DIỄN ĐÀN > TỌA ĐÀM VÀ CÁC VẤN ĐỀ TRAO ĐỔI
Mạng xã hội - Nhận diện và định hướng quản lý
Tin đăng ngày: 4/12/2018 - Xem: 17
 

LTS: Những năm gần đây, mạng xã hội trở thành một kênh giao tiếp quan trọng trong đời sống, Việt Nam được xem là quốc gia có tốc độ phát triển rất nhanh về Internet và mạng xã hội với 60 triệu người sử dụng Facebook và các mạng xã hội khác (năm 2018). Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực, mạng xã hội cũng tồn tại không ít những yếu tố tiêu cực, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường xã hội, lợi ích cộng đồng, thậm chí cả an ninh quốc gia.

Làm gì và làm như thế nào để phát huy ưu điểm, thế mạnh; hạn chế mặt trái, tính chất “con dao hai lưỡi” của loại hình kết nối và thông tin này - đó là câu hỏi đặt ra cho cả xã hội, đặc biệt là các cơ quan chỉ đạo, quản lý thông tin, báo chí, văn hóa, an ninh.  

Xuất phát từ thực tiễn đó, Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức tọa đàm bàn tròn với chủ đề "Mạng xã hội - Nhận diện và định hướng quản lý" với sự tham gia của các nhà quản lý, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, chuyên gia, và nhà báo. Trân trọng giới thiệu cùng độc giả!

*    *

*

Ông Phạm Xuân Cần - Facebooker: Mạng xã hội mở rộng không gian sống của con người

UploadCó thể coi mạng xã hội trước hết là một không gian, một môi trường sống và hoạt động của con người. Từ chỗ là không gian, môi trường sống của một nhóm, đến nay nó đã mở rộng và xâm nhập sâu vào đời sống xã hội. Ở Việt Nam hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một môi trường, một không gian sống của đa số người dân. Với tư cách là một không gian, không gian ấy cần được mở rộng. Với tư cách một môi trường, môi trường đó phải được trong lành. Vì vậy, đừng bao giờ nghĩ đến việc thu hẹp, hay cấm đoán nó, mà chỉ nên nghĩ đến cách quản lý nó, để nó được thông thoáng và giảm nhẹ ô nhiễm. Mạng xã hội hoàn toàn do con người tạo ra, cho nên quản lý nó thực chất cũng là quản lý xã hội.

      Nhìn ở một góc độ khác, mạng xã hội là một phương tiện để các chủ thể sử dụng nó vào những mục đích khác nhau. Với tư cách này, mạng xã hội không bao giờ có lỗi, lỗi nằm ở phía người sử dụng. Giống như một khẩu súng, trong tay người lính chiến đấu bảo vệ Tổ quốc nó là vũ khí cần thiết, ngược lại trong tay một tên tội phạm, nó là hung khí có thể giết người lương thiện. Chính quyền không thể và không nên vì mấy vụ giết người mà cấm cả quân đội của mình không được sử dụng súng.

     Với cả hai khía cạnh đó, một người dân của xã hội hiện đại được, cần và nên tham gia vào mạng xã hội, coi đó như là một cách mở rộng không gian sống, đa dạng môi trường sống của mình. Đó cũng là cách để thỏa mãn các nhu cầu bậc cao của mình, cũng như có thể thực hiện nhiều hoạt động sống, lao động, sáng tạo và kinh doanh trên đó. Chối bỏ mạng xã hội là tự mình tước đi của mình quyền mở rộng không gian và môi trường sống. Tuy nhiên, mỗi người tùy hoàn cảnh, điều kiện và mục đích, lợi ích của mình cần thiết và có thể lựa chọn cách thức, mức độ tham gia và sử dụng mạng xã hội khác nhau. Giống như ai cũng thở, nhưng  nhu cầu và cách thở của một người khỏe mạnh khác với một bệnh nhân bị bệnh tim mạch. Hoạt động nào cũng cần kiến thức và kĩ năng. Muốn có kiến thức và kĩ năng thì phải học tập dưới nhiều hình thức khác nhau. Là một sản phẩm của công nghệ cao, mạng xã hội càng đòi hỏi người tham gia phải học, phải trang bị cho mình những kiến thức, kĩ năng, thậm chí cả văn hóa cần thiết.

     Cũng như xã hội thực tế, mạng xã hội có thể tác động đến các thành viên khác, đặc biệt là thông qua các cơ chế như giám sát và tạo hiệu ứng xã hội. Tuy nhiên, với sự trợ giúp của công nghệ, mức độ và tốc độ lan truyền của mạng xã hội cao gấp nhiều lần trước đây khi chưa có mạng xã hội. Bởi vậy hiệu ứng mà nó gây ra cũng sâu rộng hơn và đặc biệt hết sức nhanh chóng. Đặc biệt, mạng xã hội đã tỏ ra hết sức hiệu nghiệm trong việc tạo ra các hiệu ứng tâm lý đám đông. Chính vì thế nhiều tổ chức và cá nhân đã biết tận dụng khả năng này để quảng bá, quảng cáo sản phẩm, hoặc tạo hiệu ứng xã hội (ủng hộ hay phản đối) đối với một sự kiện, chính sách, hoặc nhân vật nào đó. Thậm chí mạng xã hội cũng đã góp phần đắc lực tạo ra hàng loạt các “cuộc cách mạng” trên thế giới. Do vậy, nếu nói một cách ẩn dụ “mạng xã hội là quyền lực thứ năm” thiết nghĩ cũng không sai.

     Mạng xã hội có sức mạnh ghê gớm như vậy, cho nên chính quyền và bản thân các chính khách, các nhà lãnh đạo các cấp cũng nên biết sử dụng nó, coi nó như một công cụ quan trọng để đưa quan điểm, chủ trương, chính sách của mình đến với dân chúng. Chí ít cũng là để biết, để dò, để đo lường tâm trạng xã hội, qua đó để định hướng, hoặc điều chỉnh hành vi của mình. Trong điều kiện hiện nay, nếu một vị lãnh đạo nào đó còn nói “Tôi không dùng mạng xã hội”, thì hãy coi đó cũng là một thiếu sót. Hãy xem các đời Tổng thống Mỹ gần đây, hay gần ta hơn là Thủ tướng Campuchia Hunxen là những ví dụ thuyết phục cho việc chính quyền và các chính khách biết sử dụng mạng xã hội một cách rất hiệu quả.

     Thực tế đó đòi hỏi chính quyền, cũng như mỗi người chúng ta cần phải có một thái độ chủ động và tỉnh táo gia nhập mạng xã hội. Không nên quay lưng lại mạng xã hội, bởi vì dù chính quyền hay mỗi người chúng ta quay lưng lại nó, thì liệu nó có buông tha cho chúng ta? Tuy nhiên, chính quyền cũng như mỗi người chúng ta cần phải biết quản lý khi tham gia mạng xã hội. Nhà nước quản lý mạng xã hội vì lợi ích của nhân dân và xã hội, nhưng nhà nước cần nhớ rằng: Quản lý mạng xã hội là để mở rộng và phát triển nó, ngăn ngừa và giảm thiểu ô nhiễm môi trường mạng, chứ không phải là để ngăn cấm hay thu hẹp nó. Còn mỗi người tự quản lý mình, quản lý các mối quan hệ, quản lý các sản phẩm của mình trên mạng xã hội cũng là để tự bảo vệ mình. Được như vậy chúng ta sẽ được hưởng lợi rất lớn từ mạng xã hội, đồng thời hạn chế được những tác hại mà nó có thể mang lại.

Tiến sĩ Hồ Bất Khuất - Tạp chí Gia đình & Trẻ em: Cần có trách nhiệm với cộng đồng khi tham gia mạng xã hội

     UploadKhông gian mạng bao la tạo cảm giác tự do. Song, những người có trách nhiệm với cộng đồng hiểu ngay rằng, tự do của bản thân mình sẽ kết thúc khi xâm phạm tự do của người khác. Những người có chuyên môn trong lĩnh vực báo chí - truyền thông hiểu được rằng, tự do - suy cho cùng là  sự tự nhận thức; nghĩa là anh phải biết mình là ai và ứng xử phù hợp với vai trò, địa vị, trình độ… của mình.

       Vì vậy, người có trách nhiệm với cộng đồng khi tham gia mạng xã hội; trước hết, cần phải giới thiệu tên tuổi, nghề nghiệp, quê quán, nơi sinh sống… của mình. Điều này chính là “cái neo” giữ người đó lại để không “dạt trôi” quá xa vào những miền vô định khác. Theo dõi những gì diễn ra cả chục năm nay, tôi thấy hầu hết những người phát biểu chững chạc, đàng hoàng trên mạng xã hội đều có phần lý lịch khá rõ ràng; thậm chí, họ đăng cả ảnh chân dung của mình lên mạng. Những người như thế này rất có ý thức bảo vệ danh dự của mình; họ không chửi đổng, không nói càn; những gì họ nói đều có lý lẽ, có dẫn chứng cụ thể.

Điều thứ hai cần làm là hãy hết sức bình tĩnh trước những thông tin được cho là “nóng”, là “gây sốc”. Người có trách nhiệm thường không bàng quan, không vô cảm trước những  điều này nhưng họ sẽ không nóng nảy, không tỏ ra cục cằn, họ không miệt thị, không xúc phạm những người nói hoặc làm những điều sai trái, lạ lẫm.

     Thứ ba, nếu bị khiêu khích trên không gian mạng, cần kiên trì, nhẫn nại, tỉnh táo đối đáp. Làm được như vậy, những người khiêu khích đơn thuần (khác quan điểm) sẽ hiểu ra vấn đề và họ ngừng tranh luận. Còn những người xem khiêu khích là “trách nhiệm” của họ thì họ cũng sẽ “bị lộ”. Khi những người “khiêu khích chuyên nghiệp” bị lộ thì họ không còn giá trị nữa. Việc của những người đàng hoàng lúc này là không đối đáp, hoặc không cho họ tham gia (khóa) nữa.

      Nếu ai cũng làm được 3 điều tôi nói trên, mạng xã hội sẽ phát huy tác dụng và có những đóng góp giá trị vào thị trường thông tin.

Nhà báo Phạm Việt Thắng - Báo Lao động Nghệ An: Tham gia mạng xã hội nhà báo nên chọn cho mình "đường ranh" để không vượt qua những quy định của luật pháp, của cơ quan và các giá trị khác

      UploadMạng xã hội, nơi kết nối các thành viên mà không kể đến không gian, thời gian - đó là tiện ích nên con người ngày càng tham gia nhiều hơn. Ở Việt Nam, có đến 60 triệu người tham gia mạng xã hội. Vậy thì không lí gì nhà báo lại không tham gia mạng xã hội. Nếu gạn lọc đi các yếu tố “bẩn” thì mạng xã hội không chỉ là nguồn tin tức vô tận mà còn là trường học lớn cho những ai muốn tìm kiếm thông tin, học hỏi kiến thức, trao đổi kinh nghiệm. Mà tin tức là nguồn sống của báo chí, nên nhà báo tham gia mạng xã hội là việc như “cơm ăn, nước uống” vậy.

       Còn tham gia như thế nào và với mức độ nào, thì hoàn toàn không có một thời lượng, cách thức chung nào cho từng người.

      Ví dụ, một nhà báo được giao nhiệm vụ đề xuất đề tài, thì anh ta phải “lang thang” trên mạng nhiều hơn, để tìm thông tin, trao đổi, chia sẻ… để thu về được nhiều thông tin cần thiết, từ đó đề xuất đề tài để phóng viên thực hiện.

      Tuy nhiên, theo tôi, dù có đặc thù gì thì mỗi người cũng xây dựng cho mình một thời gian biểu hợp lí, không ai dành phần lớn thời gian trong ngày để tham gia mạng xã hội. Và, có ý nghĩa cỡ nào thì nhà báo cũng phải chọn cho mình một “đường ranh” để không vượt qua những quy định của luật pháp, của cơ quan và các giá trị khác…

      Còn việc có nhiều người làm báo đang thể hiện những thái độ khác nhau, thậm chí là mâu thuẫn nhau khi xuất hiện trên báo chính thống và mạng xã hội, theo tôi có mấy nguyên nhân sau:

       Thứ nhất, hầu hết các cơ quan báo chí rất ngại đưa ra những nhận định, thông tin, bình luận được cho là “nhạy cảm”, dẫn đến một số bài viết, ý kiến của người làm báo không được sử dụng. Khi những ý kiến đó không được sử dụng trên báo chính thống thì họ đưa lên mạng xã hội để thỏa mãn nhu cầu chia sẻ, cung cấp thông tin, bày tỏ quan điểm của cá nhân.

       Thứ hai, một số người làm báo chỉ vì mục đích nhuận bút, nên họ chỉ chọn những đề tài an toàn để viết, còn những vấn đề gai góc thì bày tỏ trên mạng xã hội.

      Thứ ba, một số người vẫn giữ nguyên thái độ, mà chỉ thay đổi cách thể hiện. Khi viết báo thì họ “mềm mại” hơn, khi tham gia mạng xã hội thì gay gắt hơn.

Ông Kha Văn Tám - Phó Trưởng Ban Thường trực, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy: Tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và người dân khi tham gia mạng xã hội

   UploadBản chất internet là môi trường mở cho phép người sử dụng được tự do cung cấp, tìm kiếm và sử dụng thông tin, tính truyền tải nhanh, diện tham chiếu rộng, thông tin gần như tức thì, dễ tạo hiệu ứng xã hội theo chiều rộng nên rất khó quản lý và kiểm soát. Tính ưu trội của mạng xã hội với sự đa dạng của các trang mạng xã hội được sử dụng hiện nay như: Facebook, Google, Twitter, Youtube, Zalo,…  còn tạo ra khả năng giao lưu, chia sẻ, kết nối cộng đồng rất thuận lợi. Đây là tính năng đặc biệt hấp dẫn đối với những người sử dụng.

      Bên cạnh đó, internet được ví như con dao 2 lưỡi chứa nhiều hiểm họa khó lường đối với người sử dụng không đúng mục đích. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay các thế lực thù địch đã triệt để tận dụng mạng internet để thực hiện chiến lược “Diễn biến hòa bình” chống phá cách mạng Việt Nam, trong đó Nghệ An là một trong những địa bàn trọng điểm mà các thế lực thù địch tập trung chống phá. Thông qua việc thiết lập các website, blog, facebook, youtube để tổ chức truyền tải thông tin xấu, độc nhằm: 1. Phá hoại tư tưởng, đời sống văn hóa tinh thần của các tầng lớp nhân dân; 2. Gây nhiễu loạn thông tin, làm phức tạp về chính trị xã hội; 3. Làm suy giảm niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp.

     Chiêu bài chính chúng tập trung hướng vào là lợi dụng những sơ hở, thiếu sót trong quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội; khai thác thông tin từ những vụ việc tiêu cực xảy ra trong đời sống để xuyên tạc, thổi phồng; lấy hiện tượng quy kết thành bản chất; đăng tải thông tin thật, giả lẫn lộn, đưa ra cái gọi là “tài liệu chứng minh” để xuyên tạc vai trò lãnh đạo, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; bịa đặt về bí mật theo kiểu hé lộ những “thâm cung bí sử” trong Đảng…

     Cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân hiện nay đã và đang tiếp cận, sử dụng các trang mạng xã hội với nhiều mục đích khác nhau: tìm kiếm tài liệu phục vụ học tập, trao đổi thông tin hữu ích, chia sẻ, kết nối bạn bè… Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy bên cạnh những tác động tích cực của các trang mạng xã hội mang lại thì không tránh khỏi những tác động tiêu cực, đặc biệt là những tác động trực tiếp ảnh hưởng đến bản lĩnh chính trị, lập trường tư tưởng, đạo đức, lối sống, mục tiêu, lý tưởng cách mạng của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân hiện nay.

      Thực tế cho thấy việc giao lưu, chia sẻ thông tin lên mạng xã hội hiện nay đang ẩn chứa những hệ lụy khó lường, đôi khi chính người sử dụng cũng không thể ngờ tới cho đến khi xảy ra những tiêu cực, hậu quả xấu. Phòng, chống hiệu quả tác động tiêu cực của các trang mạng xã hội đối với cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân hiện nay là một yêu cầu cấp thiết song cũng hết sức phức tạp, có tính lâu dài. Để chủ động ngăn chặn, đẩy lùi thông tin xấu độc trên internet và mạng xã hội, phòng, chống có hiệu quả tác động tiêu cực của các trang mạng xã hội, làm thất bại chiến lược “Diễn biến hòa bình” trên mạng internet đối với cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, cần thực hiện đồng bộ các biện pháp sau:

     Một là, mỗi cấp ủy, tổ chức Đảng các cấp cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý đối với hệ thống thông tin nói chung, mạng internet nói riêng. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý của cấp ủy đảng, chính quyền các cấp đối với mạng internet cần phải quán triệt, định hướng chính trị, nâng cao nhận thức cho các đối tượng khi tiếp cận thông tin, mạng internet, nhất là các cổng thông tin điện tử, các trang mạng xã hội có nội dung xấu, độc. Quản lý chặt chẽ việc sử dụng các thiết bị điện tử thông minh của các đối tượng trong cơ quan, đơn vị. Khi phát hiện các thông tin, hình ảnh, clip có nội dung xấu tại địa phương, đơn vị bị phát tán trên mạng xã hội, Internet, kịp thời báo cáo cấp trên; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng tiến hành các biện pháp xử lý, ngăn chặn, bóc gỡ kịp thời, không để tán phát trên các trang mạng xã hội và Internet. Chủ động nắm, quản lý, dự báo, thông tin định hướng tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân trước các thông tin xấu độc.

    Hai là, tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân trong cuộc đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi thông tin xấu độc trên internet và mạng xã hội nói chung, chống “Diễn biến hòa bình” trên mạng internet nói riêng; nhận diện các thủ đoạn, nội dung thông tin xấu độc, tính chất nguy hại của nó đối với cá nhân và xã hội. Qua đó trang bị kiến thức cần thiết để mỗi người có thể tự sàng lọc, tiếp nhận thông tin hữu ích, chính thống, đồng thời “miễn dịch” với những thông tin xấu độc làm nhiễu loạn môi trường xã hội.

   Ba là, phát huy vai trò của các tổ chức chính trị, xã hội tham gia đấu tranh chống âm mưu, hoạt động “Diễn biến hòa bình” trên mạng internet. Kịp thời cung cấp thông tin tuyên truyền, ngăn chặn không để các quan điểm sai trái phát tán trên mạng internet có điều kiện tác động đến tư tưởng cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân. Đấu tranh, phê bình trực diện đối với những cá nhân cơ hội, lệch lạc về chính trị ngay từ các cơ quan, đơn vị, địa phương. Đi liền với công tác đấu tranh chống địch phá hoại về tư tưởng chính trị, cần tăng cường công tác quản lý nội bộ, không để địch lợi dụng, kích động, lôi kéo, chia rẽ.

    Bốn là, thường xuyên đổi mới hình thức, phương pháp tuyên truyền, đấu tranh chống âm mưu, hoạt động “Diễn biến hòa bình”. Thông tin về từng sự kiện, hiện tượng kịp thời, vấn đề cần được khai thác, phát hiện từ nhiều góc độ, bình diện khác nhau, tránh được sự đơn điệu, trùng lặp và một chiều, kết hợp nhiều thể loại, nhiều hình thức. Công tác tuyên truyền, đấu tranh chống “Diễn biến hòa bình” phải có đầy đủ cơ sở lý luận và thực tiễn, phân tích một cách sâu sắc, có sức thuyết phục.

Ông Nguyễn Bá Hảo - PGĐ Sở Thông tin Truyền thông: Xây dựng cơ chế, chính sách để đảm bảo môi trường pháp lý bình đẳng, minh bạch trên mạng xã hội

    Upload Trong vòng gần 10 năm trở lại đây, việc tham gia các trang mạng xã hội (MXH) như Facebook, YouTube, Google, Twitter, Zalo, Zing.me… của người Việt Nam với nhiều mục đích khác nhau ngày càng trở nên phổ biến. Bên cạnh việc giao lưu, kết nối bạn bè, giải trí, tìm kiếm, chia sẻ và trao đổi thông tin thì hệ lụy mang lại do những tác động tiêu cực từ các trang MXH cũng không hề nhỏ.

    Để quản lý hoạt động của mạng xã hội, trong những năm qua, Việt Nam từng bước xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động internet nói chung và mạng xã hội nói riêng, bảo đảm môi trường pháp lý bình đẳng, minh bạch, phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Hoàn thiện các quy định về quản lý hoạt động thông tin trên mạng nói chung và mạng xã hội nói riêng, tập trung nghiên cứu xây dựng Luật về quản lý thông tin trên mạng để có thể tạo ra hành lang pháp lý đầy đủ, phù hợp.

    Bộ Thông tin và Truyền thông cùng các cấp, các ngành đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành, tăng cường công tác quản lý MXH và thông tin trên mạng xã hội. Trong đó, tập trung yêu cầu các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội chủ động rà soát toàn bộ hoạt động cung cấp dịch vụ của mình, nâng cao trách nhiệm quản lý thông tin trên mạng xã hội do mình cung cấp. Tăng cường  công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động mạng xã hội, xử lý nghiêm những đối tượng vi phạm,  phối hợp với các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội phối hợp ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin sai phạm. Hiện nay, Chính phủ Việt Nam đã thiết lập được cơ chế phối hợp với Google và Facebook. Đây là hai dịch vụ của nước ngoài có khá đông người Việt Nam sử dụng.

    Bên cạnh đó,  Bộ Thông tin và Truyền thông cũng chỉ đạo các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức, văn hóa của người sử dụng mạng xã hội, nhất là giới trẻ, để từng người sử dụng có ý thức, trách nhiệm hơn khi phát ngôn trên mạng xã hội. Đồng thời, đẩy mạnh cung cấp thông tin, công khai, minh bạch thông tin trên các phương tiện truyền thông chính thống góp phần hạn chế cơ hội phát triển của các phát ngôn vi phạm pháp luật, gây thù ghét trên mạng xã hội.  Hướng tới mục tiêu cùng chung tay xây dựng mạng xã hội tại Việt Nam lành mạnh, an toàn, đóng góp ngày càng tích cực và hiệu quả vào sự phát triển của toàn xã hội. Chủ động, tích cực tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng, làm cho nhân dân thấy rõ tính hai mặt của mạng xã hội, nhất là mặt tiêu cực, tác động do âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch chống phá, tránh tình trạng vô tình tiếp tay cho các hoạt động chống phá và các hành vi tiêu cực, phản cảm, thiếu văn hóa trên mạng xã hội. Đồng thời tăng cường sự giám sát, phát hiện thông tin sai phạm từ cộng đồng.

   Xây dựng và triển khai bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội cho các nhà cung cấp dịch vụ và người sử dụng mạng xã hội, hướng tới xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn tại Việt Nam. Đồng thời, xây dựng chính sách hỗ trợ, khuyến khích hình thành các trang mạng xã hội lớn, mạnh của các doanh nghiệp Việt Nam có khả năng thay thế hoặc cạnh tranh được với các trang mạng xã hội nước ngoài đang cung cấp dịch vụ xuyên biên giới vào Việt Nam.

     Triển khai các giải pháp kỹ thuật nhằm tăng cường tính chủ động, kịp thời trong công tác quản lý internet và mạng xã hội. Theo đó, quản lý, thu thập, phòng ngừa và cảnh báo, lọc và phát hiện tin giả, tin sai sự thật, công cụ đo lường theo thời gian thực mức độ lan truyền, phát tán những thông tin này trên mạng xã hội và các phương tiện truyền thông trực tuyến khác nhằm chủ động ngăn chặn sự lan truyền và cảnh báo sớm tin giả ngay khi nó xuất hiện trên mạng xã hội. Có cơ chế phối hợp giữa các đơn vị quản lý và doanh nghiệp trong việc ngăn chặn, gỡ bỏ các thông tin xấu độc trên mạng xã hội.

    Mặc dù đã có rất nhiều nỗ lực, tuy nhiên công tác quản lý MXH vẫn còn gặp nhiều khó khăn, thách thức, những thách thức này xuất phát từ chính sự phát triển bùng nổ của MXH và sự gia tăng chóng mặt của lượng người dùng. Chính vì vậy cần sự vào cuộc của rất nhiều ngành và nhiều người, và trước hết là chính người dùng MXH, để mỗi người dùng MXH là một “người tỉnh táo” góp phần làm trong sạch môi trường mạng với một thái độ tích cực, cầu thị và có trách nhiệm.

Ông Trần Quốc Thành - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ: Xây dựng môi trường văn hóa trên mạng xã hội

   Upload Mạng xã hội là một sản phẩm của kỷ nguyên internet. Tiền thân của mạng Internet ngày nay là mạng ARPANET do cơ quan Quản lý Dự án nghiên cứu phát triển ARPA thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ xây dựng.  Với khả năng kết nối rộng lớn, tiện ích, Internet đã trở thành một mạng lớn nhất trên thế giới, mạng của các mạng, xuất hiện trong mọi lĩnh vực thông tin, thương mại, chính trị, quân sự, khoa học, giáo dục, văn hoá, xã hội...

Mấy năm gần đây, cùng với hệ thống báo chí đã có, trên Internet xuất hiện ngày càng nhiều các mạng xã hội, công cụ tìm kiếm, kết nối thông tin khác. Chúng phát triển nhanh, lan tỏa rộng khắp toàn cầu, điển hình là Facebook, Twitter, YouTube, Google, Yahoochat, Gmail...

     Mạng xã hội xuất hiện ở Việt Nam vào khoảng năm 2005 - 2006 với sự thâm nhập và phát triển của các mạng xã hội nước ngoài và sự hình thành, phát triển của mạng xã hội do người Việt tạo ra. Thực tế cho thấy, sau gần 20 năm kể từ khi xuất hiện tại Việt Nam (đối với Internet), 10 năm (đối với mạng xã hội), Internet và mạng xã hội đã và đang phát triển mạnh mẽ, luôn theo kịp sự phát triển các mô hình Internet và mạng xã hội trên thế giới, đồng thời ngày càng đi sâu vào cuộc sống của người dùng Việt Nam, tạo ra giá trị văn hóa mới - văn hóa mạng, góp phần cấu thành văn hóa Việt Nam đương đại, với một số biểu hiện khẳng định sự tồn tại của lĩnh vực này trong xã hội Việt Nam.

     Một trong những nhu cầu thể hiện rõ nét nhất trên mạng xã hội đó chính là nhu cầu được chia sẻ, mọi thông tin đều được đưa lên mạng xã hội và mỗi người tham gia mạng xã hội đều trở thành "nhà báo" theo cách của mình. Tuy nhiên, vô tình mạng xã hội tạo nên luồng dư luận xã hội khổng lồ với tốc độ lan truyền nhanh chóng và rộng rãi. Trước đây dư luận là sự truyền miệng, tiếp đó là bằng giấy, hình ảnh,... Còn bây giờ là internet, là mạng xã hội, nó được xem là kênh thông tin có sức mạnh ghê gớm hơn nhiều vì sự nhanh chóng, tức thời, sự lan tỏa về số lượng và không gian của nó.

    Vô hình chung, mạng xã hội trở thành tờ báo khổng lồ với đội ngũ "phóng viên" hùng hậu, một lực lượng phản biện xã hội to lớn mà có thể ngoài thực tế ít có điều kiện thể hiện; đồng thời là kênh dư luận xã hội lan tỏa điều tốt, phê phán điều xấu xa trong xã hội, chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh tế, chia sẻ khó khăn và tương trợ lẫn nhau... Nó tạo ra một “xã hội ảo” tồn tại song song với xã hội thực, sự lan truyền hay “lây nhiễm” của mạng xã hội đang khiến cho bất kỳ cá nhân nào, đặc biệt là những người trẻ - đối tượng có thể hấp thụ nhanh chóng về công nghệ, buộc phải tham gia vào mạng xã hội nếu không muốn đứng lại hay lạc hậu so với xã hội. Chính vì vậy, sự phát triển của các mạng xã hội sẽ không bị thoái trào mà còn ngày càng phát triển và ảnh hưởng tới hành vi của con người cũng như sự phát triển của xã hội thực.

   Tuy nhiên, bên cạnh ưu điểm thì mạng xã hội đang trở thành môi trường thuận lợi để thông tin xấu độc, gây hại, những phát ngôn thù ghét phát triển, lan tỏa; mức độ tác động đến xã hội ngày càng nghiêm trọng.

     Do đó, để xây dựng môi trường mạng xã hội lành mạnh, văn hóa, cần chú trọng:

   Thứ nhất, khuyến khích các cơ quan nhà nước, các lãnh đạo bên cạnh website cần thành lập và xây dựng những tài khoản trên mạng xã hội để tạo thành những kênh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức cho chính người sử dụng mạng xã hội, nắm bắt dư luận để phục vụ công tác quản lý xã hội và chống tiêu cực trong bộ máy.

   Thứ hai, cần công khai thông tin chính thống trên các phương tiện thông tin và mạng xã hội để mọi người tiếp cận và định hướng dư luận. Giải thích, phản bác, các thông tin sai, hoặc hiểu nhầm. Minh bạch thông tin việc xử lý những phản ánh đúng, khuyến khích động viên các thông tin chia sẻ tương trợ, thiện nguyện, người tốt việc tốt để định hướng và xây dựng đạo đức xã hội. 

    Thứ ba, cần có chế tài xử lý đối với thông tin phỉ báng, bôi nhọ, vi phạm quyền cá nhân, hành vi cắt ghép sửa đổi hình ảnh bằng công nghệ làm sai lệch thông tin có chủ đích.

    Thứ năm, giáo dục, hướng dẫn thế hệ trẻ văn hóa giao tiếp trên mạng. Coi đó là ảo nhưng không ảo mà đấy là giao tiếp xã hội!q

TÒA SOẠN

Diễn đàn khác:
Mạng xã hội và những thách thức- Làm thế nào để đối phó hiệu quả? (4/12/2018)
Một góc nhìn về phản biện xã hội qua - mạng xã hội hiện nay (4/12/2018)
Văn hóa phản biện thời mạng xã hội: Bạn chọn chú cừu hay tấm khiên? (4/12/2018)
Mạng xã hội - Nhận diện và định hướng quản lý (4/12/2018)
Hãy trả lại vẻ đẹp thân thương và trong sáng cho nhà trường phổ thông (29/11/2018)
Thúc đẩy tinh thần công dân (28/11/2018)
Luận bàn về tinh thần công dân (28/11/2018)
Dân số già hóa nhanh: Việt Nam đã sẵn sàng ? (14/11/2018)
Tín ngưỡng thờ Gia thần ở Nghệ An - những điều trăn trở (9/11/2018)
Định giá lại “nông nghiệp, nhà nước, văn minh”? (16/10/2018)
Hướng đi nào cho nông thôn mới? (9/10/2018)
Đôi điều suy ngẫm về đạo đức công vụ trong tình hình hiện nay (11/9/2018)
Vẻ đẹp cá tính người phụ nữ trong bài thơ "Bánh trôi nước" (10/9/2018)
Dùng một lần (7/9/2018)
Đánh vần thì đánh, đừng đánh thầy Đại (7/9/2018)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Nghĩa Lộc (1953-2017)
Giới thiệu sách: Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Nghĩa Lộc (1953-2017)
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,157 | Tất cả: 1,552,733
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp