ĐẤT VÀ NGƯỜI XỨ NGHỆ > KHÁM PHÁ XỨ NGHỆ AN
Núi Dũng Quyết nơi hội tụ khí thiêng sông núi, một vùng du lịch đặc biệt
Tin đăng ngày: 9/7/2018 - Xem: 426
 

 

HÀ VĂN TẢI

          Upload

Đền thờ vua Quang Trung trên núi Dũng Quyết (ảnh: nguồn Báo Nghệ An)

Núi Dũng Quyết đứng sừng sững giữa thành phố Vinh, tọa lạc ở phía Bắc sông Lam, vừa cổ kính với địa tầng cấu tạo lâu đời, vừa uy nghi và trang nghiêm như một báu vật ở viện bảo tàng. Dũng Quyết đã chứng kiến bao chứng tích thăng trầm của hàng ngàn năm lịch sử, vừa như tranh họa đồ, đẹp và nên thơ.

      Ngược dòng thời đại, chúng ta biết thành lũy Dũng Quyết sơn là tiền đồn bảo vệ kinh đô Thứu Lĩnh của nước Xích Quỷ thời Kinh Dương Vương. Thứu Lĩnh tên nôm gọi là núi Ngàn Hống ở bờ Nam sông Lam, có 99 ngọn non cao, hùng vĩ được Kinh Dương Vương chọn xây dựng kinh đô. Ngài đã cho xây dựng đồn lũy trên núi Dũng Quyết để quan sát cả một vùng rộng lớn từ Cầu Cấm đến Cửa Lò, Cửa Hội, phát hiện và khống chế bên bờ Bắc không cho tràn sang kinh đô Thứu Lĩnh.

      Vào thời nhà Đường, ở thế kỷ thứ 8, Mai Thúc Loan đã xây chiến tuyến dọc dãy Hồng Lĩnh và trên núi Quyết để đánh địch. Tại đây đã xẩy ra nhiều trận đánh rất ác liệt và quân Mai Thúc Loan đã đánh thắng nhiều trận lớn.

      Năm 1003, vua Lê Đại Hành thân chinh kéo quân vào vùng Dũng Quyết, đóng đại bản doanh dưới chân núi Quyết, chỉ huy đào kênh Đa Cái, cho xây cất nhiều kho trạm dự trữ quân lương và súng đạn. Vì thế vùng Dũng Quyết được mở mang khá trù phú.

      Lý Nhật Quang, con trai thứ 8 của vua Lý Thái Tổ được cử vào làm Tri Châu Nghệ An vào năm 1039 đã lấy núi Dũng Quyết làm nơi dừng chân đầu tiên. Ông đã cho xây Vọng hải đài ở đỉnh cao nhất trên núi Quyết để quan sát biển Đông, phát hiện sớm tàu thuyền của giặc xâm nhập cửa Hội Thống và cho lập Đồn Thủy cạnh Cồn Rùa, sát chân núi để kiểm soát đường thủy trên sông Lam, vừa làm nơi neo đậu chiến thuyền vừa làm trạm canh phòng đường thủy.

     Năm 1285, Thượng tướng Thái sư Trần Quang Khải lập phòng tuyến đánh giặc Nguyên Mông tại vùng Dũng Quyết. Ngày 28 tháng giêng năm 1284, Trần Hưng Đạo đã xin nhà vua cử Thái sư Trần Quang Khải mang một đạo tinh binh vào phục sẵn tại Nghệ An để chặn đánh quân Toa Đô từ Chiêm Thành tiến ra. Do giữ được bí mật tuyệt đối nên khi Toa Đô hùng hổ kéo quân qua Nghệ An, đã bị quân thủy bộ của Trần Quang Khải đánh cho tan tác, sau đó ông tiến thẳng ra Tây Kết, hợp sức cùng Trần Hưng Đạo đánh tan hơn 60 vạn quân Nguyên.

     Sau khi đại thắng quân Minh, ngày 15 tháng 4 năm Mậu Tuất 1428, Lê Lợi chính thức lên ngôi vua, đã cử tướng Nguyễn Xí mang theo đại binh vào trấn giữ Nghệ An. Ông đã chọn vùng đất phía Tây núi Dũng Quyết làm đại bản doanh, dựa vào thế núi để lập đồn lũy. Nguyễn Xí cho đào nhiều hầm sâu trong lòng núi Quyết để lập kho dự trữ quân lương.

    Vậy là, trước thời Quang Trung, đã có bao lần cha ông ta đã lấy vùng Nghệ An mà tiêu biểu là vùng núi Dũng Quyết để xây dựng căn cứ, tuyển mộ binh lính, luyện tập binh đao, quyết chiến đấu với kẻ thù để bảo vệ non sông, giữ gìn bờ cõi. Dũng Quyết đúng là nơi hội tụ khí thiêng sông núi.

     Từ thời Quang Trung, vùng Dũng Quyết càng có tầm quan trọng đặc biệt. Năm 1788, khi kéo quân ra Bắc để đánh quân nhà Thanh, ông dừng chân ở Lam Thành (Nghệ An) cho xây dựng đồn lũy ở Dũng Quyết, tuyển mộ thêm 5 vạn quân và thần tốc tiến ra Bắc Hà, lập chiến công hiển hách ở Ngọc Hồi - Đống Đa, đánh tan 29 vạn quân xâm lược nhà Thanh. Sau khi thống nhất đất nước, nhận thấy đóng đô ở Phú Xuân (Huế) không phù hợp nữa, ngày 01-10-1788 Hoàng Đế Quang Trung xuống chiếu xây dựng Phượng Hoàng - Trung Đô. Theo các tài liệu sử học, Phượng Hoàng - Trung Đô có hai lần thành, gọi là thành nội và thành ngoại. Thành ngoại có hình tứ giác, kiểu hình thang, chu vi dài 2.820 mét, trong đó cạnh dài nhất dựa vào sườn phía Tây núi Dũng Quyết. Do đó chỉ phải xây ba cạnh của thành ngoại cao chừng 3- 4 mét. Thành nội có hình chữ Thập, xây bằng đá ong, chu vi 1.680 mét. Giữa thành nội dựng tòa lầu Rồng 3 tầng bằng gỗ quý.

     Cùng với việc xây dựng kinh đô Phượng Hoàng, Quang Trung còn cho xây dựng trường thi Hương và Sùng Chính viện (nơi lưu trữ sách vở).

     Tiếc rằng việc xây dựng kinh đô mới còn dang dở thì Quang Trung lâm bệnh và đã qua đời đột ngột vào ngày 16-9-1792

      Đến thời cách mạng, núi Dũng Quyết và thành phố Vinh tiếp tục có nhiều sự kiện làm rạng rỡ lịch sử.

     Ngày 14 tháng 7 năm 1925, tại núi Con Mèo (nằm về phía Nam, sát núi Dũng Quyết) Hội Phục Việt, tổ chức cách mạng đầu tiên ở Nghệ An đã được thành lập. Năm 1927, sau khi bắt được liên lạc với Hội Thanh niên ở Quảng Châu và chịu ảnh hưởng sâu sắc của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Hội Phục Việt đã đổi tên thành Việt Nam cách mạng đồng chí Hội và ngày 14-7-1928  đổi tên thành Tân Việt cách mạng Đảng (gọi tắt là Tân Việt). Sau này những đảng viên tiên tiến trong Tân Việt đã họp hội nghị tuyên bố thành lập Đông Dương Cộng sản liên đoàn, một trong những tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam.

    Trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930-1931), ngày 1 tháng 5 năm 1930, khi những người công nhân trong các nhà máy ở Trường Thi - Bến Thủy bị bóc lột nặng nề và đối xử tàn nhẫn, phải xuống đường biểu tình đấu tranh thì hàng ngàn nông dân từ các làng quê quanh thành phố Vinh đã tập hợp thành đội ngũ đông đảo từ nhiều hướng kéo về Bến Thủy vừa tiếp tế cơm nước vừa hợp lực tham gia tranh đấu. Khi bọn thực dân Pháp huy động lính tráng và cảnh sát dùng vũ lực, súng đạn đàn áp những người biểu tình thì lập tức anh Trần Cảnh Bình đã leo lên cây cột đèn ở Ngã ba Bến Thủy cắm lá cờ đỏ búa liềm trên cao để hiệu triệu mọi người đoàn kết xông tới. Từ trên gác hai của Nhà máy Điện, tên Calabi, chủ hãng Sifa thấy lá cờ đỏ búa liềm bay phất phới, hắn lồng lộn cầm khẩu súng trường bóp cò. Trần Cảnh Bình ngã xuống. Trong cuộc biểu tình tiêu biểu cho cao trào Xô Viết ấy, có 7 người phải hy sinh và mấy chục người bị thương.

    Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, nhân dân thành phố Vinh và vùng núi Quyết đã phá hoại mọi cơ sở vật chất, làm vườn không nhà trống để ngăn chặn bước chân xâm lược của thực dân Pháp.

    Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, thành phố Vinh bị đánh phá có tính hủy diệt. Vùng núi Quyết - Bến Thủy là túi bom. Gần ba ngàn ngày đêm, núi Quyết và thành phố Vinh đã đứng lên, ngẩng cao đầu, giữ vững lời thề “không có gì quý hơn độc lập tự do”. Từ núi Quyết, chiếc máy bay phản lực F4D đầu tiên của Mỹ đã bị bắn rơi vào ngày 5-8-1964. Và đến ngày 14-9-1966 quân dân Vinh đã bắn rơi 100 máy bay Mỹ, là thành phố được Bác Hồ gửi thư khen. Dẫu cho thân mình bị nham nhở bởi những hố bom đào, núi Dũng Quyết vẫn như người lính gác cho những chuyến phà qua sông Bến Thủy, ngày đêm không ngớt đưa những đơn vị quân đội, thanh niên xung phong, dân công cùng những “hàng hóa đặc biệt” vào chiến trường miền Nam. Núi Quyết như con vật khổng lồ nằm choài ra lấy lưng làm giá đỡ cho những khẩu súng cao xạ chỉa thẳng bầu trời. Bụng con vật ấy chứa đựng kho tàng, đạn dược để có thể kháng chiến 5 năm, 10 năm, 20 năm.

    Vùng núi Quyết và thành phố Vinh đã có 1.500 người hy sinh và 3.500 người bị thương trong cuộc chiến đấu chống Mỹ. Nhưng nơi đây cũng có nhiều tập thể và cá nhân anh hùng nhiều nhất cả nước, Núi Quyết đúng là nơi hội tụ anh hùng. Về tập thể có E280 Pháo cao xạ Đoàn Hồng Lĩnh; E214 Pháo cao xạ Đoàn Sông Gianh ở núi Quyết; Nhà máy Điện Vinh; Nhà máy gỗ Vinh; Phà Bến Thủy; Đồn Công an số 5; phường Trung Đô; phường Bến Thủy; phường Hưng Dũng; xã Hưng Lộc. Về cá nhân anh hùng có: liệt sĩ Nguyễn Bá Chưng; Đại tá Công an Trần Đình Lư; Huỳnh Ngọc Đủ, công nhân nhà máy Điện Vinh; Trương Xuân Thâm, công nhân nhà máy Điện Vinh; Nguyễn Trọng Tường, công nhân Phà Bến Thủy; Nguyễn Hữu Tùng, công nhân Phà Bến Thủy; Hoàng Thị Liên, cửa hàng ăn uống Bến Thủy.

 

     Phà Bến Thủy và núi Dũng Quyết đã mấy lần tiễn chân Nguyễn Tất Thành lúc còn nhỏ theo cha mẹ vào Huế để học, lớn lên đã rời Tổ quốc bôn ba nơi chân trời góc bể để tìm đường cứu nước. Ngày 14 tháng 6 năm 1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm công trường xây dựng Nhà máy Điện Vinh dưới chân núi Dũng Quyết. Hai lần về thăm quê (tháng 6 - 1957 và tháng 12 - 1961) Người đã đến thăm nhiều nơi và nói chuyện với cán bộ, nhân dân Nghệ An và thành phố Vinh. Hình ảnh và lời nói của Người còn vọng mãi với quê hương. Giờ đây, nơi quảng trường Hồ Chí Minh ở trung tâm thành phố Vinh, ngày ngày cháu con của Người được ngắm nhìn bức tượng thân thương của Người, hứa với Người mãi mãi học tập theo tấm gương, tư tưởng, đạo đức và phong cách của Người, góp phần xây dựng một nước Việt Nam, một tỉnh Nghệ An và thành phố Vinh đi lên giàu mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh.

     Giờ đây, trèo lên núi Quyết, chúng ta đi dưới rừng thông bát ngát. Con đường nhựa bóng loáng chạy từ phía Nam vòng vèo dưới bóng mát rừng thông đưa ta lên đỉnh núi chẳng khác gì đi dưới rừng thông Đà Lạt. Ta thắp nén hương tại đền thờ Vua Quang Trung, bước lên 70 bậc xi măng tới vọng đài núi Quyết. Gió lộng bốn phương. Tâm hồn ta rạo rực:

“Đường lên núi Quyết nắng mênh mông

                                            Vẳng tiếng quân reo vọng chiến công

                                            Nâng bước cháu con vào kỷ mới

                                            Trèo bao bậc núi bấy thành công”

    Ta thả hồn về bốn phía mà cảm nhận vẻ đẹp diệu kỳ non xanh nước biếc. Hồng Lĩnh “ai đắp mà cao”. Giải lụa sông Lam hiền hòa “ai đào mà sâu”. Xa xa là biển Đông mênh mông, trắng xóa. Một đô thị biển Cửa Lò trẻ trung, năng động. Ta ngắm nhìn những cánh đồng mầu mỡ của Đức Thọ, Nghi Xuân, hướng về quê hương đại thi hào Nguyễn Du, quê hương Trần Phú, Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng. Ta sẽ mải mê ngắm nhìn núi Thiên Nhẫn như đàn ngựa ruổi rong, có thành xây của vua Lê Lợi ngày nào và vùng ẩn cư của danh sĩ Nguyễn Thiếp. Lòng ta xúc động nhìn về núi Đại Huệ có lăng mộ bà nội Bác Hồ và thân mẫu của Người, trông lên núi Đụn, núi Chung gắn bó với thời niên thiếu của Bác. Và đây còn có lăng mộ vua Mai, nhà lưu niệm của chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu. Tất cả là một vùng khí thiêng non nước.

    Núi Dũng Quyết đã và ngày càng rực rỡ là một vùng đất thiêng, một vùng du lịch văn hóa, tâm linh và sinh thái, một vùng du lịch đặc biệt, là của cải vật chất, tinh thần, văn hóa của xứ Nghệ và cả nước. Bổ sung quy hoạch và tiếp tục xây dựng vùng du lịch đặc biệt này đúng với tầm cỡ trong thời kỳ mới là trách nhiệm trực tiếp của thành phố Vinh, của tỉnh Nghệ An, và cả các ngành ở trung ương. Phải chăng, đó cũng là một đột phá, cần có một cơ chế đặc thù, tạo động lực để Vinh sớm trở thành trung tâm kinh tế - văn hóa của vùng Bắc Trung bộ.

 

 

Đất và người xứ Nghệ khác:
Yên Thành vùng đất cổ (9/11/2018)
Trần Đình Quán - Người yêu nước và nghệ sỹ nhiếp ảnh đầu tiên của xứ Nghệ (9/11/2018)
Tiến sĩ Trần Đình Phong với nền giáo dục, khoa bảng ở Quảng Nam (9/11/2018)
Thẳm Nàng Màn một danh thắng hấp dẫn cho du khách về với Con Cuông (10/10/2018)
Thử nghiệm tour du lịch cộng đồng tại bản Khe rạn, xã Bồng Khê, huyện Con Cuông (19/9/2018)
Giá trị lịch sử di sản Hán Nôm họ Nguyễn Đăng, xã Hưng Yên Bắc, huyện Hưng Nguyên (12/9/2018)
Trung đoàn 4, Sư đoàn 337 trong chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc tháng 2 năm 1979 (12/9/2018)
Tục cúng rẫy của người Khơ Mú (11/9/2018)
Tiến sĩ Đinh Văn Chất trong phong trào chống Pháp xâm lược cuối thế kỷ XIX (6/9/2018)
Hang động đầy thạch nhũ lấp lánh ánh vàng ở miền Tây Nghệ An (15/8/2018)
Trai làng Nha Môn (8/8/2018)
Núi Dũng Quyết nơi hội tụ khí thiêng sông núi, một vùng du lịch đặc biệt (9/7/2018)
"Nguyễn Thu Đà" làng Mỹ Dụ - Bề dày truyền thống yêu nước, cách mạng (2/7/2018)
Văn Thành - Những dấu ấn còn lại về một vùng đất cổ (29/6/2018)
Giáo sư Phan Huy Lê: Nhân cách một nhà sử học chân chính (28/6/2018)
THƯ VIỆN KHXH&NV
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 8/2018
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 8/2018
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,640 | Tất cả: 1,508,700
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp