ĐẤT VÀ NGƯỜI XỨ NGHỆ > NON NƯỚC XỨ NGHỆ
Về Hưng Tân nghe hát Ví, Giặm
Tin đăng ngày: 11/10/2019 - Xem: 60
 

Huy Khánh

Xứ Nghệ từ lâu không chỉ nổi tiếng về truyền thống hiếu học, khoa bảng mà còn được biết đến là một vùng đất có nét văn hóa riêng, sâu lắng, đắm say lòng người.

 Dân ca Nghệ Tĩnh được mệnh danh là đặc sản văn hóa xứ Nghệ, bởi âm sắc, giai điệu, ca từ đặc trưng của nó; đấy là sự thăng hoa của tâm hồn trí tuệ, tài năng người xứ Nghệ.

Hàng chục năm qua các thế hệ văn nghệ sĩ hoạt động trên lĩnh vực văn hóa đã cất công điền dã khắp các làng quê xứ Nghệ để sưu tầm, khảo cứu vốn văn hóa dân gian cổ truyền đó. Phần lớn các tư liệu điền dã được văn bản hóa bằng các ấn phẩm văn học và âm nhạc dân gian. Trong quá trình lưu giữ, trao truyền, ngoài duy trì, phát triển đội ngũ nghệ nhân hùng hậu, Nghệ An có hàng chục câu lạc bộ hát dân ca Ví, Giặm ra đời, duy trì và hoạt động có hiệu quả. Trong đó phải kể đến câu lạc bộ hát dân ca Ví, Giặm xã Hưng Tân huyện Hưng Nguyên.

Hưng Tân là một xã thuần nông, cách thành phố Vinh khoảng 7km; là một trong những cái nôi của phong trào hát phường vải của huyện Hưng Nguyên, với nhiều nghệ nhân nổi tiếng một thời như cố Nhân, cố Thúy, cố Phúc… Có lẽ tình yêu văn nghệ ấy được trao truyền và tiếp nối cho đến ngày nay, câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm Hưng Tân được thành lập cuối năm 2012, với 25 thành viên, sau gần 8 năm hoạt động đến nay câu lạc bộ có tới 40 thành viên trong đó 2/3 thành viên trong câu lạc bộ là những người trẻ, đam mê dân ca “lỡ bén duyên” với câu hò, điệu ví. Chủ nhiệm câu lạc bộ là Anh Phan Đăng Minh, cán bộ văn hoá xã.

Câu lạc bộ thành lập và sinh hoạt định kỳ mỗi tháng 1 lần, (ngoại trừ những lúc tập duyệt ngày đêm để tham dự các cuộc thi, liên hoan), trên tinh thần tự nguyện: “lúc nào nghe loa tập trung sinh hoạt là các thành viên đều có mặt đông đủ. Có những cụ ông, cụ bà dù sức yếu không còn tham gia biểu diễn được nhưng yêu ca hát cũng đến tham gia. Đặc biệt là vào dịp chuẩn bị liên hoan, thanh niên, học sinh đều dành thời gian về sinh hoạt câu lạc bộ”(1).

Ở câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm Hưng Tây, chị Nguyễn Thị Hương được xem là nhân vật kỳ cựu của câu lạc bộ. Yêu thích ca hát từ ngày bé, chị tự mày mò học hát qua các chương trình dạy dân ca Ví, Giặm trên Đài phát thanh Nghệ An. Bởi thế với chị sinh hoạt văn nghệ trong câu lạc bộ chính là sân chơi giúp bà con thoải mái sau những giờ làm việc vất vả trên ruộng đồng; làng xóm cũng đoàn kết gắn bó với nhau hơn. Điều ý nghĩa nhất là chúng tôi đã truyền được tình yêu dân ca cho lớp trẻ, để vốn văn hoá tinh thần quý báu của dân tộc ngày được gìn giữ, phát triển. Trong những buổi sinh hoạt của câu lạc bộ, chị thường là một trong những người hát mẫu, tập những làn điệu mới cho mọi người trong đoàn. Anh Nguyễn Trọng Tâm - Bí thư Đoàn xã đảm nhận vai trò sưu tầm làn điệu cổ và đặt lời mới cho các làn điệu trong các cuộc thi tuyên truyền ca ngợi cảnh sắc quê hương đổi mới, về các phong trào xây dựng nông thôn mới, phòng chống tệ nạn xã hội .v.v. Xuất phát từ tình yêu đối với dân ca, hơn nữa từ bé anh thường được nghe bà nội cố Nhân, một trong những nghệ nhân hát phường vải Hưng Nguyên hát. Những lời hát cổ ấy đã được chính người bố tỷ mẩn chép lại trong một cuốn sổ lưu giữ của gia đình. Bên cạnh đó, bản thân anh sưu tầm thêm các làn điệu cổ từ những người già trong làng “Trong quá trình sưu tầm, tìm hiểu, dân ca đã “ngấm dần” vào tâm hồn tôi từ lúc nào. Bởi thế, mỗi khi xã có sự kiện, chủ đề cần tuyên truyền tôi thường đặt lời mới cho các làn điệu dựa trên các niêm, luật của các làn điệu gốc”(2). Hoạt động của câu lạc bộ làm lan toả tình yêu dân ca ở vùng quê này. Bởi thế ở Hưng Tân có những gia đình, nhiều thế hệ thành viên trong một gia đình gồm ông nội, mẹ và con cùng nhau tham gia. Mỗi tháng 1 lần câu lạc bộ dân ca Hưng Tân còn tiến hành truyền dạy dân ca cho thế hệ trẻ, các cháu thiếu niên nhi đồng. Chính vì thế câu lạc bộ dân ca Hưng Tân là một trong những câu lạc bộ được UBND tỉnh, Sở Văn hóa và Thể thao, Trung tâm Bảo tồn và Phát huy di sản dân ca xứ Nghệ, đánh giá cao trong công tác bảo tồn, phát huy và trao truyền vai trò dân ca xứ Nghệ.

Không chỉ tạo nên phong trào văn nghệ phát triển mạnh mẽ trong địa phương, câu lạc bộ Dân ca Hưng Tân còn là điểm sáng trong các phong trào văn hoá, văn nghệ của huyện Hưng Nguyên. Sức trẻ của câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm Hưng Tân thực sự được phát huy hiệu quả qua những kỳ liên hoan dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ được tổ chức thường niên. Để có được những tiết mục tham dự các liên hoan dân ca Ví, Giặm với những thành viên câu lạc bộ là cả một sự kỳ công. Mỗi thành viên được phân công đảm nhận các công việc rõ ràng để phát huy lợi thế vốn có. Từ biên đạo, dụng cụ, đến viết lời mới cho các chủ đề tuyên truyền đều do các thành viên trong đoàn đảm nhận. Anh Phan Đăng Minh - chủ nhiệm câu lạc bộ chia sẻ: Thành viên câu lạc bộ dân ca chúng tôi đa năng, không chỉ hát hay, diễn giỏi mà còn tự mình làm các đạo cụ, phục trang để biểu diễn. Anh, chị em tự tận dụng những dụng cụ sẵn có trong gia đình hoặc tự bỏ kinh phí để hoá trang cho từng vai diễn của mình. Như trong các cuộc thi, liên hoan dân ca Ví, Giặm các đạo cụ như: cày, cuốc, dao, búa… anh em chúng tôi tự chế hết. Thế mới thấy hết tinh thần hăng say với phong trào và tình yêu tha thiết với dân ca. Nhờ vậy câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm Hưng Tân từ khi thành lập đến nay đã có 4 lần tham gia Liên hoan dân ca Ví, Giặm cấp tỉnh và liên tỉnh, trong đó có 01 giải Nhất toàn đoàn Liên hoan dân ca Ví, Giặm cấp tỉnh (năm 2014); Năm 2016, câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm Hưng Tân đặt 02 giải Nhì toàn đoàn cấp tỉnh và liên tỉnh. Phần giải tiết mục có 11 giải A, 8 giải B và 5 giải C. Đặc biệt trong 2 năm liên tiếp 2013-2014, câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm Hưng Tân đều giành giải cao tại các kỳ liên hoan dân ca Ví, Giặm. Giải A tiết mục “Phường cấy” và giải B của tiết mục “Lời giã từ” (năm 2013). Đặc biệt, trong Liên hoan dân ca Ví, Giặm cụm tháng 8 năm 2014, câu lạc bộ đã đạt 2 giải A cho tiết mục diễn xướng “Lửa Xô viết” và “Thuyền và biển”, một giải B cho tiết mục “Tình người lính biển”. Ngoài ra, câu lạc bộ dân ca xã Hưng Tân vinh dự được Liên minh Hợp tác xã tỉnh Nghệ An, đặt hàng diễn tại cuộc thi Tìm hiểu mô hình Hợp tác xã kiểu mới vùng Bắc Trung bộ được tổ chức tại thành phố Huế năm 2016, đã vinh dự đặt giải Ba toàn đoàn và giải nhất toàn đoàn, năm 2018, tổ chức tại thành phố Vinh, Nghệ An… Để đặt được những thành quả đó ngoài niềm đam mê, sự nỗ lực của các thành viên trong câu lạc bộ, còn có sự động viên giúp đỡ về tinh thần cũng như vật chất của chính quyền địa phương, các ban, ngành, tổ chức liên quan.

Về Hưng Tân nghe hát dân ca, để thêm yêu, trân quý những người nông dân lao động cần cù một nắng hai sương. Với họ hát dân ca không chỉ để giải trí, kết bạn, giao duyên mà hát dân ca còn để giáo dục đạo đức, nhân cách, phẩm giá của con người; là món ăn tinh thần, góp phần gìn giữ và phát huy nét đẹp văn hoá tinh thần vô giá dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ.

 

Chú thích

  1. Anh Phan Đăng Minh, cán bộ văn hoá xã, chủ nhiệm câu lạc bộ chia sẻ.
  2. Theo lời anh Nguyễn Trọng Tâm - Bí thư Đoàn xã Hưng Tân.
Đất và người xứ Nghệ khác:
Văn thành - Những dấu ấn còn lại về một vùng đất cổ (5/11/2019)
Người một đời tâm huyết với xứ Nghệ (5/11/2019)
PGS. Ninh Viết Giao - Người nặng lòng với văn hóa dân gian xứ Nghệ (5/11/2019)
NGUYỄN CẢNH HOAN(1) (23/10/2019)
Về Hưng Tân nghe hát Ví, Giặm (11/10/2019)
Nguyễn Trung Phong - Người khơi dòng sữa ngọt dân ca Ví, Giặm (11/10/2019)
Khám phá hang động Thằm Viên nơi biên giới miền Tây Nghệ An (25/9/2019)
Khám phá ngôi đình cổ 300 năm tuổi ở xứ Nghệ được dựng chỉ trong 1 đêm (14/9/2019)
Nhà thơ dân gian Trần Hữu Nghiêm (12/9/2019)
Phúc Lâm bá Nguyễn Văn Viện - Người được lập đền thờ khi còn sống (9/9/2019)
Những hình ảnh quý hiếm về cảng Bến Thủy sầm uất gần một thế kỷ trước (7/9/2019)
Hai “câu đối” trong đền Chín Gian ở Quế Phong (7/8/2019)
Phủ Hưng Nguyên qua các văn bản chữ Hán dưới triều Nguyễn (7/8/2019)
Tuần Thiện Đàn - Nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa của một vùng (7/8/2019)
Tư tưởng đoàn kết một trong những nội dung cốt lõi của "Di chúc" Chủ tịch Hồ Chí Minh (31/7/2019)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 4/2019
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 4/2019
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 209 | Tất cả: 1,917,940
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp