ĐẤT VÀ NGƯỜI XỨ NGHỆ > KHÁM PHÁ XỨ NGHỆ AN
Miền Tây Nghệ An - Phong phú các loại hình văn hóa vật thể
Tin đăng ngày: 24/5/2019 - Xem: 53
 

Miền Tây Nghệ An bao gồm 11 huyện miền núi, trong đó 5 huyện vùng cao Kỳ Sơn, Tương Dương, Con Cuông, Quế Phong, Quỳ Châu và 6 huyện miền núi Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn, Thị xã Thái Hòa, Tân Kỳ, Anh Sơn, Thanh Chương, với diện tích gần 1,4 triệu ha, chiếm 84% diện tích toàn tỉnh.

Upload

Vẻ đẹp miền Tây xứ Nghệ (Ảnh: Sách Nguyễn)

Với 6 dân tộc cùng chung sống: Kinh, Thái, Thổ, Mông, Ơ Đu, Khơ Mú còn gìn giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc, miền Tây Nghệ An được xác định là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội, an ninh và đối ngoại của tỉnh Nghệ An, và khu vực Bắc Trung bộ.

Miền Tây Nghệ An là nơi có diện tích rừng nguyên sinh rất lớn, vùng bảo tồn thiên nhiên còn giữ được vẻ hoang sơ, nguyên sinh, có thảm thực vật phong phú, đa dạng và nhiều loại động vật quý hiếm, là yếu tố quan trọng để phát triển du lịch sinh thái, bao gồm: Vườn quốc gia Pù Mát với diện tích hơn 94.000 ha, Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống, Pù Hoạt gần 83.000 ha. Năm 2007, miền Tây Nghệ An được tổ chức UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển (DTSQ) thế giới. Ở đây có nhiều hang động, thác nước đẹp hấp dẫn khách du lịch như thác Kèm (Con Cuông), thác Xao Va, thác 7 tầng (Quế Phong), Hang Bua, hang Thẳm Ồm (Quỳ Châu)... Ngoài ra trong vùng còn có nhiều hồ đập, sông suối vừa có tác dụng điều hòa khí hậu, môi trường sinh thái vừa tạo cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn khách du lịch.

Upload

Thác Khe Kèm - Con Cuông (Ảnh: Sách Nguyễn)

Miền Tây Nghệ An cũng có nhiều di tích lịch sử như: Di tích thành Trà Lân, bia Ma Nhai, cây đa Cồn Chùa (Con Cuông), di tích lịch sử mộ-cây táo Đốc binh Lang Văn Thiết (Quỳ Châu), di tích Bác Hồ về thăm nông trường Đông Hiếu (Thị xã Thái Hòa); đình Võ Liệt, đền Bạch Mã (Thanh Chương); đền Chín Gian (Quế Phong); đền Vạn - Cửa Rào (Tương Dương), đền Choọng (huyện Quỳ Hợp)... có thể khai thác thành các điểm tham quan, du lịch.

Đây cũng là khu vực sinh sống từ nhiều đời nay của các dân tộc thiểu số: Thái, Thổ, Mông, Khơ Mú, Ơ Đu còn để lại nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Đó là các loại kiến trúc nhà sàn của dân tộc Thái, dân tộc Ơ Đu; trang phục đặc trưng của dân tộc Thái, Mông, Ơ Đu, Thổ, Khơ Mú; sản phẩm dệt thổ cẩm của dân tộc Thái. Các loại hình dân ca: xuối, nhuôn, khắp, òn, lăm của dân tộc Thái; tơm của dân tộc Khơ Mú; cự xia, lù tẩu của dân tộc Mông...

Với những đặc trưng về tự nhiên, văn hóa, xã hội đó, miền Tây Nghệ An rất phong phú, đa dạng các loại hình văn hóa vật thể, gồm:

Loại hình di tích lịch sử - văn hóa: Theo danh mục kiểm kê tại Quyết định 201/QĐ-UBND ngày 17/1/2018, đã có 811 di tích lịch sử - danh lam thắng cảnh được đưa vào, trong đó có 88 di tích đã xếp hạng gồm: 01 di tích quốc gia đặc biệt, 20 di tích cấp quốc gia và 67 di tích cấp tỉnh.

Upload

Đền Sặt thờ Lý Nhật Quang ở Con Cuông 

Loại hình di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia: Theo thống kê, tại Bảo tàng Nghệ An đang lưu giữ hơn 10 ngàn di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia được sưu tầm, khai quật tại miền Tây Nghệ An qua các thời kỳ phát triển trong đó có 02 bảo vật quốc gia là: Dao găm rắn ngậm chân voi và Muôi đúc tượng voi; những bộ sưu tập di vật, cổ vật rất có giá trị như: Bộ dụng cụ sinh hoạt, sản xuất thời tiền sử, công cụ thời kỳ đồ đá, thời kỳ văn hóa Đông Sơn;...

Ngoài những di vật, cố vật, bảo vật quốc gia được sưu tầm và bảo tồn tại Bảo tàng Nghệ An thì hiện nay còn một số lượng lớn đang ở trong các di tích lịch sử - văn hóa (đình, đền chùa, nhà thờ dòng họ, miều,...); trong dân mà chủ yếu là các nhà sưu tập, chơi đồ cổ; di cổ vật trong các thiết chế như nhà truyền thống huyện, nông, lâm trường; trong các di chỉ khảo cổ học tại các huyện, thị miền Tây,... Số lượng di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia này hiện chưa được thống kê, quản lý, cho nên đặt ra nhiều vấn đề trong công tác bảo tồn loại hình di sản văn hóa này.

Sự đa dạng của văn hóa vật thể miền Tây Nghệ An không chỉ làm phong phú kho tàng văn hóa xứ Nghệ mà còn là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của khu vực miền núi cũng như tỉnh Nghệ An. Xác định rõ vai trò đó, trong những năm qua, các cơ quan chức năng của Sở Văn hóa Thể thao, Hội cổ vật văn hóa sông Lam, các nhà sưu tầm cổ vật đã tiến hành:

Tổ chức khảo sát, kiểm kê, phát hiện những di tích văn hóa - lịch sử, di vật, cổ vật và bảo vật quốc gia, lập hồ sơ xếp hạng, phân cấp quản lý cho chính quyền các cấp;

Triển khai công tác lập quy hoạch, tu bổ, tôn tạo một số di tích có nguy cơ xuống cấp; Triển khai Đề án quy hoạch hệ thống di tích tỉnh Nghệ An định hướng đến năm 2030, tầm nhìn 2050, trong đó có các vùng 5, 6, 7 thuộc các huyện, thị miền Tây Nghệ An;

Triển khai các hoạt động xã hội hóa trong sưu tầm di vật, cổ vật, bảo vật thông qua các hội, các câu lạc bộ người yêu thích đồ cổ; huy động các nhà hảo tâm, các doanh nghiệp, các dòng họ đầu tư kinh phí tu bổ, tôn tạo, bảo quản các loại hình thuộc di sản văn hóa vật thể.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa vật thể trên địa bàn miền Tây Nghệ An vẫn còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với bề dày lịch sử, nguồn di sản hiện đang có, nhiều loại hình di sản có nguy cơ mai một, xuống cấp,... Việc sưu tầm chưa tương xứng với tiềm năng ở từng địa phương. Điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật, chất lượng cán bộ, các cơ chế chính sách trong lĩnh vực di sản chưa đáp ứng kịp thời. Công tác quảng bá hình ảnh di sản, gắn kết các di sản văn hóa với hoạt động du lịch còn hạn chế,...

Để khắc phục những hạn chế, đưa công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản ở miền Tây Nghệ An cần nâng lên tầm chiến lược, thực hiện có khoa học, khai thác được đầy đủ giá trị di sản văn hóa vào phát triển kinh tế - xã hội và một chiến lược, hệ thống giải pháp.

Hồ Thủy

Đất và người xứ Nghệ khác:
Truyền thống hiếu học trên mảnh đất Dương Xuân (5/6/2019)
Miền Tây Nghệ An - Phong phú các loại hình văn hóa vật thể (24/5/2019)
Đào nương Trần Thị Khoan Cung phi của chúa Trịnh (21/5/2019)
Dòng họ 5 thế kỷ hát ca trù (21/5/2019)
Truyền thống hiếu học trên mảnh đất Dương Xuân (24/4/2019)
Tiền sĩ Trần Đình Phong với nền giáo dục khoa bảng Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX (24/4/2019)
Họ Trần và Giáp ca Trần Đức Lương với nền ca trù xứ Nghệ (23/4/2019)
Con người nhân cách thầy đồ Nghệ dưới triều Nguyễn (2/4/2019)
Hồ Hữu Thới - Người nhạc sĩ của quê hương (29/3/2019)
Được nhà vua ban thưởng (28/3/2019)
Mùa thu trên đất Hưng Nguyên nhớ Anh hùng lao động Cao Lục (1) (28/3/2019)
Nguyễn Tất Thành ở Luân Đôn (22/3/2019)
Việc thờ tự xưa và nay ở Làng Quỳnh (30/1/2019)
Dọc ngang sông biển Quỳnh Lưu (9/1/2019)
Phan Sào Nam và hát đối dân ca Ví Giặm Nghệ Tĩnh (2/1/2019)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Chuyên san KHXH&NV Nghệ An số tháng 3/2019
Chuyên san KHXH&NV Nghệ An số tháng 3/2019
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 613 | Tất cả: 1,744,987
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp