KHXHNV & ĐỜI SỐNG
Kí hiệu cái chết trong tiểu thuyết của Dư Hoa
Tin đăng ngày: 10/10/2018 - Xem: 25
 

 

Nguyễn Thị Hoài Thu

Upload

 Bìa sách cuốn sách của tác giả Dư hoa

 

Đặt vấn đề

Dư Hoa là nhà văn Trung Quốc bắt đầu sáng tác tiểu thuyết từ những năm 90 của thế kỉ trước. Mặc dù số lượng không nhiều nhưng mỗi tác phẩm của ông ra đời đều trở thành “hiện tượng”. Hiện nay, ông được biết đến như một trong những nhà văn lớn, tài ba bậc nhất ở đại lục. Tiểu thuyết của Dư Hoa bộc lộ một cái nhìn sắc sảo về cuộc đời, một khát vọng mãnh liệt tái cấu trúc nền văn hóa bản địa, được thể hiện bằng lối tự sự đan quyện giữa giản dị và kì dị, truyền thống và hiện đại. Trên hành trình sáng tạo, cái chết trở thành một kí hiệu đặc trưng để nhà văn truyền đi những thông điệp về cuộc sống.

Theo Từ điển Biểu tượng văn hóa thế giới, “cái chết chỉ sự kết thúc tuyệt đối một cái gì đó tích cực… Người ta sẽ không nói đến cái chết của một cơn bão, nhưng nói đến sự chết của một ngày đẹp trời”. Cái chết, “từ ngàn xưa, vẫn được cảm thụ như là nỗi kinh hoàng và được biểu thị bằng những nét gây khiếp đảm” [1;160]. Với Dư Hoa, viết về cái chết thực sự trở thành “niềm đam mê” của nhà văn. Chúng tôi đã thống kê, các tiểu thuyết viết trong thập niên 90 thế kỉ XX: Gào thét trong mưa bụi, Chuyện Hứa Tam Quan bán máu, Huynh đệ, số nhân vật chết lần lượt là mười sáu, năm, tám. Riêng tác phẩm Sống, số nhân vật chết lên đến mấy ngàn người. Viết về cái chết, Dư Hoa chủ yếu hướng đến phơi bày cuộc sống bi thảm của con người trong một môi trường đầy bất trắc và lột trần mặt trái của nhân tính. Từ những năm 90, với dấu mốc quan trọng là tiểu thuyết Gào thét trong mưa bụi (1991), Dư Hoa chuyển đổi bút pháp, chủ yếu kiếm tìm và tôn vinh các giá trị nhân văn. Cái chết, đến đây, trở thành một kí hiệu đa nghĩa, có sức truyền tải mạnh mẽ tư tưởng nghệ thuật của nhà văn. Trong giới hạn bài viết này, chúng tôi chủ yếu khảo sát cái chết trong bốn tiểu thuyết đã được kể trên - là các tác phẩm tiêu biểu cho giai đoạn sáng tác thứ hai của Dư Hoa.

  1. Nội dung

2.1. Cái chết trong tiểu thuyết Dư Hoa là kí hiệu về bản chất cô đơn của cuộc đời

Mở đầu Gào thét trong mưa bụi là kí ức u ám của “tôi” thuở còn là một đứa trẻ lên sáu. Trong khoảng mờ nhòe của kí ức, hiện lên nỗi sợ hãi vô cùng đối với cái chết. Mỗi đêm, cậu bé sáu tuổi lại sợ tiếng gào khản đặc của người đàn bà, nhưng cậu còn sợ cái chết hơn. Cậu “sợ sẽ như người đàn ông xa lạ, một khi ngủ say là mãi mãi không tỉnh dậy nữa” [4;20]. Thế nên mỗi lần đối diện với giấc ngủ đêm, “tôi” lại một mình đánh vật, chống chọi với nó. Nhưng “bàn tay chắc nịch của nó cứ lôi tôi xềnh xệch”. Từ trong vô thức, cậu bé đã cảm nhận sâu sắc sức mạnh thống trị của sự cô độc và hư vô. Nó khiến con người trở nên bé nhỏ hơn bao giờ hết. Cô đơn trở thành âm điệu chủ đạo của Gào thét trong mưa bụi. Đó cũng là cái nhìn mang đậm triết lý hiện sinh xuyên suốt các sáng tác của Dư Hoa.

 Ở Gào thét trong mưa bụi, cái chết xuất hiện với nhiều cách thể khác nhau. Có cái chết để lại cho người còn sống nỗi cô đơn, trống vắng không cùng. Sự ra đi của những nhân vật này không được Dư Hoa miêu tả cụ thể nhưng khoảng trống mà họ để lại hiện hữu hết sức rõ ràng. Quốc Khánh sớm mất đi người mẹ và những người anh em ruột thịt, Tôn Quang Lâm mất đi người bố nuôi Vương Lập Cường đều là những đứa trẻ đánh mất tuổi thơ. Hay với bà già mặc áo đen, bà hoàn toàn sống trong thế giới của những người đã khuất. Đối với những nhân vật này, cái chết của những người thân dường như đã cắt đứt mọi mối liên hệ với cuộc sống của họ, khiến họ trở thành những cái tôi cô đơn, xa lạ với xung quanh.

Có cái chết lại cô độc như chính sự cô độc của con người trên cõi đời. Đó là cái chết đầy tuyệt vọng của Tô Vũ. Khi chấp chới trên ranh giới của sự sống và cái chết, cậu chứng kiến sự bỏ mặc, vô tâm của bố mẹ và người em trai. Cuộc đời ngắn ngủi của nhân vật Tô Vũ thực chất chỉ là sự tiếp nối kiếp đời cô đơn dằng dặc mà loài người đã trải qua hàng chục thế kỉ. Vương Lập Cường và anh trai của Lưu Tiểu Thanh cũng là hai phận người đơn độc trong nhân loại này. Hai con người, khác xa nhau về hoàn cảnh nhưng giống nhau ở chỗ trước khi chết, đều tha thiết mong có thêm một cơ hội được sống nhưng bị những người xung quanh chối từ, đẩy đến bước đường bế tắc. Cái chết đã đón nhận họ như một người bạn chung thủy không bao giờ phản bội con người.

Vậy nhưng, cũng có lúc cái chết bỏ quên con người, khiến họ cô đơn trên ranh giới của sự sống và cái chết. Tôn Hữu Nguyên, sau khi thốt lên “hồn ta đã bay đi” và tuyên bố về cái chết cận kề của mình, đã chờ đợi từng ngày thần Chết mang đi. Nhưng cơn hấp hối kéo quá dài đã khiến ông hết sức buồn khổ, bứt rứt và khó chịu. Trong những tháng ngày khắc khoải cuối cùng đó của cuộc đời, Tôn Hữu Nguyên trở thành người thừa, sống bên lề của gia đình, bị con trai Tôn Quảng Tài xỉ vả trên từng miếng ăn. Bà già sống cùng nhà với cậu bé Quốc Khánh lại là người đã từ chối sự sống đích thực và mang nỗi sợ hãi cái chết cũng sẽ từ chối mình. Bị cả sự sống lẫn cái chết vứt bỏ, bà lão cứ lay lắt đếm từng ngày cho đến khi chết bên vệ đường. Nhưng cuộc đời cô độc đến cố chấp của bà già chưa dừng lại ở đó bởi lẽ khi đến với thế giới bên kia, bà lại một mình tiếp tục lần mò và lạc lối trên con đường “dài không đi hết, vừa tối vừa lạnh” [4;315] dưới cõi âm. Trái với Tôn Hữu Nguyên và bà già mặc áo lụa đen mong chờ cái chết như đích cuối của cuộc đời, Lý Tú Anh lại trốn chạy cái chết, thoi thóp bám lấy sự sống mong manh. Bà sợ gió, sợ bụi, sợ ẩm thấp, sợ bóng tối, quanh quẩn trong căn buồng chật hẹp và lần tìm ánh nắng qua tấm kính cửa sổ. Lý Tú Anh tồn tại như một xác sống vô nghĩa trên cõi đời.

Bản chất của cuộc đời này là cô đơn. Nhưng khi đối diện với cái chết, cảm giác về sự cô độc, bơ vơ, mong manh trên cõi đời lại càng rõ ràng hơn bao giờ hết.

 2.2. Trong tiểu thuyết Dư Hoa, cái chết cho thấy bản chất phi lý và hư vô của cuộc đời, đồng thời, bởi thế, chính nó lại mang đến sức mạnh cho sự sống

Trong tiểu thuyết Dư Hoa, cái chết bộc lộ tất cả sức mạnh hủy diệt của nó. Nó hết sức trần trụi, mang hơi thở của cuộc sống hiện sinh. Sự kết thúc một chu trình sống ấy có thể đến với bất cứ ai và bất cứ lúc nào. Đó có thể là cái chết tuân theo quy luật sinh lão bệnh tử như cụ nội và mẹ của Tôn Quang Lâm (Gào thét trong mưa bụi), mẹ của Phú Quý (Sống),... Có cái chết do tự vẫn khi con người đi đến bước đường cùng như Vương Lập Cường (Gào thét trong mưa bụi), Xuân Sinh (Sống), Tống Cương (Huynh đệ). Trong tiểu thuyết của Dư Hoa, cái chết thường bất ngờ ập đến: Tôn Quang Lâm bị đuối nước ở trên sông; Tôn Quảng Tài say rượu sẩy chân chết đuối dưới hố phân; Tô Vũ vỡ mạch máu não; mẹ Tôn Hữu Nguyên bị chó hoang ăn thịt (Gào thét trong mưa bụi);… Chính cái chết sẽ lựa chọn ai và quyết định nó sẽ như thế nào. Bản chất hư vô và phi lý của cuộc đời vì thế hiện hình rõ nét qua cái chết.

Thế nhưng, ngay chính ở đây, cái chết đã mang lại ý nghĩa cho sự sống, bởi lẽ khi đối diện với nó, con người mới cảm nhận hết được sự khẩn thiết phải sống và hiện hữu, mới thấy được giá trị của sinh mệnh và ý nghĩa của sự sống. Con người cũng nhận ra rằng cơ hội để lựa chọn cách chết là rất hiếm hoi nhưng lại hoàn toàn có thể chủ động định nghĩa bản thân bằng cách sống. Từ đây, Dư Hoa đã đề xuất một cách ứng xử, cũng đồng thời là một cái nhìn của ông về giá trị của con người.

Đối mặt với định mệnh, nhân vật trong tiểu thuyết Dư Hoa những năm 90 của thế kỉ XX hết sức trân quý mạng sống của mình. Giữa cuộc sống phù du, bất định và đầy rẫy những phi lý, họ chỉ thấy mạng sống là đáng quý, là cái có thực. Tiểu thuyết thứ hai của Dư Hoa có tiêu đề là Sống, nhưng chủ đề tiếp tục là cái chết. Từ Phú Quý trải qua cuộc đời đầy đau khổ, tự tay lần lượt chôn cất bảy người thân trong gia đình. Nhân vật còn chứng kiến cái chết của những người bạn. Thậm chí, hơn một lần, Phú Quý đối diện với cái chết của chính mình. Tất cả đều là “số kiếp khó thoát” mà khi đối diện với nó, con người chỉ là một cá nhân hết sức bé nhỏ. Phú Quý dù có vùng vẫy thế nào cũng không thể tránh khỏi. Nhưng nếu so với các nhân vật trong các truyện ngắn giai đoạn trước, khi gặp khổ nạn, không có ngoại lệ, đều rơi vào kết cục là cái chết, thì ở đây Phú Quý tỏ rõ một sức sống dẻo dai, kiên cường, để cuối cùng chinh phục được khổ đau và đạt đến một tinh thần lạc quan. Nhịn chịu và trân quý mạng sống là cách sống cao thượng mà nhân vật này đã lựa chọn để tranh đấu với cái phi lý, vô thường của cuộc đời.

Tiếp nối tinh thần của Sống, tiểu thuyết Chuyện Hứa Tam Quan bán máu cũng thông qua cái chết để thấy được khả năng chịu đựng, vượt qua gian khổ của con người để được sống. Máu tượng trưng cho sự sống. Việc Hứa Tam Quan bán máu thực chất là lấy việc hủy diệt sự sống tự thân để tiếp tục duy trì sự sống. Với mười lần bán máu, Hứa Tam Quan đã duy trì mạng sống cho cả gia đình. Đặc biệt, phân đoạn Hứa Tam Quan vượt qua chặng đường ngàn dặm với năm lần bán máu liên tục nhằm lấy tiền chữa trị cho đứa con riêng của vợ đã cho thấy sự kiên cường đấu tranh với số phận cùng tình yêu thương, lòng vị tha của người cha đau khổ này. Vì thế khi về già, ông muốn bán máu để hưởng thụ chút thức ăn ngon đã bị người mua máu xua đuổi, cho rằng máu của ông bây giờ chẳng khác nào máu lợn. Việc bán máu của Hứa Tam Quan mặc dầu phạm vào tội “bán tổ tông” (theo quan niệm truyền thống của người Trung Quốc) nhưng lại vượt lên trên mặc cảm “tội tổ tông” - nỗi mặc cảm khiến loài người hàng bao thế kỉ cúi đầu với thân phận tội lỗi và thấp hèn. Hành động bán máu của Tam Quan bởi thế, thực chất là hành động sáng tạo ra bản thể, đáp ứng những nhu cầu, khát vọng căn bản của con người. Nó đã chứng minh cho triết lý giản dị mà cao cả: lòng hi sinh và vị tha khiến con người trở thành thực thể tinh thần cao quý và kiêu hãnh, đứng cao hơn bất cứ sinh vật nào.

Trong khi nhiều nhà văn cùng thời đang loay hoay với những vấn đề phản ánh và phê phán hiện thực thì Dư Hoa đã chọn cho mình một lối đi riêng. Ông đã từng phát biểu: “Sứ mệnh của nhà văn không phải là trút xả, không phải là tố cáo hay vạch trần. Anh ta nên thể hiện, nên trình bày sự cao thượng trước mọi người. Sự cao thượng mà tôi nói ở đây không phải là thứ tốt đẹp đơn thuần, mà là sự siêu nhiên sau khi đã hiểu rõ sự vật, nhìn nhận đối xử như nhau đối với thiện và ác hướng đến con người và phơi bày sự thanh cao, cái thanh cao ở đây không phải là vẻ đẹp đơn giản mà đứng cách biệt đằng sau mọi sự lý giải thông thường, đối xử bình đẳng với cái thiện và cái ác, dùng cái nhìn thông cảm để nhìn thế giới” [5;190]. Dùng cái chết để tôn vinh sự sống chính là phương thức hữu hiệu để Dư Hoa khẳng định vẻ đẹp thanh cao của con người. Sự hiện diện của cái nhìn này tuyên bố Dư Hoa đã thực sự chuyển từ một nhà văn truy vấn về nhân tính đến một Dư Hoa tin tưởng vào bản chất thiện lương của con người.

2.3. Cái chết trong tiểu thuyết Dư Hoa mang nỗi ám ảnh về một lịch sử bạo lực đẫm máu, qua đó thể hiện cái nhìn của tác giả về dân tộc Trung Hoa

Sau gần mười năm vắng bóng, Dư Hoa cho ra mắt Huynh đệ trước công chúng. Huynh đệ đã gây chấn động và nhiều tranh cãi. Cuốn tiểu thuyết tưởng như là một bước lùi của tác giả. Bởi nó lặp lại những cảnh tượng bạo lực, chết chóc kinh hoàng và phơi bày thú tính tàn ác của con người trong truyện ngắn Dư Hoa những năm 80 của thế kỉ trước. Rõ ràng, nỗi ám ảnh về một thời đại đau thương của Cách mạng văn hóa (1966 - 1976) cũng như sự ráo riết truy tìm căn tính của con người vẫn đeo bám Dư Hoa. Tuy nhiên, ngay ở đây, Huynh đệ đã trình bày một cái nhìn mới về cuộc đời và con người, thể hiện một niềm tin vào sự cứu chuộc của nhân tính thiện.

Như con rắn quấn lấy trí não của người đọc sau khi gấp trang sách cuối cùng của Huynh đệ, những cái chết thảm khốc thực sự khiến ta bị ám ảnh mạnh mẽ. Đó là Tôn Vĩ gục chết trên “bãi máu đầm đìa”, đầu “lủng lẳng như sắp đứt” [6;342], là bố Tôn Vĩ không chịu nổi sự hành hạ về thể xác và cú sốc tinh thần mà đóng đinh vào đầu tự sát. Thê thảm nhất là cái chết của Tống Phàm Bình. Con người Tống Phàm Bình anh hùng, phi phàm trong mọi hành động lúc sống, vậy mà trước khi đi vào cõi chết, linh hồn anh đã bị một đòn chí mạng, trở thành kẻ tội đồ bị xã hội phỉ nhổ. Không chỉ vậy, thể xác anh trước khi vùi xuống đất lạnh cũng không thể vẹn nguyên theo đúng nghĩa đen của nó: cái xác to lớn phải bị “chặt đùi gối, bẻ cong bắp chân” mới có thể nằm gọn vào trong quan tài. Để vừa vặn vào cái khuôn khổ nhỏ hẹp cuối cùng ấy, sao với Tống Phàm Bình lại khó khăn và đau đớn đến thế! Bi kịch của gia đình họ Tống chưa dừng lại ở đó khi chính người con là Tống Cương cũng trải qua cái chết bi thảm. Cái chết của hai cha con có sự trùng lặp đến kỳ lạ. Cái chết của Tống Cương như một sự chiếu ứng với cái chết của người cha Tống Phàm Bình. Hai con người, hai thế hệ ở hai thời đại khác biệt nhưng đều chết nơi đầu đường xó chợ: một người chết ở bến xe, một người chết trên đường ray tàu hỏa, hai thân thể bấy nát đó đều được bỏ lên xe bò chở về nhà, nỗi đau đớn cào xé trong tim không thể cất thành lời của Lý Lan khi lau thân thể đầy vết thương của chồng một lần nữa lại được tái hiện nơi Lâm Hồng. Tống Cương không còn sống trong thời kì chém giết đẫm máu, không còn bị hành hạ bởi bạo lực nhưng thể xác và tâm hồn anh vẫn bầm dập, nát tan bởi chính sức mạnh gớm ghê của cái xã hội chạy theo dục vọng và đồng tiền. Và đó đâu đơn giản chỉ là cái chết của thể xác mà chính là sự tận diệt về số phận, về bản thể người. Phút trầm tư của Lý Trọc khi nhìn tro xương của người huynh đệ: “Một cái cây bé tí tẹo đốt thành tro, cũng còn nhiều hơn tro xương của Tống Cương” [6;10] khiến chúng ta xa xót về sự bé nhỏ và vô nghĩa của phận người.

 Dư Hoa viết về hai thời đại nhưng đều kể chung một câu chuyện là lịch sử bạo lực và thân phận của con người - câu chuyện mà nhà văn đã kể nhưng còn dở dang trong những truyện ngắn của năm 80 về lịch sử văn minh Trung Hoa hàng ngàn năm. Đó là một nền văn minh mà bản chất dã man đã ăn sâu vào cốt tủy, chỉ chờ cơ hội thích hợp lại hiện nguyên hình. Khi đối mặt với bạo lực và hỗn loạn, “văn minh”, “nhân nghĩa” chỉ còn là những khẩu hiệu rỗng tuếch. Trong suốt chiều dài lịch sử đó, con người không chỉ là nạn nhân mà chính họ là tội nhân tự làm đau chính mình. Cái chết trong Huynh đệ vì thế không chỉ là một thất bại bi thảm tạm thời của cái thiện, một bất công trong cuộc sống mà còn là sự hấp hối của một nền văn hóa.

Tuy nhiên, việc Dư Hoa để Lý Trọc và Tống Cương như hai đại diện của nhân tính ác và nhân tính thiện gắn bó với nhau bằng tình huynh đệ mật thiết đã xoa dịu sự xung đột thiện ác, điều này vốn chưa từng xuất hiện trong truyện ngắn Dư Hoa thời kì tiên phong. Hơn nữa, trong thế giới tàn nhẫn, đầy tai ương và đổ vỡ này, ta vẫn cảm nhận được hơi ấm tình người đang lan tỏa. Đó là tình vợ chồng, tình phụ tử, tình mẫu tử, tình làng xóm… Dư Hoa đã khơi lên một cảm xúc mang tính người nhất - hi vọng. Đó là thứ neo giữ hồn người, neo giữ cả một nền văn hóa.

  1. Kết luận

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã chỉ ra nguyên nhân khiến Dư Hoa trở thành nhà văn viết nhiều và ám ảnh về cái chết, từ các chi tiết đời tư, thời đại cho đến các nhà văn mà Dư Hoa đã chịu ảnh hưởng. Nhưng điều chúng ta cần khẳng định đó là nhà văn đã chủ động lựa chọn cái chết như một kí hiệu nghệ thuật đắc dụng để khám phá đời sống. Ý nghĩa của kí hiệu cái chết trong tác phẩm Dư Hoa cho ta thấy quá trình phát triển không ngừng trên hành trình tư tưởng để đi đến khẳng định giá trị của sự hiện hữu. Từ cái nhìn về một thế giới đen tối, cùng cực với sự thống trị của cái ác và sự bất lực của cái thiện, Dư Hoa đã tiến tới xây dựng niềm tin vào bản năng sinh tồn và tình yêu thương sẽ giúp con người chống chọi lại những bất công và phi lý của cuộc đời. Để rồi cuối cùng nhà văn thể hiện một khát vọng mạnh mẽ tái cấu trúc nền văn hóa Trung Hoa.

 

Tài liệu tham khảo

[1] Jean Chevalier, Alain Gheerbrant (2002), Từ điển Biểu tượng văn hóa thế giới, Nxb. Đà Nẵng, Tp. Hồ Chí Minh.

[2] Nguyễn Văn Hạnh (2007), Rabindranath Tagore với thời kì phục hưng Ấn Độ, Nxb. Đại học Quốc Gia Hà Nội.

[3] Dư Hoa (2006), Chuyện Hứa Tam Quan bán máu, Vũ Công Hoan dịch, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội.

[4] Dư Hoa (2008), Gào thét trong mưa bụi, Vũ Công Hoan dịch, Nxb. Công an Nhân dân, Hà Nội.

[5] Dư Hoa (2011), Sống, Vũ Công Hoan dịch, Nxb. văn học, Hà Nội.Dư Hoa (2012), Huynh đệ, Vũ Công Hoan dịch, Nxb Công an Nhân dân, Hà Nội.

[6] Dư Hoa (2012), Huynh đệ, Vũ Công Hoan dịch, Nxb Công an Nhân dân, Hà Nội.

[7] Dư Hoa (2013), Trung Quốc trong mười từ vựng, trieuxuan.info.

KHXHNV & Đời sống khác:
Kí hiệu cái chết trong tiểu thuyết của Dư Hoa (10/10/2018)
Về một số doanh nhân nổi tiếng ở Vinh trước Cách mạng tháng 8/1945 (9/10/2018)
Nhận diện dấu ấn kiến trúc Pháp ở Vinh đầu thế kỷ XX (9/10/2018)
Những sự kiện làm thay đổi dòng chảy lịch sử - văn hóa vùng đất Vĩnh Yên (Yên Trường xưa) (9/10/2018)
Quá trình đô thị hóa & sự hình thành tầng lớp thị dân ở Vinh thời Pháp thuộc (9/10/2018)
Kỷ niệm 230 năm Phượng Hoàng - Trung Đô (1788 - 2018): Một ngọn núi - Một tầm nhìn (8/10/2018)
Quán triệt quan điểm lịch sử - cụ thể trong việc giảng dạy triết học Mác -Lênin tại Trường đại học Kinh tế Nghệ An hiện nay (11/9/2018)
Quan điểm của Xuân Diệu trước 1945 về tính dân tộc và yêu cầu hội nhập nhân loại của văn học Việt Nam (10/9/2018)
Những người phụ nữ đi đầu trong “Tuần lễ vàng” (6/9/2018)
Chủ tịch Hồ Chí Minh với đội ngũ trí thức trong - Cách mạng tháng 8/1945 và kháng chiến chống Pháp (31/8/2018)
Lịch sử một dân tộc “dễ bị tổn thương” (31/8/2018)
Đẩy mạnh hội nhập quốc tế về Khoa học và công nghệ trong giai đoạn phát triển mới (28/8/2018)
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 - Đại thắng từ lòng dân (19/8/2018)
Tác động của tivi và những thay đổi trong quan hệ gia đình, cộng đồng của người Thái (Qua tư liệu Dự án ti vi tại huyện Quỳ Châu và Quế Phong, tỉnh Nghệ An (13/8/2018)
Chiến tranh, nỗi đau và hi vọng (7/8/2018)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 8/2018
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 8/2018
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 728 | Tất cả: 1,468,352
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp