DIỄN ĐÀN > TỌA ĐÀM VÀ CÁC VẤN ĐỀ TRAO ĐỔI
Hãy trả lại vẻ đẹp thân thương và trong sáng cho nhà trường phổ thông
Tin đăng ngày: 29/11/2018 - Xem: 17
 

                                              Pham Bá Hàm - Nguyễn Tâm Cẩn

                                                (Hội Văn nghệ dân gian Nghệ An)

    Lâu nay dư luận toàn xã hội đang rất bức xúc về sự xuống cấp nghiêm trọng nhất là về mặt đạo đức của nhà trường chúng ta. Những chuyện tệ hại, phản giáo dục đã xẩy ra thường xuyên. Có nơi cô giáo phạt học sinh uống nước giặt dẻ lau bảng. Có nơi phụ huynh bắt cô giáo quỳ xin lỗi. Có nơi thầy giáo và học trò đấm đá nhau giữa phòng học, học trò đâm chết cô giáo ngay trên bục giảng (báo Sức khỏe và đời sống ngày 4./6/.2018). Nơi khác có cô giáo  mấy tháng lên lớp không giảng bài mà bắt học sinh tự đọc sách ….những hiện tượng ấy lại được quay Vidio rồi tung lên mạng cho mọi người đều thấy.

    Nguyên nhân của sự xuống cấp về đạo đức trường học nói chung và sự phai nhạt tình nghĩa thầy trò nói riêng thì có nhiều nhưng có lẽ cái chính là do người ta đang vô tình biến nhà trường thành nơi “buôn văn, bán chữ”. Nhiều khoản tiền thu đang đổ lên đầu học sinh và phụ huynh. Nào là thu tiền xây dựng trường, nào là thu tiền học phí , nào là thu tiền lệ phí học thêm, tiền phong bì nhân các ngày lễ, rồi sau đó là bao nhiêu khoản thu khác do địa phương, do nhà trường đặt ra mà đầu năm học 2017 – 2018 có trường ở Hải Phòng đã thu lên đền 14 khoản !

    Chưa hết gần đây bộ trưởng bộ Giáo dục và đào tạo (GD và ĐT) còn tiến xa hơn một bước. Theo nhà thơ Trần Đăng Khoa viết trên báo Sức khỏe và đời sống số 89 ngày 4/6/2018 thì: Trình bày trước Quốc hội sáng ngày 30/5/2018 về các nội dung sửa đổi bổ sung Luật giáo dục, bộ trưởng bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề cập đến việc rút ngắn thời gian đào tạo và đổi cụm từ “học phí” thành :”giá dịch vụ đàò tạo”. Và như vậy việc thu học phí thành  thu “giá dịch vụ đào tạo”. Nghe mà buồn cười vì rất phi giáo dục, người ta có cảm giác việc đào tạo , giáo dục rất gần với chuyện kinh doanh buôn bán. Có người còn nói: rồi cứ cái đà cải cách thế này không khéo các trường học sẽ trở thành cái chợ, các thầy cô khả kính trở thành con buôn và truyền thống “tôn sư trọng đạọ” tiến dần đến số không.

     Việc thu học phí ở bậc phổ thông và nhất là thu tiền học thêm đã làm cho phụ huynh và học sinh có cảm giác rằng họ phải bỏ tiền ra “mua chữ” và nhà trường cũng là nơi kinh doanh mua bán, trái ngược với nhận thức thông thường của mọi người về “mái trường thân yêu” và các khẩu hiệu căng ra trong lớp học và nhiều nơi khác trong trường.

     Trước hết nói về khoản thu tiền học phí. Tính ra hàng năm nhà nước,  ngành giáo dục và nhà trường có thu được một số tiền nhưng không phải là quá lớn. Chẳng hạn tiền học phí thu được ở bậc Trung học cơ sở (THCS) hàng năm chỉ khoảng 2 000 tỉ đồng. Nhưng cái mất là rất lớn không thể đo đếm được và chính nó đã làm mất ý nghĩa cao quý của nhà trường xã hội chủ nghĩa. Điều này đã được nhiều tờ báo nói đến và dư luận quan tâm. Trong cuộc họp chính phủ gần đây, bộ trưởng bộ GD và ĐT cho biết là Bộ đã đề nghị miễn học phí cho học sinh phổ thông đến hết bậc THCS từ năm 2020.  Như vậy là Bộ cũng đã  nhận thức được vấn đề nhưng theo chúng tôi là quá chậm, cần tiến hành ngay trong năm học tới và năm học tiếp theo có thể miễn học phí cho đến lớp 12 tức là toàn bậc phổ thông.

     Cũng ở báo trên, nhà thơ Trần Đăng Khoa còn cho biết. Ở Cu Ba , một đất nước đang có rất nhiều khó khăn do bị cấm vận lâu dài nhưng trẻ con đi học không phải đóng học phí, bệnh nhân vào bệnh viện không mất tiền chữa trị, họ được miễn phí hoàn toàn kể cả tiền mua sách giáo khoa và thuốc thang. Không phải chỉ ở Cu Ba  mà trên thế giới nhiều nước đã tiến hành cưỡng bức giáo dục và miễn học phí đến hết bậc Trung học phổ thông (THPT)  Rồi nhìn sang các nước láng giềng.gần ta  như Malaysia, Thái Lan…. học sinh phổ thông các cấp được miễn học phí từ lâu. Một nước nghèo như Campuchia cũng miễn học phí đến hết bậc THCS. Cho nên việc thu học phí đối với học sinh phổ thông ở một góc độ nào đó có thể coi là lạc hậu.

    Ngoài chuyện thu học phí , trong nhà trường còn nạn dạy thêm học thêm có thu tiền, nhiều nơi còn công khai niêm yết các bảng giá. Ngay nhiều lớp học ở cấp  Tiểu học cuối tháng 5 vừa kết thúc năm học, đáng ra học sinh phải được nghỉ hè, ít nhất là một tháng nhưng chỉ mấy ngày sau  các cô lại mở ngay các lớp học thêm. Nhiều gia đình muốn cho con nghỉ hè cũng không được vì sợ con mình về sau không theo được. Vả lại lớp học lại do chính cô giáo đang dạy lớp đó tổ chức. Em nào không tham gia sẽ làm “mất lòng cô” rồi phải chịu bao nhiêu  điều rắc rối, phiền toái  trong năm học tiếp theo. Vậy là tình nghĩa thầy trò dần dần mất hết.Về nguyên tắc học trong các giờ chính khóa là đủ sao lại bắt học trò học thêm triền miên như thế. Thực chất đây là mánh khóe bày ra để thu tiền học sinh mà báo chí đã phản ảnh rất nhiều rồi nhưng đâu lại vào đấy.Vậy đề nghị các cơ quan quản lý giáo dục, các cấp chính quyền phải làm nghiêm vấn đề này, trả lại sự thân thương, trong sáng  cho  trường học,nhất là trường phổ thông.

   Một điều nữa cũng cần nói thêm là mối quan hệ giữa phụ huynh và giáo viên cũng đã bị biến tướng. Có lẽ muốn cho thầy cô giáo quan tâm, lúc đầu một số phụ huynh có điều kiện đã tiến hành “đi lại quà cáp, phong bì” với giáo viên trực tiếp dạy con mình. Dần dần trở thành phong trào và đến nay đã trở thành tệ nạn, tạo mối lo đối với các phụ huynh mà điều kiện kinh tế còn khó khăn. Không những phụ huynh lo mà còn hình thành tâm lý “muốn có quà” ở một số giáo viên, nhất là các lớp học sinh còn ít tuổi nhân các ngày lễ như 20/11 ngày 8/3, tết Nguyên đán  từ đó dẫn đến những hành động như gợi ý, đối xử thiếu công bằng với học sinh làm mất niềm tin và sự kính trọng của các em.

    Thật ra ở nước ta trước đây có một thời gian dài  tuy kinh tế còn rất khó khăn nhưng học trò đi học kể cả đại học cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp… người đi học không hề phải đóng học phí . Đó là thời kỳ kháng chiến chống Pháp, thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội và kháng chiến chống Mỹ, học sinh, sinh viên  các trường chuyên nghệp, cao đẳng và đại học còn được nhận  học bổng. Đó là những năm tháng mà  nhà trường đúng là “mái trường thân yêu”, “mái trường xã hội chủ nghĩa” tinh thần “tôn sư trọng đạo” sáng ngời khắp nơi. Thời đó không ai nghi đến chuyện dạy thêm để lấy tiền, việc thu tiền học sinh khi đi học thêm được coi là hành động xấu, vi phạm đạọ đức nhà giáo. Việc thầy cô dạy phụ đạo hay bồi dưỡng cho học sinh là tự nguyện, là bổn phận và học sinh không phải đóng góp khoản tiền nào trong các buổi học thêm đó. Tình nghĩa thầy trò là trong sáng, không hề  đính líu đến tiền nong, kinh tế. Bởi vậy học sinh ra trường hàng chục năm, thậm chí năm bảy chục năm sau vẫn còn nhớ trường, nhớ lớp, nhớ ơn thầy cô. Có lần tại thành phố Nha Trang được gặp lại mấy học sinh cũ tốt nghiệp cấp 3 vào những thập kỷ 70, 80 của thế kỷ trước, có chị có con đang học THPT tâm sự: đi họp phụ huynh về thấy nhà trường đặt ra bao nhiêu khoản thu, lớp còn thu thêm hai ba khoản nữa….nghĩ mà thương các thầy cô dạy mình ngày xưa! 

   Rồi trong nhiều cuộc học sinh cũ tổ chức gặp mặt thầy cô giáo nhân kỷ niệm 20 năm, 30 năm, 40 năm, 50 năm tốt nghiệp ra trường có rất nhiều chuyện cảm động, nhiều câu phát biểu xuất phát tự đáy lòng  mà không thể nào kể hết được. Chẳng hạn như lớp như 10B  niên khóa 1967 – 1968 trường cấp 3 Yên Thành 1, học sinh đã tặng mỗi thầy cô một bức tranh đẹp, phía dưới có đề hai câu thơ:

                Dù cho tung cánh muôn phương

         Ơn thầy nghĩa bạn, tình trường không quên.

Rồi bao nhiêu vần thơ hay mà các em để lại:

     Tuổi thơ con như những ánh trăng rằm,
              Sao thấy được nổi lòng thầy cùng năm tháng.
              Đã qua rồi một thời… và con đã lớn.
              Bài học đầu đời con hiểu được thầy cô.
              Lời giải đáp cho con không còn là ẩn số
              Mà cả tấm lòng thầy quảng đại bao la.
              Ở nơi xa theo hương bay của gió,
              Con gửi lòng mình tôn kính đến thầy cô.

 Những ví dụ đó cũng nối lên rằng tình nghĩa thầy trò và đạo đức trường học xuống cấp chủ yếu diễn ra trong một vài thập kỷ gần đây và cũng chỉ ở một số nơi.  Mặt khác cũng đừng nên đổ lỗi cho là tại: “cơ chế thị trường”, tại “xã hội hóa giáo dục”, tại “trao quyền tự chủ cho nhà trường”,…
  Như vậy muốn nâng cấp đạo đức trường học, cải thiện sự xuống cấp của tình nghĩa thầy trò, động lực quan trọng giúp người thầy say mê nghề nghiệp là vấn đề có thể làm được và cần phải làm ngay. Đièu khẩn thiết nhất hiện nay là hãy trả lại vẻ đẹp thân thương, sự trong sáng vốn có của nhà trường , nhất là nhà trường Phổ thông nơi con người học sinh đang ở cái tuổi “hình thành nhân cách”. Phải chấm dứt ngay những việc làm đang vô tình  biến nhà trường thành nơi giao dịch tiền nong, thu tiền trả công một cách lỗ liệu. Về phía phụ huynh thay vì lo quà cáp, phong bì cho thầy cô giáo, hãy dành thời gian và công sức quan tâm đến việc học hàng ngày của con em và cũng cần bỏ cái tệ nạn “phong bì cho thầy cô” đang dạy con mình. Về phia nhà nước phải tính toán sắp xếp để sớm bãi bỏ việc thu học phí không chỉ ở bậc Tiểu học,THCS mà là toàn bậc phổ thông . Phải cấm tuyệt đối việc dạy thêm học thêm có thu tiền, đồng thời có hình thức kỷ luật nặng đối với các hiệu trưởng bày đặt ra các khoản thu trái quy định của ngành và nhà nước. 

Để góp phần trả lại vẻ đẹp thân thương , sự trong sáng cho nhà trường, nên chăng ngành Giáo dục trước mắt cần biểu dương và khen thưởng kịp thời những thầy cô giáo, kể cả người đã nghỉ hưu tổ chức các lớp học thêm miễn phí và cần phát động một cuộc vận động: “Nói không với việc dạy thêm có thu tiền” trong toàn ngành để tiến tới xóa bỏ việc thu lệ phí trong các lớp học thêm.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Diễn đàn khác:
Mạng xã hội và những thách thức- Làm thế nào để đối phó hiệu quả? (4/12/2018)
Một góc nhìn về phản biện xã hội qua - mạng xã hội hiện nay (4/12/2018)
Văn hóa phản biện thời mạng xã hội: Bạn chọn chú cừu hay tấm khiên? (4/12/2018)
Mạng xã hội - Nhận diện và định hướng quản lý (4/12/2018)
Hãy trả lại vẻ đẹp thân thương và trong sáng cho nhà trường phổ thông (29/11/2018)
Thúc đẩy tinh thần công dân (28/11/2018)
Luận bàn về tinh thần công dân (28/11/2018)
Dân số già hóa nhanh: Việt Nam đã sẵn sàng ? (14/11/2018)
Tín ngưỡng thờ Gia thần ở Nghệ An - những điều trăn trở (9/11/2018)
Định giá lại “nông nghiệp, nhà nước, văn minh”? (16/10/2018)
Hướng đi nào cho nông thôn mới? (9/10/2018)
Đôi điều suy ngẫm về đạo đức công vụ trong tình hình hiện nay (11/9/2018)
Vẻ đẹp cá tính người phụ nữ trong bài thơ "Bánh trôi nước" (10/9/2018)
Dùng một lần (7/9/2018)
Đánh vần thì đánh, đừng đánh thầy Đại (7/9/2018)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Nghĩa Lộc (1953-2017)
Giới thiệu sách: Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Nghĩa Lộc (1953-2017)
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,143 | Tất cả: 1,552,719
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp