DIỄN ĐÀN > ĐỐI THOẠI
Lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo
Tin đăng ngày: 3/6/2019 - Xem: 202
 

 

LTS: Khi làn sóng Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 tác động mạnh mẽ tới nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, vai trò của khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo ngày càng quan trọng trong việc thúc đẩy năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Thực tế đã chứng minh, việc đầu tư vào đổi mới công nghệ sẽ đem lại những giá trị gia tăng cho sản phẩm cũng như hiệu quả xã hội to lớn. Và nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo được xem như là phương thức để doanh nghiệp tồn tại và phát triển trên thị trường hiện nay.

Nhằm đánh giá và nêu bật vai trò, những đóng góp của KHCN và đổi mới sáng tạo đối với sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung và phát triển của doanh nghiệp nói riêng, Chuyên san Khoa học Xã hội & Nhân văn có cuộc trò chuyện với ông Trần Quốc Thành - Giám đốc Sở Khoa học & Công nghệ Nghệ An.

*    *

*

Upload

Ông Trần Quốc Thành - Giám đốc Sở KH&CN Nghệ An

 PV: Ngày KHCN Việt Nam năm nay lấy chủ đề “Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo kiến tạo tương lai”, ông có thể giải thích rõ hơn về chủ đề này? Đổi mới sáng tạo tại sao lại được lựa chọn song hành cùng với KHCN?

Ông Trần Quốc Thành:

Năm nay, Bộ Khoa học và Công nghệ lấy chủ đề là “Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo kiến tạo tương lai” làm tinh thần cho hoạt động KHCN. Điều này, một lần nữa Chính phủ khẳng định vai trò to lớn của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo như một trụ cột phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam. Theo đó, nghiên cứu KHCN phải gắn với đổi mới sáng tạo, hướng đến tạo ra các sản phẩm sáng tạo với năng suất cao, chất lượng cao, sức cạnh tranh lớn, có tầm ảnh hưởng quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người. Cả hai phạm trù KHCN và đổi mới sáng tạo luôn song hành. Nhưng đổi mới sáng tạo của xã hội, nhất là cộng đồng doanh nghiệp là đích đến, đồng thời bản thân nó có tác động nâng cao trình độ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.

PV: Vậy hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo có vai trò như thế nào đối với sự phát triển các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường với xu thế hiện nay, thưa ông?

Ông Trần Quốc Thành:

Từ trước đến nay, từ nghiên cứu đến ứng dụng KHCN luôn có "độ trễ". Độ trễ ở đây là khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng. Là sự gặp nhau giữa cung và cầu công nghệ.

Ở khoảng giữa đó, vai trò của doanh nghiệp là rất quan trọng, quyết định đến thành công của việc ứng dụng kết quả nghiên cứu, góp phần thương mại hóa các kết quả nghiên cứu. Tuy nhiên, lâu nay việc gắn kết giữa doanh nghiệp và nhà khoa học đang còn nhiều bất cập.

Trong khi đó, dư địa của các yếu tố tác động đến sự phát triển trong thời gian qua của nền kinh tế Việt Nam ngày càng hạn hẹp và mất dần lợi thế. Do vậy, trong bối cảnh cuộc cách mạng khoa học công nghệ lần thứ tư đang diễn ra nhanh chóng, KHCN gắn liền với đổi mới sáng tạo là rất cần thiết, nếu không chúng ta sẽ mất cơ hội, tụt hậu và sa vào “bẫy trung bình”.

PV: Ông có nói đến sự cần thiết phải đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp, vậy theo ông, các doanh nghiệp có nên đặt việc nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo như một chiến lược phát triển?

Ông Trần Quốc Thành: Đúng như vậy, doanh nghiệp đặt việc nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo như một chiến lược phát triển là việc làm hoàn toàn đúng, nên làm với mỗi doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp khởi nghiệp.

Với tốc độ phát triển KHCN như hiện nay, một doanh nghiệp dù là lâu năm hay non trẻ nếu không có sự chuẩn bị thích ứng cho việc này thì sẽ nhanh chóng bị tụt hậu và không thể cạnh tranh được. Do đó, việc nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo dựa trên nền tảng khoa học công nghệ, sẵn sàng bứt tốc, nắm bắt thời cơ kinh doanh là bắt buộc với mọi doanh nghiệp hiện nay. Từ đó chuẩn bị nguồn lực, trong đó, nguồn lực con người là quan trọng nhất!

Doanh nghiệp phải kết nối chặt chẽ với các nhà khoa học, các viện, trường đại học để đặt hàng nghiên cứu, để nhận sự tư vấn, để hợp tác nghiên cứu - phát triển và đầu tư. Đổi mới sáng tạo không chỉ dừng lại ở sản xuất sản phẩm với năng suất, chất lượng cao, khác biệt, mà cả mô hình kinh doanh, quản trị doanh nghiệp,… Đặc biệt là dựa trên nền tảng công nghệ số!

PV: Doanh nghiệp đổi mới là cần thiết, vậy cơ chế, chính sách hiện nay đã thực sự thu hút và hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo thưa ông?

Ông Trần Quốc Thành: Theo tôi, với việc vào cuộc quyết liệt của Chính phủ và các bộ ngành, cơ chế, chính sách trong KHCN nước ta đã bước đầu đã hình thành và hướng tới doanh nghiệp.

Vấn đề đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp đã được Bộ KH&CN tham mưu cho Chính phủ từ khá lâu, nhưng đến năm nay là năm nhấn mạnh và chú trọng. Thực ra, bản thân các doanh nghiệp muốn đổi mới sáng tạo, hay khởi nghiệp đổi mới sáng tạo không thể tự phát triển nếu thiếu một hệ sinh thái thuận lợi. Bên cạnh việc nâng cao năng lực tự thân của doanh nghiệp, rất cần sự hỗ trợ của Chính phủ và chính quyền địa phương. Đó là phải có Chính phủ năng động kiến tạo, thể chế và cơ chế thuận lợi, hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Các viện, trường nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ hướng tới doanh nghiệp, gắn với doanh nghiệp. Bên cạnh đó rất cần sự đổi mới trong giáo dục đào tạo để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực (đào tạo gắn với nghiên cứu, giáo dục STEM, định hướng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ngay từ trong trường học,…). Với sự vào cuộc của Chính phủ, tôi tin những cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ và tạo điều kiện doanh nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ được ngày một hoàn thiện.

Trong năm năm qua, Nghệ An đã thực hiện việc chuyển hướng hoạt động nghiên cứu khoa học công nghệ, trong đó: hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ; hỗ trợ doanh nghiệp bảo hộ sở hữu trí tuệ, định hướng doanh nghiệp tham gia chủ trì thực hiện các dự án khoa học công nghệ; ưu tiên xét duyệt các nhiệm vụ, ý tưởng đề xuất của doanh nghiệp... Những nhiệm vụ khoa học nào khi triển khai mà thiếu doanh nghiệp sẽ dừng, tạm thời chưa triển khai, có những dự án chờ đến 2 - 3 năm mới triển khai vì chưa có sự tham gia của doanh nghiệp; Chương trình 100 sản phẩm của Sở KH&CN đề xuất với các sản phẩm cụ thể, giúp doanh nghiệp có thể xác định được sản phẩm phù hợp để tham gia; Hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, đổi mới công nghệ thông qua việc hỗ trợ doanh nghiệp tham gia trực tiếp triển khai các nhiệm vụ KH&CN tại các Chương trình KH&CN quốc gia để nhập khẩu công nghệ, nâng cao trình độ công nghệ của doanh nghiệp…

PV: Với những chính sách và sự hỗ trợ như ông đã nói trên, hiện nay các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã tham gia vào hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo như thế nào, thưa ông? 

Ông Trần Quốc Thành: Không ai hiểu hết và hiểu rõ những vấn đề tồn tại của doanh nghiệp bằng chính chủ doanh nghiệp, do đó sự chủ động của doanh nghiệp trong đổi mới sáng tạo là hết sức cần thiết. Vai trò của người đứng đầu doanh nghiệp trong vấn đề này là hết sức quan trọng. Doanh nghiệp cần có kế hoạch và lộ trình đầu tư cho nguồn nhân lực, hạ tầng công nghệ, nguồn lực tài chính chuẩn bị cho sự phát triển.

Những năm qua, hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Nghệ An để lại nhiều dấu ấn. Các thủ tục hành chính được tháo gỡ, nhiều chính sách, cơ chế được ban hành tạo điều kiện thuận lợi, khuyến khích các nhà khoa học, tổ chức cá nhân và doanh nghiệp tham gia nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, nhằm đưa doanh nghiệp trở thành trung tâm hệ thống sáng tạo quốc gia.

Với những điều kiện đó, doanh nghiệp Nghệ An đã quan tâm nhiều hơn đến đầu tư cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhiều doanh nghiệp thành lập các trung tâm nghiên cứu như: Công ty Cổ phần Nafoods Group thành lập trung tâm nghiên cứu chanh leo tại huyện Quế Phong; Công ty TNHH Mía đường Nghệ An thành lập trung tâm nghiên cứu mía đường,... Hoặc một số công ty thực hiện việc trích 10% lợi nhuận trước thuế để đầu tư quỹ khoa học công nghệ như: Tập đoàn TH, Tổng công ty Cổ phần Vật tư Nông nghiệp Nghệ An,... Nhiều mô hình kinh tế trang trại được phát triển có hiệu quả (HTX nông nghiệp 19/5 Nghĩa Đàn, mô hình trồng và chế biến dược liệu của Công ty CP Dược liệu Pù Mát, Công ty cổ phần dược liệu Mường Lống…). Đã hình thành mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Nhiều sản phẩm sáng tạo được ra đời từ kết quả nghiên cứu ứng dựng khoa học công nghệ tại các doanh nghiệp có năng suất và chất lượng cao…Với sự tham gia của doanh nghiệp, hoạt động khoa học công nghệ ở Nghệ An những năm gần đây trở nên sôi nổi hơn, khiến "độ trễ" và khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng đã được rút ngắn và bước đầu hình thành thị trường khoa học công nghệ.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của Nghệ An đó chính là doanh nghiệp quy mô nhỏ, nguồn lực yếu, còn nhiều doanh nghiệp chưa quan tâm đến đổi mới sáng tạo và đang thiếu  những doanh nghiệp lớn đóng vai trò dẫn dắt. Và vẫn còn khá nhiều cơ chế chưa được tháo gỡ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, kể cả doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.q

HỒ THỦY (Thực hiện)

Diễn đàn khác:
Suy nghĩ về việc đọc hiểu văn bản trong dạy học ngữ văn ở trường phổ thông (6/12/2019)
Vai trò của chính sách miễn giảm học phí đối với niềm tin chính trị của sinh viên Việt Nam hiện nay (5/12/2019)
Giải mã tấm bia ký trên tượng Phật Lồi (5/12/2019)
Bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa là nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng nông thôn mới hiện nay (3/12/2019)
Thử bàn về vai trò của KHXH&NV trong thời đại công nghiệp 4.0 (3/12/2019)
Tái cơ cấu ngành lâm nghiệp, sự cần thiết thành lập khu dữ trữ tự nhiên Fuxailaileng miền Tây Nghệ An (29/11/2019)
Cuộc chiến tranh biên giới Tây - Nam trong sách giáo khoa Lịch sử phổ thông hiện hành (29/11/2019)
Không thể im lặng trong phòng chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái (11/10/2019)
Tác động của sự bùng nổ thông tin truyền thông đến nhận thức xã hội của người dân tộc thiểu số ở miền núi Nghệ An (11/10/2019)
Phát triển đồng bộ khoa học xã hội và nhân văn, khoa học tự nhiên và các hướng công nghệ ưu tiên ở nước ta trong bối cảnh mới hiện nay (25/9/2019)
Nhìn lại 5 năm thực hiện Đề án tái cơ cấu lại ngành nông nghiệp ở Nghệ An (12/9/2019)
Phải chăng hoạt động của vị trạng nguyên người Nghệ đã để lại dấu ấn trong câu thơ của đức vua Trần Nhân Tông? (12/9/2019)
Tái cơ cấu ngành lâm nghiệp, sự cần thiết thành lập khu dữ trữ tự nhiên Puxailaileng miền Tây Nghệ An (12/9/2019)
Bàn tròn tháng 8: 70% bài thi lịch sử dưới điểm trung bình: Nguyên nhân và Giải pháp (9/9/2019)
Vai trò của Bảo tàng trong giáo dục lịch sử đối với học sinh phổ thông (9/9/2019)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 4/2019
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 4/2019
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 282 | Tất cả: 1,958,530
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp