NGHIÊN CỨU KHXH&NV > NGHIÊN CỨU VĂN HÓA - XÃ HỘI
Tản mạn về làng phong Quy Nhơn
Tin đăng ngày: 10/4/2019 - Xem: 27
 

  Nguyễn Tấn Tuấn

Upload

 

Làng phong Quy Hòa - Nơi yên nghỉ nhà thơ Hàn Mặc Tử

Dù thuộc nội thành của phố biển Quy Nhơn, nhưng nhiều người dân Quy Bình Định vẫn gọi đây là làng bởi bao đời nay khu vực điều trị của những người mắc bệnh phong đã trở nên quá quen thuộc với nhiều người trong và ngoài tỉnh. Từ trung tâm thành phố, vượt qua con dốc Quy Hòa, lên giáp Quốc lộ 1D, rẽ trái, đi thêm một đoạn đèo dốc quanh co chừng 2 km là đến làng phong Quy Hòa.

Theo lịch sử ghi chép, năm 1929, linh mục Paul Maheu người Pháp (1869-1931), phát hiện vùng đất Quy Hòa rất thích hợp cho việc xây dựng khu điều trị cho những người bị bệnh Phong - thời ấy còn gọi là bệnh hủi, bệnh cùi vì vậy Quy Hòa được mệnh danh là thế giới của sự đau khổ, tủi nhục, thế giới của những người bất hạnh, bị căn bệnh không có thuốc chửa, bị mọi người xa lánh, ghẻ lạnh. Thế giới ấy được lột tả rất chân thực trong hai câu thơ của nhà thơ huyền thoại Hàn Mặc Tử:

"Chao ôi! ghê quá trong tư tưởng,

Một vũng cô liêu cũ vạn đời"…

Ngày nay trải qua nhiều thăng trầm, người ta không thể hình dung được gần 90 năm sau, Quy Hòa đã trở thành một “thiên đường” nơi hạ giới với một Bệnh viện Phong – Da liễu quy mô, bề thế do Bộ Y tế đầu tư xây dựng, chi nhánh của Bệnh viện phong giờ đây đã vươn ra tận bến xe trung tâm thành phố Quy Nhơn, hằng ngày bệnh viện này khám và điều trị đa khoa và chuyên khoa cho hàng ngàn lượt người từ các tỉnh, thành phố ở khu vược miền Trung - Tây nguyên, cũng không thể ngờ rằng ngôi làng đau khổ ấy giờ đây đã trở thành một điểm tham quan du lịch hấp dẫn với nhiều du khách trong nước và thế giới.

Làng Phong Quy Hòa nằm giữa một thung lũng có diện tích rộng hơn 600.000 m2, cạnh một bải biển đẹp bậc nhất Quy Nhơn. Ngôi “Làng” nằm cách trung tâm hành chính Bệnh viện Phong - Da liễu Trung ương Quy Hòa khoảng 1000 mét, đó là những ngôi nhà nhỏ kiến trúc theo kiểu Pháp cổ vẫn được bảo tồn cho đến nay. Đặt chân tới Làng Phong chúng ta như hòa nhập vào không khí yên bình, êm ả, không khói bụi, ồn ào như ở trung tâm thành phố Quy Nhơn.

Theo ghi chép của Bệnh viện Phong - Da liễu thì vào năm 1932, Ông Charles Antoine - Giám đốc bệnh viện đã vận động chính quyền Pháp cho xây dựng 300 ngôi nhà dành cho người bệnh cư trú lâu dài để điều trị căn bệnh phong quái ác của những người dân miền Trung. Những ngôi nhà ấy tồn tại cho đến ngày nay với các đường nét cổ kính của nghệ thuật kiến trúc cổ Paris. Nhìn phía bên ngoài từng căn nhà đều rất khác nhau dù cùng một kiến trúc sư thiết kế. Đó là nghệ thuật kiến trúc của nữ tu sĩ Ozithe người Pháp sáng tạo, bà cũng là người làm việc tại bệnh viện.

Ngày trước, do y học chưa phát triển, định kiến về bệnh phong đã khiến cuộc sống của người dân Quy Hòa bị tách biệt với cư dân Quy Nhơn, người bệnh ở đây thường bị mặc cảm, tự ti và sống thu mình, ít giao thiệp với thế giới bên ngoài. Dù thời gian và bom đạn chiến tranh tàn phá dữ dội, Làng Phong Quy Hòa đến nay vẫn gần như nguyên vẹn, đặc biệt là những công trình kiến trúc cổ thời Pháp thuộc.

Vào năm 1984, bác sĩ Trần Hữu Ngoạn - lãnh đạo “Trại phong Quy Hòa” (nay có tên mới là Bệnh viện Phong - Da liễu Trung ương Quy Hòa) là người đầu tiên và duy nhất trên thế giới đã tự tiêm vi khuẩn bệnh phong Hansen vào người để thí nghiệm cho mọi người biết bệnh cùi không lây nhiễm và có thể điều trị dứt điểm. Bác sĩ Ngoạn cũng đã cho xây dựng khu vườn tượng với khoảng 40 bức tượng chân dung các danh nhân y học trên thế giới như YersinL.Pasteur,  HippocrateHải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác Tôn Thất Tùng… nhằm trân trọng giá trị của những nhà y học lớn của nước ta cũng như thế giới, tôn vinh về y đức, tinh thần lao động sáng tạo không ngừng nghỉ, mở ra những chân trời khoa học phục vụ nhân dân.

Nhớ lại Nhà viết kịch Lưu Quang Vũ có tác phẩm nổi tiếng mang tên “Loài hoa bất tử” đã dựng lại chân thực hình ảnh nhân vật là bác sĩ Trần Hữu Ngoạn. Đây là vở kịch ca ngợi tinh thần dũng cảm của một bác sĩ đã tuyên chiến với vi khuẩn Hansen và tấm lòng của ông với nghề, với người bệnh.

Đến thành phố Quy Nhơn nhiều du khách thường ghé thăm mộ thi sĩ Hàn Mặc Tử nằm trên dốc Mộng Cầm - thuộc núi Ghềnh Ráng Tiên Sa. Trong những ngày cuối đời thi sĩ Hàn về trú ngụ ở Trại Phong Quy Hòa như tìm cho mình một cõi tạm, gửi gắm sự cô độc vào những vần thơ say. Hiện nay ớ đây có một căn phòng nhỏ lưu dấu tích nhà thơ tài hoa họ Hàn. Nhiều người khi ghé thăm mộ Hàn Mặc Tử, tham quan các dấu tích xưa đã không tránh khỏi xúc động, bồi hồi, thương cảm cho một số phận tài hoa bạc mệnh:

 Một mai kia ở bên kia nước ngọt

Với sao sương anh nằm chết như trăng

Không tìm thấy nàng tiên mô đến khóc

Đến hôn anh và rửa vết thương tâm...

Ngôi nhà nhỏ trên Đốc Mộng Cầm, bên cạnh mộ Hàn Mặc Tử, người ta đặt một chiếc giường nhỏ với manh chiếu cói, những tập thơ và cả bút tích của Hàn Mặc Tử để lại, những di ảnh về gia đình, về các anh chị em và những người tình trong thơ của ông. Đây là những vật chứng cho một nhà thơ bạc mệnh. Hiện nay phía trong Bệnh viện Quy Hòa vẫn còn một di tích của Hàn Mặc Tử, đó là ngôi mộ đầu tiên của ông, sau nầy di cốt của ông được chuyển ra Dốc Mộng Cầm  thuộc đồi Ghềnh Ráng ngày 13-2-1959. Bệ lớn dưới chân lăng mộ Hàn Mặc Tử hàm chứa ý nghĩa ông là người đã góp phần đặt nền móng cho dòng thơ mới hiện đại. Trên bệ thờ là hình cuốn sách lật ngửa thể hiện một trang thơ còn dở dang...

Hiện nay bên bờ biển Quy Hòa còn có một Trung tâm khoa học quốc tế và giáo dục liên ngành (ICISE) được xây dựng trên diện tích 18,4 ha nối liền dãy núi Ghềnh Ráng - Tiên Sa, đánh dấu sự phát triển đầy tiềm năng trên mảnh đất này. Công trình do Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam đầu tư, trở thành hạt nhân phát triển khoa học, tổ chức nhiều hội thảo khoa học với sự tham dự của các nhà khoa học hàng đầu thế giới, trong đó có cả những nhà khoa học đạt giải Nobel. Vì thế, hy vọng một ngày không xa, nơi đây không chỉ phục vụ cho nhu cầu giao lưu, gặp gỡ của giới khoa học trong và ngoài nước mà còn là đầu mối kết nối giữa các nền khoa học trẻ ở Châu Á với các trung tâm tri thức lớn trên thế giới, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học giáo dục phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam nói chung và tỉnh Bình Định nói riêng.

Đặc biệt, dự án Tổ hợp Không gian khoa học được xây dựng gồm: Nhà mô hình vũ trụ, Bảo tàng khoa học và Đài thiên văn phổ thông chính là một không gian khám phá khoa học hấp dẫn, nhằm đưa khoa học đến với đại chúng, khơi nguồn đam mê khoa học, sáng tạo của tuổi trẻ. Trên tinh thần đó, tổ hợp này sẽ phát triển thành khu Đô thị Khoa học và giáo dục Quy Hòa, góp phần xây dựng thành phố Quy Nhơn thành điểm đến của khoa học và giáo dục đặc trưng ở Việt Nam. Làng Phong Quy Hòa hôm nay không còn là một ngôi làng nhỏ ẩn mình dưới thung lũng Ghềnh Ráng, Quy Hòa đang mời gọi sự hội tụ của những tinh hoa trên khắp thế giới ...

 

 

                                     

                                                                  

Nghiên cứu KHXH&NV khác:
Tản mạn về làng phong Quy Nhơn (10/4/2019)
Địa danh A Lô và chiến thuật tấn công hạ đồn Đại Mang năm 1285 - Mở màn cho chiến dịch giải phóng Thăng Long của Hưng đạo vương Trần Quốc Tuấn (27/3/2019)
"Dưới bóng hoàng lan" từ góc nhìn thi pháp học (22/3/2019)
Lễ hội đầu năm nhìn từ góc độ giới (22/3/2019)
Tăng cường công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa vật thể ở miền Tây Nghệ An (20/3/2019)
Từ truyền thuyết Chung Quỳ trừ tà, vu thuật "Tiến dạ hồ" đến âu đối đỏ và cành đào đón Tết (30/1/2019)
Hoan Nam sứ giả Nguyễn Đề xướng họa cùng sứ thần Triều Tiên (2/1/2019)
Tìm hiểu các nguyên lý bài trí thờ tự - tại di tích trên địa bàn tỉnh Nghệ An (4/12/2018)
Góp phần cải chính về năm mất của Nguyễn Công Trứ (4/12/2018)
Hoàn cảnh ra đời câu thơ của Trần Nhân Tông (14/11/2018)
Đề xuất giải pháp sắp xếp, tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh Nghệ An (9/11/2018)
Hội thảo khoa học: Truông Bồn - Giá trị lịch sử, bảo tồn và phát huy (2/11/2018)
Hội thảo khoa học "Thân thế và sự nghiệp Tiến sỹ Trần Đình Phong" (1/11/2018)
Về chuyến thăm Nghệ An năm 1932 của vua Bảo Đại (10/10/2018)
Sở Khoa học và công nghệ tỉnh Hòa Bình, UBND huyện Cao Phong làm việc và chia sẻ kinh nghiệm tại Nghệ An (10/10/2018)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Chuyên san KHXH&NV Nghệ An số tháng 3/2019
Chuyên san KHXH&NV Nghệ An số tháng 3/2019
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 136 | Tất cả: 1,682,480
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp