DIỄN ĐÀN > TỌA ĐÀM VÀ CÁC VẤN ĐỀ TRAO ĐỔI
Thử bàn về vai trò của KHXH&NV trong thời đại công nghiệp 4.0
Tin đăng ngày: 3/12/2019 - Xem: 309
 

GS.NGND Nguyễn Đình Chú

Thế giới đã bước vào thời đại công nghiệp 4.0, Việt Nam ta dù công nghệ còn thấp kém mấy thì cũng không thể đứng ngoài thời đại công nghệ 4.0 này. Chẳng phải thế mà gần đây từ các nhà lãnh đạo đất nước đến giới khoa học kỹ thuật đều đã hào hứng nói đến công nghiệp 4.0. Với tôi, vấn đề đặt ra là: sớm muộn thì công nghiệp 4.0 cũng sẽ làm thay đổi cuộc sống Việt Nam một cách giàu có hơn, văn minh hơn, hiện đại hơn. Nhưng liệu ở đây, điều mà cách đây hơn một trăm năm, thi sĩ của núi Tản sông  Đà (Tản Đà) trong Giấc mộng con tập I, sau khi lên chơi Cõi đời mới nhìn về Cõi đời cũ mình từng sống đã nói: “Sự văn minh  tiến hóa bao nhiêu thì sự dã man cũng tiến hóa bấy nhiêu. Sự công nghệ tiến hóa bao nhiêu thì sự giết người cũng tiến hóa bấy nhiêu. Sự nông tang tiến hóa bao nhiêu thì sự dâm đãng cũng tiến hóa bấy nhiêu” là thế nào? Và tôi còn gặp đâu đó lời cảnh báo của một số nhà nhân văn phương Tây: nhân loại hãy coi chừng mặt trái của công nghệ hiện đại là làm méo mó nhân tính. Ở đâu thì chưa biết nhưng ở Việt Nam ta hiện nay, từ các nhà lãnh đạo đến các chuyên gia về công nghiệp trong khi hào hứng cổ động đất nước đi vào công nghiệp 4.0 hình như chưa mấy ai quan tâm gì tới điều mà thi sĩ Tản Đà và các nhà khoa học nhân văn kia từng nói đó. Kể cả Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam đáng ra phải có ý kiến một cách chủ động trước vấn đề trọng đại này của đất nước thì hình như cũng chưa thấy nói gì. Chả nhẽ luận điểm của thi sĩ Tản Đà là vu vơ? Lời cảnh báo của các nhà nhân văn kia là thừa? Bài viết này của tôi là thử bàn về vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong thời đại công nghệ 4.0                                            

Cách mạng công nghiệp 4.0 là thế nào?

Xin thú thật tôi không hiểu gì về 4.0. Nhưng, để có cơ sở cho bài viết của mình, tôi đã tìm đọc một số bài giới thiệu 4.0 như: “Cách mạng 4.0 là gì? Nó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến Việt Nam” (Kiên Nguyễn blog, cập nhật lần cuối 08/10/2018 Dân công nghệ 11 Comments), “Cách mạng 4.0 đem lại cho chúng ta điều gì?”(Nguyễn Thái Quỳnh Trang/07- 9- 2018- 10.20 AM), bài “Góc nhìn khác biệt về 4.0 của quyền Bộ trưởng  Bộ  TTTT Nguyễn  Mạnh Hùng” (13-09-2018 - 14-50 PM - Kinh tế vĩ mô - Đầu tư). Trong đó,  bài của Kiên Nguyễn Blog đã cho tôi những kiến thức cơ bản về Cách mạng 4.0 như sau: “Khái niệm Cách mạng công nghiệp hay còn gọi là cuộc Cách mạng công nghiệp lần tư trên thế giới đang diễn ra tại các nước phát triển. Không thể phủ nhận một điều đó là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mang đến cho nhân loại rất nhiều cơ hội để thay đổi nền kinh tế nhưng bên cạnh đó cũng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro khôn lường. Chưa bao giờ trong lịch sử con người lại đứng trước cùng một lúc nhiều cơ hội và rủi ro đến vậy. Vậy Cách mạng 4.0 sẽ tác động  như thế  nào đến nền kinh tế, công ăn việc làm của từng người dân Việt Nam?”.

 “Điểm lại một chút về các cuộc cách mạng công nghiệp 0.0 đến 4.0: trước đã có cách mạng công nghiệp 0.0: Vượn => Người (nhờ phát minh ra Lửa). Cách mạng công nghiệp 1.0 (1787): Người=> phát minh ra động cơ hơi nước, động cơ đốt trong (tăng năng xuất lao động cho tất cả các lãnh vực) = > xã hội phồn vinh hơn. Cách mạng công nghiệp 2.0 (1870): Phát minh ra điện, động cơ điện => Dây chuyền sản xuất hàng loạt => Cuộc sống văn minh. Cách mạng công nghiệp 3.0: Bán dẫn =>Điện tử =>Internet, máy tính và tự động hóa => và chúng ta đang sống trong thời đại 3.0.

“Cách mạng công nghiệp 4.0: Phát triển trên ba trụ cột chính. Đó là kỹ thuật số. Công nghệ sinh học và Vật lý => Xóa nhòa các ranh giới => Kết nối vạn vật lại với nhau”.

“Các yếu tố cốt lõi của kỹ thuật số trong CMCN 3.0. sẽ là Trí tuệ nhân tạo  (AL) Vạn vật kết nối - Internet of Things (loT) và Dữ liệu lớn (Big Data). Trí tuệ nhân tạo (...): Được hiểu như một ngành khoa học máy tính liên quan đến việc tự động hóa các hành vi thông minh. AL là trí tuệ do con người lập trình tạo nên với mục tiêu giúp máy tính có thể tự động hóa các hành vi thông minh như con người. Trí tuệ nhân tạo khác với việc lập trình logich trong các ngôn ngữ lập trình là ở việc ứng dụng các hệ thống học máy (machine leaming) để mô phỏng trí tuệ của con người trong các xử lý mà con người làm tốt hơn máy tính. Cụ thể, trí tuệ nhân tạo giúp máy tính có được những trí tuệ của con người như biết suy nghĩ và lập luận để giải quyết vấn đề, biết giao tiếp do hiểu ngôn ngữ, tiếng  nói, biết học và tự thích nghi...”.

Bài của ông Nguyễn Mạnh Hùng cũng cho tôi một số ý về tác dụng của Cách mạng công nghiệp 4.0. như sau:

 “Thứ nhất là chính quyền sẽ nhỏ hơn và thông minh hơn” (do các doanh nghiệp và xã hội làm được nhiều việc hơn kể cả việc của chính quyền). “Nó sẽ thay đổi cách chúng ta sống, cách chúng ta quản lý quản trị. Chúng ta không chỉ hưởng thụ mà còn thay đổi tư duy của mình. Chính vì vậy, điều này cũng trở thành thách thức”. “Mỗi cuộc cách mạng công nghiệp nào đều đem lại nhiều cơ hội hơn rủi ro. Lịch sử đã cho thấy sau mỗi lần thay đổi, cuộc sống của con người đều tốt hơn kể cả khi mất đi một số công việc”.

Vai trò của Khoa học xã hội và nhân văn trong thời đại công nghiệp 4.0

Từ những hiểu biết sơ đẳng trên đây, tôi mong được sáng tỏ hơn những vấn đề sau đây:

Cách mạng công nghiệp 1.0, 2.0, 3.0, đặc biệt là 4.0... càng về sau càng làm cho cuộc sống của loài người giàu sang hơn, văn minh hơn. Điều đó không ai có thể chối cãi. Nhưng tại sao nhà thơ núi Tản sông Đà (Tản Đà) lại nói như thế... Nhiều nhà nhân văn lại cảnh báo nhân loại như thế. Kiên Nguyễn blog và ông Nguyễn Mạnh Hùng khi nói về lợi ích của công nghiệp 4.0 cũng đều nói đến sự rủi ro mặc dù với Kiên Nguyễn blog thì cơ hội lớn bao nhiêu rủi ro cũng lớn bấy nhiêu. Còn với ông Nguyễn Mạnh Hùng thì rủi ro chỉ là chuyện “mất đi một số việc làm”. Vậy thực tế sẽ là thế nào? Rõ ràng ý kiến của hai ông về sự rủi ro tuy có khác nhau về mức độ mà đều đúng nhưng chưa đủ rõ có lẽ vì hai ông chỉ mới nhìn nhận vấn đề đơn thuần từ góc nhìn của khoa học công nghiệp có liên quan đến kinh tế mà chưa nhìn nhận vấn đề ở trạng thái bao quát nhất đối với cuộc sống toàn diện của đất nước. Trong khi đáng ra phải nhìn từ góc nhìn của khoa học công nghiệp và kinh tế học đã đành nhưng quan trọng hơn còn là từ góc nhìn của khoa học xã hội và nhân văn. Cuộc sống của nhân loại vốn là thiên hình vạn trạng và biến đổi không ngừng nhưng quy lại là gồm hai phương diện: đời sống vật chất và đời sống tinh thần vừa biệt lập vừa liên quan với nhau. Các cuộc cách mạng công nghiệp đã đưa nhân loại lên cõi văn minh bằng trí tuệ phi thường nhưng vẫn chưa phải là toàn bộ đời sống tinh thần của nhân loại với toàn bộ giá trị người của nó. Trong khi sự rủi ro từ cách mạng công nghiệp đưa đến là nguy cơ làm hao hụt, méo mó thậm chí làm tiêu hao phần nào nhân tình nhân tính là điều đã có. Bom nguyên tử là sản phẩm của trí tuệ siêu đẳng mà cũng giết người siêu đẳng, không phải là sự thật ư... Cho nên điều mà thi sĩ Tản Đà nói là hoàn toàn không sai. Thực tiễn cuộc sống của nhân loại trong đó có Việt Nam ta đã và đang là thế chứ gì, có đúng là chưa bao giờ đất nước ta giàu có như hôm nay dù độ gia tốc so với các nước trong khu vực có chậm hơn; chưa bao giờ đất nước ta văn minh như hôm nay dù còn bao nhiêu điều còn phải đuổi theo thế giới, nhưng về đạo lý, về  nhân phẩm, nhân cách, nhân tình, lối sống, lại đang có chiều đi xuống một cách rõ rệt ngay cả ở khu vực ít nhiều đã từng là gương sáng cho nhân quần. Tất nhiên, cái chân cái thiện cái mỹ vẫn là chủ lực của cuộc sống đất nước và vẫn có những yếu tố phát triển mới so với quá khứ. Nhưng cái ác cái giả dối cái đê hèn thì cũng đang mỗi ngày một tăng trưởng. Cách mạng công nghiệp 4.0 là sự cống hiến của một thiểu số có đầu óc siêu đẳng trong khi tuyệt đại bộ phận nhân loại thì chỉ ngồi không mà hưởng thụ. Vậy không tự thân vận động mà chỉ ngồi hưởng thụ thì đầu óc kể cả chân tay cơ bắp sẽ là thế nào? Nguyên  lý, lao động bao gồm cả trí óc và chân tay là nguồn gốc của mọi sự sáng tạo làm nên cuộc sống và nhân phẩm, nhân cách, nhân tính của  nhân loại, không còn là quy luật, không còn là chân lý nữa sao? Đó là những điều không thể không đặt ra để cùng suy nghĩ, đặc biệt là với những người đang hào hứng dẫn đưa đất nước vào thời đại cách mạng công nghiệp 4.0. Ông Nguyễn Mạnh Hùng có nói là với Cách mạng 4.0 thì “người ngu cũng trở thành người thông minh”, “người dốt nhất cũng thành người giỏi nhất”. Nói thế là có căn cứ nhất định. Chẳng nói đâu xa. Cháu tôi mới bốn năm tuổi đã dùng điện thoại thông minh thành thạo trong khi tôi là một giáo sư đại học gốc đồ Nghệ nhà quê thì chỉ biết gọi và nghe điện thoại di động mà thôi. Người ta gọi đến chưa kịp nghe. Muốn gọi lại thì chẳng biết bấm vào đâu để gọi, phải  nhờ một em bé nào đó giúp. Sự thật quả có như thế nhưng dù vậy tôi vẫn nghĩ cách nói của ông Hùng vẫn là cách nói thiên về động viên nhau cho vui thôi. Bởi vấn đề không đơn giản đến mức người kém thành người thông minh, người dốt nhất thành người giỏi nhất như ông nói đâu. Thông minh đích thực là phải tự thân sáng tạo, chứ ăn theo ăn nhờ vào thông minh của người khác thì đâu đã đáng gọi là thông minh. Robot sẽ có thể làm ra mọi thứ cao siêu mà con người đã làm được. Điều đó, tôi tin một nửa mà không tin một nửa. Bởi nghĩ rằng robot có thể tạo ra các loại sản phẩm từ trí tuệ logichcộng đồng mà không thể từ trí tuệ lịch sử cá thể. Đặc biệt là trong lĩnh vực nghệ thuật. Robot có thể làm ra một bài thơ mùi mẫn nhưng lấy đâu ra hồn thơ vốn là sản phẩm của ấp ủ, đau đáu, trầm tư, khám phá cùng tháng năm để rồi bột phát trong thi hứng mang dấu ấn cá tính riêng lẻ độc đáo của thi nhân.

Thế giới ngày nay là thế giới phẳng. Sớm muộn gì đất nước ta cũng chung thế giới phẳng đó. Đó là con đường đi lên của đất nước. Nhưng cuộc sống của đất nước đâu chỉ toàn là phẳng. Vẫn có bao nhiêu phần riêng lớn lao khác mà tự đất nước phải giữ lấy và lo liệu chẳng nhờ ai làm thay được. Nếu gì cũng phẳng cả thì còn đâu là dân tộc tính. Ngay về đời sống vật chất có phải gì cũng phẳng đâu. Trong ẩm thực, sẽ có thêm các món ăn ngoại nhập nhưng sao bỏ được các món ăn truyền thống thuộc khẩu vị của dân tộc. Về đời sống văn hóa và tinh thần lại càng phải khác nhiều hơn phẳng. Chưa nói là trong phẳng có nhiều chất bổ nhưng đâu vắng chất độc... Cái gì cũng phẳng cả để rồi quốc hồn quốc hoa quốc túy mà Tổ tiên đã bao đời xây nên không còn gì nữa thì ý nghĩa sống, chất lượng sống Việt Nam còn gì để nói. Chả lẽ “đường lối xây dựng một nền văn hóa hiện đại tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”, Hòa nhập mà không hòa tan” trọng đại và thiết yếu như thế mà chỉ còn là khẩu hiệu suông nói cho vui thôi ư!

Đúng là sớm muộn gì thì đất nước cũng gia nhập thời đại công nghiệp 4.0 và sẽ giàu có hơn, sung sướng hơn, văn minh hơn nhưng để có một cuộc sống tối ưu, tránh được phần nào cái điều khắc nghiệt mà thi sĩ Tản Đà đã báo trước thì cần đến vai trò chủ thể tối đa của đất nước. Trong đó phải có sự đồng hành sự phối hợp tương hỗ tương tác của khoa học công nghiệp cùng khoa học xã hội và nhân văn. Cần thừa nhận rằng: khoa học công nghệ là mũi nhọn mà khoa học xã hội và nhân văn là nền tảng và có vai trò điều tiết. Bởi đây là quy luật xây dựng và phát triển cuộc sống. Một đất nước, ở thời đại nào cũng vậy, muốn phát triển một cách vững chắc, nhất định phải có một nền tảng văn hóa, triết lý nhân văn vững chãi. Ở nước ta hiện nay, trong khi hào hứng cổ động 4.0 mà hình như chưa thấy tiếng nói của khoa học xã hội và nhân văn trong thời đại 4.0, là một điều đáng thắc mắc. Ước gì Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam sẽ có một chương trình khoa học đúng nghĩa khoa học cấp quốc gia với chủ đề: “Khoa học xã hội và nhân văn trong mối quan hệ hữu cơ với khoa học công nghiệp trong thời đại 4.0”. Sau đây,  tôi xin có những ý kiến gọi là bước đầu như sau:

1.1. Hãy bắt đầu bằng cách tiếp tục và liên tục tìm lời đáp cho hai câu hỏi cơ bản nhất trong sự sống muôn đời của nhân loại ở mọi người mọi gia đình mọi quốc gia dân tộc... “Thế nào là biết sống? Thế nào là hạnh phúc?”. Thế nào là biết sống ư? Mấu chốt của vấn đề là ở việc xử lý mối tương quan giữa cuộc sống vật chất và cuộc sống tinh thần là thế nào? Theo Nho giáo mà “An bần lạc đạo” ư? Không được rồi, mặc dù vẫn phải kính nể. Vật chất là trên hết để không ít đã sa vào chủ  nghĩa “đớp”, chủ nghĩa “mácmitit” (chủ nghĩa cái niêu) ư? Nếu thế thì buồn cho sự đời quá mà khốn nỗi cái kiểu sống tầm thường hạ đẳng này xem ra lại đang có chiều lên ngôi. Điều mong ước vào thời đại 4.0. không gì khác là một sự cân đối, một sự quân bình, một sự hài hòa giữa hai phương diện của đời sống là vật chất và tinh thần ở mọi kiếp người, mọi gia đình, mọi quốc gia dân tộc và cả với nhân loại. Cần thấy rằng nhu cầu về vật chất thì hữu hạn. Còn nhu cầu về tinh thần là vô hạn. Với nhu cầu vật chất thì phải cạnh tranh vất vả mới có mà với cá nhân nếu biết sống thì tự mình cũng phải “tri túc” (biết đâu là đủ), “tri chỉ”  (biết đâu là chỗ nên dừng) và tham gia làm việc từ thiện càng nhiều càng quý. Còn với nhu cầu tinh thần thì tha hồ mà tạo dựng, ai mà cạnh tranh cấm đoán được mình. Sao ta không sống như thế?

Còn hạnh phúc mà người nào, gia đình nào, quốc gia nào, kể cả nhân loại trong muôn đời vẫn mong ước ư? Không mong ước hạnh phúc thì còn gì là ý nghĩa sống. Thực tế đã đang và sẽ có không biết bao nhiêu học thuyết, bao nhiêu đáp án mà hiệu quả thì cũng vô cùng phức tạp. Có thứ tưởng là hạnh phúc nhưng hóa ra vô phúc. Có thứ tưởng vô phúc té ra lại hạnh phúc. “Tái ông thất mã” mà. Nhưng về  đại thể, khi nói đến hạnh phúc thì có hai điều này, không thể thiếu mới thực sự là hạnh phúc bất biến bền vững nhất trong muôn nơi muôn thuở. Ấy là hạnh phúc trong quan hệ giữa người với người và hạnh phúc của con người trong sự hòa nhập với thiên nhiên đất trời. Triết lý phương Đông cổ trung đại là thế: Thiên nhân hợp nhất, Thiên nhân tương dự, Thiên nhân  nhất thể, Tam tài: Thiên - Địa - Nhân (con người sống trong sự Trời che Đất chở). Chủ tịch Hồ Chí Minh là người có triết lý hạnh phúc trọn vẹn đó. Ở bài thơ Cảnh rừng Việt Bắc, Người  đã viết: “Kháng chiến xong rồi ta trở lại/ Trăng xưa hạc cũ với xuân này”. Trong khi với ai đó say sưa với triết lý “cách mạng là thường trực” “hạnh phúc là đấu tranh” thì không chừng sẽ là: “Kháng chiến xong rồi ta tiếp tục/ Tiến lên tiến nữa tiến lên hoài”. Nhưng hiệu quả của quan điểm này đã là gì xin để mọi người cho ý kiến. Từ quan niệm hạnh phúc tối ưu và bền vững như vừa nói, tôi mong đất nước vào thời đại công nghiệp 4.0, đừng để xẩy ra tình trạng thoải mái phá rừng để làm thủy điện mà hậu quả là gì cũng chẳng cần phải nói nữa. Hãy tích cực hưởng ứng lời kêu gọi của Chính phủ bảo vệ môi trường thiên nhiên, không dùng túi nilông... Riêng với các chuyên gia tài giỏi đang nhiệt tình đưa đất nước vào thời đại công nghiệp 4.0 tôi nghĩ nếu các vị vẫn dành một phần tâm hồn cho những khoái cảm khác như ngắm ánh trăng thu, ngắm những bông hoa chớm nở còn đọng sương mai, ngâm đọc thơ Kiều tả cảnh mùa xuân của thiên tài Nguyễn Du... thì cuộc sống của các vị đã đẹp càng đẹp thêm. Và không chừng tuổi thọ các vị cũng tăng thêm. Có đúng thế không thưa các vị?

1.2. Từ lời đáp tối ưu cho hai câu hỏi lớn đó hãy cố gắng giải quyết tốt những vấn đề cuộc sống đã đặt ra như sau:

- Cuộc sống đòi hỏi phải “xây dựng một nền văn hóa hiện đại tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”; “Hòa nhập mà không hòa tan” mà thực tế xem ra còn rất lúng túng. Bởi nói là xây dựng một nền văn hóa hiện đại tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc nhưng thế nào là hiện đại, thế nào là tiên tiến, thế nào là đậm đà bản sắc dân tộc thì nói chung chưa đủ độ tường minh. Cũng chủ trương hòa nhập mà không hòa tan nhưng xem ra lại đang hòa tan, lại đang “dĩ Âu vi trung”. Mong sao sẽ vượtqua được tình trạng này trong thời đại công nghiệp 4.0.

- Đạo đức và lối sống là thành tố cốt lõi nhất của văn hóa mà như trên đã nói là đang có chiều đi ngược với văn minh. Vậy làm sao để phanh nó lại bằng cách tạo được một trào lưu một khí thế chấn hưng đạo đức truyền thống, chấn hưng thuần phong mỹ tục của dân tộc một cách có hiệu quả. Cần thấy rằng một thời ra sức xây đắp công đức mà coi nhẹ tư đức là trái với quy luật vững bền của cuộc sống, chưa nói là ít nhiều còn tạo ra một bảng giá nhân phẩm thiếu chuẩn mực. Bởi tư đức mới là gốc rễ của công đức. Xin hãy trở lại với quy luật này trong thời đại công nghiệp 4.0...

- Chưa bao giờ khát vọng dân chủ của người dân trỗi dậy mạnh mẽ như thời nay. Đường lối của lãnh đạo cũng là nhằm xây dựng một đất nước với ba mục tiêu dân chủ công bằng và văn minh... Nhưng từ chủ trương đến thực tiễn thì xem ra còn cách nhau nhiều. Dân chủ thế nào là chính đáng và thế nào là không  chính  đáng? Để có một đời sống dân chủ đích thực hơn, những vấn đề gì cần đặt ra để giải quyết? Dân chủ sẽ đi đôi với tự do tư tưởng. Nhưng với hoàn cảnh của đất nước ta vừa đi qua thời kỳ bao cấp về tư tưởng mà nay muốn có thì thế nào mới là thực chất và chính đáng.     

- Trong cuộc sống của đất nước hôm nay, cái thằng Tôi (Le Moi) đã và đang có chiều hướng trỗi dậy như ngựa không cương. Phải làm sao để mọi người nhận thức tường minh rằng: Từ một cái Tôi mà có hai ngả: Một là cái Tôi nhân văn (L’individu) cần cầu nguyện cho nó trỗi dậy sớm ngày nào hay ngày ấy để đất nước được nhờ. Một là cái Tôi phản nhân văn (L’Individualisme) khốn nạn phải tiêu diệt đến cùng nếu không đất nước sẽ tan hoang. Phải làm sao tiêu diệt được giặc nội xâm là tham nhũng, đặc sản của cái Tôi phản nhân văn đó.

- Với đất nước hôm nay, cái phần con trong con người cũng đã bắt đầu tháo cũi sổ lồng chạy rông trước mặt thiên hạ và hô reo tôi sống đúng với tôi đây. Tạo hóa cho tôi hạnh phúc này sao lại cấm tôi không được hưởng. Cụ Nguyễn Du ngày trước tả cơ thể nàng Kiều “Rõ ràng trong ngọc trắng ngà? Dày dày sẵn đúc một tòa thiên nhiên” chỉ là sex nửa vời. Phải toác toạc toàng toang ra mới khoái chứ. Chúng ta nghĩ như thế nào trước sự đời này nhỉ? Nếu cứ theo đà này thì con người có khác động vật nữa không? Nạn mại dâm bán dâm, hiếp dâm, nạn quấy rối tình dục đang có chiều hướng lan tràn khắp nơi khắp chốn kia mà. Làm sao để chấm dứt tình trạng này bằng sự rạch ròi giữa sex nhân bản và sex động vật một khi đất nước phấn khởi đi vào thời đại 4.0?

- Đất nước hôm nay gần như đâu đâu cũng nói đổi mới tư duy. Nhưng đổi mới tư duy thế nào mới là đích đáng. Hôm qua làm thế kia, hôm này làm thế này khác đi mà nói đã đổi mới tư duy thì đâu đã phải? Với hiện tình của đất nước, muốn đổi mới tư duy thì phải mạnh dạn nhìn ra những hạn chế về trình độ tư duy của dân tộc mình, từ đó phải cố gắng vươn lên trình độ tư duy cao cấp đúng với quy luật phát triển của thế giới. Cụ thể là phải rèn luyện nhằm vượt qua năng lực tư duy cụ thể, tư duy sự vụ chủ yếu chỉ nhận thức sự vật ở cấp độ hiện tượng để có năng lực tư duy trừu tượng khoa học nhận thức sự vật không chỉ ở cấp độ hiện tượng mà quan trọng hơn là ở mối quan hệ giữa các hiện tượng vốn là trừu tượng, từ đó mà có tư duy hệ thống, tư duy tích hợp cần cho cuộc sống. Thứ đến là phải vượt qua trình độ tư duy xã hội học giản đơn chỉ quen nhận thức cuộc sống ở biểu hiện bề ngoài để có tư duy triết học nhận thức sự sống ở độ phong phú phức tạp sâu kín nhất. Thứ nữa là phải vượt qua trình độ tư duy cộng đồng, ăn theo nói leo, rập khuôn theo công thức có sẵn để có tư duy cá thể, tư duy sáng tạo. Đi vào thời đại công nghiệp 4.0 hay 5G gì gì đi nữa mà không nâng cao được trình độ tư duy như thế thì không chừng chỉ là xứ sở hưởng thụ thành quả của nước khác.

Xin được chỉ giáo và trao đổi ý kiến!

Diễn đàn khác:
Nghệ An đã trở thành tỉnh khá như mong muốn của Bác Hồ? (8/5/2020)
50 năm thực hiện mong muốn của Bác Hồ “… Nghệ An mau trở thành một trong những tỉnh khá nhất miền Bắc” (8/5/2020)
Tiếp cận đại dịch Covid - 19 dưới góc nhìn xã hội học (7/5/2020)
Vang mãi khúc ca toàn thắng Bài 1: Cuộc đối đầu lịch sử (29/4/2020)
Thời Covid-19, tính linh hoạt của con người và biết đâu điều khả dĩ (22/4/2020)
Bàn thêm về niên đại ra đời danh xưng Nghệ An (16/4/2020)
Bàn tròn tháng 3: Danh xưng Nghệ An & vai trò của Lý Thái Tông, Lý Nhật Quang (16/4/2020)
Về mốc ra đời và kỷ niệm 990 năm danh xưng Nghệ An (1030 - 2020) (16/4/2020)
Lịch sử tên gọi "Nghệ An" trong di sản tư liệu thế giới Mộc bản triều Nguyễn (16/4/2020)
Chữ Việt Nam song song 4.0: Không có cơ sở khoa học và không nên phổ biến (8/4/2020)
Nỗi sợ corona virus làm tăng nhanh những lo ngại về kinh tế (24/3/2020)
Một số ý kiến góp ý về quá trình soạn thảo dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành trình Đại hội Đảng các cấp (2/3/2020)
Những tranh luận xung quanh bài ca dao: “Tát nước đầu đình” (10/2/2020)
Những cuộc tranh luận xung quanh câu chuyện dân gian con cá gỗ của ông đồ xứ Nghệ (7/2/2020)
Múa trống đồng “Lệnh ông không bằng cồng bà” (21/1/2020)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Ra mắt bộ sách
Ra mắt bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam"
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,125 | Tất cả: 2,268,849
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp