NGHIÊN CỨU KHXH&NV > NGHIÊN CỨU VĂN HÓA - XÃ HỘI
Bảo tồn và phát triển sản phẩm đặc sản của Nghệ An
Tin đăng ngày: 7/8/2019 - Xem: 248
 

Hồ Xuân Hùng

Upload

Sản phẩm tương Nam Đàn - Một đặc sản nổi tiếng xứ Nghệ 

Nghệ An là quê hương của nhiều loại đặc sản đến từ các vùng quê khác nhau, được làm từ những nguyên liệu dân dã mang hương vị rất đặc trưng không giống địa phương nào. Tuy nhiên, vấn đề xây dựng và phát triển các sản phẩm đặc sản vẫn là một nhiệm vụ đang được đặt ra nhằm bảo tồn và phát huy giá trị vốn có, cũng như thúc đẩy nền kinh tế của tỉnh nhà phát triển.

Trong phạm vi bài viết này, tôi xin nêu một số vấn đề sau:

- Cần thống nhất cách hiểu thế nào là đặc sản của tỉnh nhà? Từ đó, xác định đặc sản ấy hướng tới mục tiêu nào? Tiêu dùng tại chỗ (kể cả cho dân trong tỉnh và khách du lịch) hay để trở thành hàng hóa xuất ra khỏi tỉnh, hoặc là sản phẩm làm quà của khách du lịch? (đương nhiên có sản phẩm kết hợp cho cả 2 mục tiêu).

- Giải pháp nào để bảo tồn (duy trì) và phát triển nhằm mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa của tỉnh.

- Một số kiến nghị để thực hiện 2 nội dung nêu trên.

  1. Cần thống nhất cách hiểu về đặc sản và đặc sản của tỉnh

1.1. Đặc sản là gì?

Nhìn chung mọi người đều thống nhất khái niệm: Đặc sản là những sản vật, sản phẩm hàng hóa mang tính đặc thù hoặc có nhiều điểm đặc biệt riêng có mà xuất xứ từ những vùng, miền, địa phương nào đó (thường là nông sản, thực phẩm).

Không chỉ Việt Nam, mà các nước trên thế giới đều có chung một quan niệm đặc sản thường là những món ăn, thức uống hay gia vị gì đó… có thể ăn uống được mang tính đặc trưng của vùng; Đã có thương hiệu tại vùng đó, mà thương hiệu ấy có thể đã được xác lập ở các địa phương, quốc gia khác (nhất là thời kỳ kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế).

1.2. Nếu hiểu theo nghĩa như trên (và cũng không thể khác được) thì đặc sản của tỉnh Nghệ An phải là những nông sản, thực phẩm đặc trưng và qua cách chế biến đặc trưng để tạo ra những món ăn, thức uống, gia vị xuất xứ từ một vùng (địa phương, thôn, xóm, xã, huyện nào đó nếu là nguyên liệu) và phải được qua một khâu chế biến đặc biệt, cũng có thể là từ một gia đình, dòng họ hoặc địa phương nào đó. Những sản phẩm đặc biệt đó thời gian đầu thường chỉ được người dân trong khu vực đó xác nhận, thụ hưởng. Cùng với sự phát triển kinh tế - văn hóa xã hội sẽ được phổ biến lan rộng từ chỗ chỉ là “quà mời”; “quà tặng” đến trở thành hàng hóa. Ngày nay, khi kinh tế thị trường phát triển và hội nhập, nhiều sản phẩm đặc biệt của một vùng đã trở thành của một huyện, một tỉnh và quốc gia. Người ta đang xác lập thương hiệu cho những sản phẩm ấy để tiêu thụ phổ biến trong nước và ra thị trường quốc tế.

Ví như có thể kể đến các món: Súp lươn (cháo lươn) Nghệ An không chỉ được thưởng thức ở Vinh, Hưng Nguyên… mà đặc biệt còn được ăn ở Hà Nội (nhiều quán), thành phố Hồ Chí Minh; Quảng Trị, Huế… Bên cạnh đó còn có: Me Nam Nghĩa, cam xã Đoài, cam Vinh…

Tóm lại, đặc sản của tỉnh xuất xứ từ một vùng miền nào đó của tỉnh (thôn, xóm, làng, xã…) thường là những món ăn, thức uống, gia vị nào đó có thể ăn uống được đã có từ nhiều năm và được người tiêu dùng xác nhận được duy trì và phát triển tiêu dùng trong địa phương, trong tỉnh, trong nước và có thể xuất khẩu.

Ở Nghệ An có thể kể đến một số đặc sản sau: Nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn, cháo lươn Vinh (súp lươn Vinh), bánh khô Đô Lương, bánh mướt Diễn Châu; cam Vinh, chè  Gay (Anh Sơn), mực nhảy Cửa Lò - Diễn Châu, giò me Nam Nghĩa - Nam Đàn, cá mát sông Giăng, nước mắm Vạn Phần,…

1.3. Trong thời đại ngày nay, duy trì, thậm chí khôi phục, phát triển đặc sản của địa phương là nhằm hướng tới đáp ứng nhu cầu thị trường. Sản phẩm đặc sản của tỉnh ta nhiều sản phẩm vừa phục vụ tại chỗ, vừa là sản phẩm hàng hóa xuất ra khỏi tỉnh và tới thị trường quốc tế… ví dụ như cam Xã Đoài, chè Anh Sơn…

  1. Một số giải pháp để bảo tồn và phát triển đặc sản nhằm mục tiêu phát triển kinh tế - văn hóa tỉnh nhà

2.1. Tỉnh Nghệ An đã công bố danh mục 14 sản phẩm đặc sản của tỉnh và lựa chọn 35 sản phẩm đặc trưng phục vụ cho du lịch. Trong 35 sản phẩm đặc trưng có 5 sản phẩm thủ công mỹ nghệ, 13 sản phẩm chế biến từ nông sản; 5 sản phẩm chế biến từ hải sản; 10 sản phẩm đồ uống, thảo dược và 2 sản phẩm trang sức, phục sức. Từ việc làm này sẽ giúp người tiêu dùng (khách du lịch) định hướng được sự lựa chọn của mình khi đến Nghệ An. Đặc biệt giúp người đang sản xuất và sẽ tham gia thị trường có kế hoạch dài hơi trong đầu tư phát triển. Các nhà hoạch định chính sách lựa chọn được định hướng khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia. Đây cũng là giải pháp để bảo tồn và phát triển đặc sản tỉnh nhà.

2.2. Rà soát lại danh mục 14 sản phẩm đặc sản của tỉnh đã công bố, có những sản phẩm dù là đặc sản nhưng khó phục hồi (và cũng không cần thiết) nhất là khi hướng tới phát triển kinh tế, ví dụ sản phẩm: khoai xéo, bánh ngào (bánh mật).

Bổ sung một số sản phẩm từ danh mục đặc trưng phục vụ du lịch vào danh mục sản phẩm đặc sản, như nước mắm Nghệ An, cá thu Nghệ An, chè Anh Sơn, rượu men lá…

Không nên quá nhiều sản phẩm, chỉ khoảng 15-20 sản phẩm đặc sản là hợp lý.

2.3. Ưu tiêu đặc sản có lợi thế, uy tín nhiều năm, có khả năng phát triển tốt để đầu tư. Trước mắt là xây dựng thương hiệu và tập trung quảng bá sản phẩm. Trong chương trình quảng bá trước hết là xây dựng lòng tin, hứng thú tiêu dùng của nhân dân trong tỉnh và con em Nghệ An ở mọi miền đất nước, quốc tế.

2.4. Có chính sách hỗ trợ trực tiếp những sản phẩm đặc sản theo hướng sản xuất sạch, chế biến bảo quản sạch, có ứng dụng công nghệ cao.

2.5. Có chính sách giữ giống gen một số cây con đặc sản quý hiếm để duy trì, bảo tồn, phát triển như: cam Xã Đoài; me Nam Nghĩa...

2.6. Rà soát để mở rộng diện tích nuôi, trồng một số cây con có thị trường (kể cả phương pháp quảng canh như nuôi lươn… và thâm canh như cam Vinh) vừa gia tăng năng suất, chất lượng hiệu quả, tăng quy mô sản xuất đáp ứng nhu cầu ngày một tăng.

2.7. Khuyến khích doanh nghiệp, hộ gia đình đầu tư kinh doanh vào các sản phẩm đặc sản của tỉnh. Vận động con em Nghệ An ở các tỉnh quảng bá và đầu tư kinh doanh sản phẩm đặc sản của tỉnh nhà.

Chú trọng những trung tâm kinh tế một số nước, xúc tiến, tạo điều kiện để họ có thể kinh doanh một số đặc sản Nghệ An như: Tương Nam Đàn, nước mắm Nghệ An, chè Nghệ An, súp (cháo) lươn,…

2.8. Gắn kết những nơi sản xuất sản phẩm đặc sản (có thể được) với du lịch, thư giãn và du lịch trải nghiệm; kết hợp du lịch với mua sắm hàng đặc sản; ẩm thực sản phẩm đặc sản.

2.9. Hỗ trợ người dân, doanh nghiệp đào tạo nhân lực khi chuyển giao công nghệ, khởi nghiệp nhằm vào mục tiêu kinh doanh sản phẩm đặc sản. Kể cả những trường hợp người kinh doanh cần phải mua lại thương hiệu.

  1. Một số kiến nghị, đề xuất

3.1. Tỉnh cần có điều tra, đánh giá và khẳng định rõ xuất xứ, thời gian ra đời; công nghệ chế biến, bảo quản, hướng dẫn tiêu dùng, từ đó có được ấn phẩm (hoặc tờ rơi - sản phẩm đơn) trang Website không chỉ cho khách du lịch, mà ngay cả người dân trong tỉnh được biết và dễ tìm hiểu.

3.2. Cần xây dựng chuyên mục truyền hình quảng bá, định kỳ giới thiệu về sản phẩm đặc sản trong danh mục tỉnh công bố trên phương tiện truyền hình của tỉnh, huyện; lựa chọn một số sản phẩm quảng bá kênh truyền hình Trung ương. Đây là giải pháp kích cầu tốt và nhanh nhất. Vừa thúc đẩy phát triển kinh tế, vừa quảng bá văn hóa ẩm thực tỉnh nhà.

3.3. Tăng cường quản lý chất lượng sản phẩm, nhất là trong điều kiện hiện nay.

3.4. Tỉnh cần xây dựng và ban hành bộ tiêu chí sản phẩm đặc sản của tỉnh. Từ đó xác định cấp độ sản phẩm và lựa chọn hướng ưu tiên hỗ trợ từ xây dựng thương hiệu, bảo hộ thương quyền và quảng bá sản phẩm.

Nếu được chúng ta cần xây dựng cả bộ tiêu chí của một quán ăn, nhà hàng kinh doanh đặc sản nổi tiếng.

Nghiên cứu KHXH&NV khác:
Đưa dân ca Ví, Giặm vào trường học trong giai đoạn hiện nay (11/10/2019)
Đi tìm không gian mới cho Ví, Giặm (11/10/2019)
Ngọn nguồn thực tiễn của một lời Bác Hồ dặn trong Di chúc (7/10/2019)
Tác động của Cách mạng công nghiệp 4.0 tới hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam (25/9/2019)
Thử bàn về vai trò của Phật giáo trong thời đại công nghiệp 4.0 (9/9/2019)
Để bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử - văn hóa của địa danh Bến Thủy (7/9/2019)
Công tác tập huấn du lịch cộng đồng cho người dân miền Tây Nghệ An (12/8/2019)
“Nghệ An cần thống nhất cách hiểu và xác định sản phẩm đặc sản của mình” (12/8/2019)
Nghệ An cần phải xây dựng và phát triển một số sản phẩm nông nghiệp chủ lực, hướng tới ba mục tiêu “khối lượng lớn, chất lượng cao và thương hiệu mạnh” (12/8/2019)
Bảo tồn và phát triển sản phẩm đặc sản của Nghệ An (7/8/2019)
Vì sao du lịch Nghệ An phát triển chưa tương xứng với tiềm năng (1/8/2019)
Bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống và sự tiếp nhận văn minh - Nhìn từ lễ tục cưới hỏi hiện nay (9/7/2019)
Hình tượng người đi đường và bài học triết lý về đường đời… (Đọc Tẩu lộ của Hồ Chí Minh, Ngữ văn 8, tập hai, Nxb Giáo dục) (10/6/2019)
Dạy học tích hợp Ngữ văn lấy văn bản văn học làm ngữ liệu đồng thời gắn liền với các vấn đề về giáo dục đạo đức học sinh (6/6/2019)
Tư tưởng đoàn kết - Một trong những nội dung cốt lõi của Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (6/6/2019)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 4/2019
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 4/2019
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 157 | Tất cả: 1,916,808
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp