tiết việt, đương một phương điện, khiến cho người dân và mọi rợ sợ phục, triều nội xưng khen. Đến lúc đi có tình cảm thì níu xe than khóc. Đến lúc chết có cái triệu chứng vâng mệnh lên trời. Lòng dân mến công đức xin lập đền thờ phụng. Thì ra ân huệ cảm người biết ngần nào! Mới hay gánh nặng can thành cho công hầu không chỉ chuyện nương tựa vào bậc võ phu mạnh mẽ mà thôi vậy!".

 

Đất và người xứ Nghệ khác:
Hai thập kỷ người Nghệ chinh phục Giải thưởng Sử học Phạm Thận Duật (2000 - 2019) (31/3/2020)
Bà Quận chú - Vị tổ sư của nghề bện võng Hoàng La (26/3/2020)
Lịch sử và kiến trúc đền Chín Gian ở Quế Phong (25/3/2020)
Đền Thần trù Hồng Long và các sắc phong thần (25/3/2020)
Lê Đông - người thổi hồn rượu men lá đồng bào Thái Con Cuông (24/3/2020)
Cuộc đời và sự nghiệp của Liêu quận công Nguyễn Cảnh Quế (19/3/2020)
Kỷ niệm 990 danh xưng Nghệ An: Uy Minh Vương Lý Nhật Quang - Tri châu Nghệ An (6/3/2020)
Nguyễn Thị Tích - Người được Bác Hồ tin cậy (25/2/2020)
Tiến sĩ Phan Nhân Tường (25/2/2020)
Trang phục truyền thống của phụ nữ Thái (24/2/2020)
Sát Hải đại vương Hoàng Tá Thốn (10/2/2020)
Em là người của Việt Minh tổng Vân Tụ đây (7/2/2020)
Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ với sự nghiệp thống nhất đất nước (6/2/2020)
Điệu hát "Tơm đám cưới" của người Khơ Mú (6/2/2020)
Kỳ thú Con Cuông (21/1/2020)
THƯ VIỆN KHXH&NV
 Cùng tìm hiểu văn hóa cổ truyền dân tộc Thổ ở Nghệ An
Cùng tìm hiểu văn hóa cổ truyền dân tộc Thổ ở Nghệ An
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 54 | Tất cả: 2,161,241
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp