DIỄN ĐÀN > TỌA ĐÀM VÀ CÁC VẤN ĐỀ TRAO ĐỔI
Đánh vần thì đánh, đừng đánh thầy Đại
Tin đăng ngày: 7/9/2018 - Xem: 1197
 

Phạm Xuân Cần

(Nguyên Phó GĐ Sở KH&CN Nghệ An)

Trên mạng xã hội bỗng dưng ném đá rào rào vào cuốn sách giáo khoa Tiếng Việt của GS. Hồ Ngọc Đại, mặc dù nó đã được sử dụng trên dưới bốn mươi năm nay, nhưng vì không đủ kiến thức, không đủ thông tin mà cũng không đủ thì giờ, tôi chỉ viết vắn tắt mấy ý theo hiểu biết của mình như sau:

Thứ nhất, đừng đánh đồng cách dạy đánh vần của GS. Hồ Ngọc Đại với những “cải tiến” về chữ quốc ngữ của PGS. Bùi Hiền, vì đây là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau. Ông Bùi Hiền đưa ra cách cải tiến chữ viết của ông ấy, còn GS. Hồ Ngọc Đại đưa ra cách dạy đánh vần khác với cách lâu nay chúng ta vẫn biết (nhưng thực ra là không mới đổi với những người nghiên cứu ngôn ngữ), cách viết thì GS Hồ Ngọc Đại vẫn giữ nguyên, không có thay đổi gì. Đánh đồng những thay đổi của hai vị này là hồ đồ.

Upload

Bộ SGK tiếng Việt lớp 1 theo Chương trình công nghệ giáo dục của GS, Hồ Ngọc Đại

Thứ hai, GS. Hồ Ngọc Đại đưa ra cách đánh vần theo âm, khác với cách lâu nay chúng ta đã học, đã biết là đánh vần theo chữ. Đây cũng là một cách đánh vần được cho là khoa học, gần như sát với quá trình phát minh ra cách dùng mẫu tự Latinh để ghi lại tiếng Việt của các giáo sỹ phương Tây ngày xưa. Chưa biết thì thấy lạ, chịu khó tìm hiểu tí chút thôi sẽ thấy hợp lý. Tuy nhiên, mỗi cách đánh vần như vậy cũng có những ưu nhược điểm riêng. Không nên vì một nhược điểm nhỏ mà phủ nhận những ưu trội khác của phương pháp. Thực tế, cách đánh vần này đã được dạy trong các trường thực nghiệm bốn mươi năm nay, kể cả dạy cho các cháu học sinh dân tộc thiểu số học tiếng Việt rất hiệu quả. Một số bạn có con học theo phương pháp này (Hien Lacoste, Cao Thương) đều có nhận xét tốt. 

Thứ ba, nhiều bạn dè bỉu cách dạy đánh vần có sử dụng hình vuông, tam giác gì gì đó, thực ra là chưa hiểu dụng ý của nhà sư phạm. Nếu chỉ đặt mục tiêu học xong lớp Một sẽ đọc thông, viết thạo, thì nói thật học theo phương pháp nào cũng đạt được mục tiêu đó, kể cả cách đánh vần như thời kì đầu của chữ quốc ngữ là “a, bê, cê, dê…”, chứ không phải “a, bờ, cờ, dờ…” như sau này. Thế thì tại sao người ta lại phải dạy cho các cháu theo cách: đọc từ - phân tích- đánh vần- ghép chữ làm gì? Xin thưa, theo triết lý của các lý thuyết dạy học mới, thì người ta không dạy cho học sinh cái kết quả cuối cùng, mà người ta tổ chức cho học sinh tự tìm ra cách đi đến kết quả đó. Thầy dạy tâm lý của mình hồi đại học hay nói: Tôi không dọn cỗ cho các anh ăn, mà hướng dẫn các anh chế biến món ăn. Theo giáo khoa của thầy Đại, với sự hướng dẫn của giáo viên các cháu sẽ tự phân tích các từ, tìm ra các âm và vần sau đó ghép lại thành chữ. Còn việc thay thế âm, chữ chưa biết bằng các hình vẽ hay là vật gì đó cũng là một cách rèn cho các cháu những tư duy đơn giản đầu tiên về phép mô hình hóa, trừu tượng hóa, khái quát hóa, khái niệm hóa… nhưng thứ mà theo các phương pháp dạy học truyền thống phải vào đại học, khi học triết học mới được tiếp cận. Làm quen sớm với những thao tác tư duy kiểu này, các cháu sẽ tự rèn cho mình khả năng tự khám phá thế giới xung quanh, tự đọc, tự học và tự chủ trong cuộc sống. Thực tế cho thấy, học sinh trường thực nghiệm ở Hà Nội rất tự tin và tự chủ ngay từ khi còn nhỏ. Tất nhiên điều đó được hun đúc và rèn tập qua nhiều môn, nhiều phương pháp dạy học khác nữa, cách đánh vần chỉ là bài học gần như đầu tiên.

Upload

Cách đánh vần theo âm trong SGK tiếng Việt lớp 1

Thứ tư, Công nghệ Giáo dục của GS. Hồ Ngọc Đại bao gồm những triết lý hiện đại sâu sắc, theo tôi, xét về mặt “kiến trúc” thì không có gì phải bàn cãi nữa, đó là một phát minh quan trọng nhất về giáo dục của Việt Nam hiện đại. Tuy nhiên, để xây một ngôi nhà thì ngoài phối cảnh kiến trúc ra, còn phải có thiết kế kỹ thuật và tổ chức thi công, nghĩa là cần một đội ngũ thầy và thợ lành nghề. GS. Hồ Ngọc Đại  có thể đã là một kiến trúc sư tài ba, nhưng đội ngũ thầy và thợ thiết kế, thi công ngôi nhà đó có thể có người thế này, thế khác, dẫn đến ngôi nhà chưa thật hoàn hảo, dù rằng mới mấy năm trước đây thôi, hàng nghìn phụ huynh đã xô đổ cổng ngôi nhà đó để nộp đơn cho con vào học.

Thứ năm, Nghị quyết 88, năm 2014 của Quốc hội đã mở đường cho việc xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa, theo đó khuyến khích có nhiều bộ sách giáo khoa khác nhau. Lẽ ra nếu đàng hoàng thì Bộ GD&ĐT nên tổ chức hội đồng quốc gia thẩm định bộ giáo khoa của thầy Đại. Nếu thấy không đạt chuẩn thì tuyên bố dừng chương trình thực nghiệm của thầy. Nếu thấy đạt chuẩn thì công nhận và khuyến cáo các cơ sở giáo dục trong toàn quốc có thể lựa chọn bộ giáo khoa của thầy, bên cạnh bộ giáo khoa của Bộ. Khi đó thì trường nào muốn chọn thầy Đại, hay chọn Bộ là quyền của họ. Thầy Đại muốn xuất bản sách của thầy ở NXB Giáo dục hay nhà xuất bản khác được phép xuất bản sách giáo khoa phổ thông là quyền của thầy. Và, bản thân trường thực nghiệm của thầy cũng kết thúc quá trình thực nghiệm kéo dài 40 năm để đàng hoàng, chính danh là trường dạy theo CNGD của chính người sáng lập! Thế nhưng, Bộ GD&ĐT đã không làm như thế. Ông Bộ trưởng, theo thầy Đại nói là lại thuê luật sư 50 triệu đồng để tư vấn lách luật, tiếp tục mở rộng diện thí điểm bộ SGK của thầy ra trên 40 tỉnh, với trên dưới sáu trăm ngàn học sinh. Phải chăng, họ làm như vậy là để trục lợi trong việc xuất bản, in và bán SGK theo CNGD của thầy Đại theo lối độc quyền? 

Vậy nên, đừng vì chuyện đánh vần mà đánh thầy Đại. Người đáng bị roi, không phải là thầy Đại, mà là những người có trách nhiệm đang để thị trường sách giáo khoa phổ thông bị độc quyền và lợi ích nhóm biến thành một thứ sản phẩm “dùng một lần”, để móc túi phụ huynh!

Diễn đàn khác:
Mạng xã hội và những thách thức- Làm thế nào để đối phó hiệu quả? (4/12/2018)
Một góc nhìn về phản biện xã hội qua - mạng xã hội hiện nay (4/12/2018)
Văn hóa phản biện thời mạng xã hội: Bạn chọn chú cừu hay tấm khiên? (4/12/2018)
Mạng xã hội - Nhận diện và định hướng quản lý (4/12/2018)
Hãy trả lại vẻ đẹp thân thương và trong sáng cho nhà trường phổ thông (29/11/2018)
Thúc đẩy tinh thần công dân (28/11/2018)
Luận bàn về tinh thần công dân (28/11/2018)
Dân số già hóa nhanh: Việt Nam đã sẵn sàng ? (14/11/2018)
Tín ngưỡng thờ Gia thần ở Nghệ An - những điều trăn trở (9/11/2018)
Định giá lại “nông nghiệp, nhà nước, văn minh”? (16/10/2018)
Hướng đi nào cho nông thôn mới? (9/10/2018)
Đôi điều suy ngẫm về đạo đức công vụ trong tình hình hiện nay (11/9/2018)
Vẻ đẹp cá tính người phụ nữ trong bài thơ "Bánh trôi nước" (10/9/2018)
Dùng một lần (7/9/2018)
Đánh vần thì đánh, đừng đánh thầy Đại (7/9/2018)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Nghĩa Lộc (1953-2017)
Giới thiệu sách: Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Nghĩa Lộc (1953-2017)
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,187 | Tất cả: 1,552,763
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp