NGHIÊN CỨU KHXH&NV | NGHIÊN CỨU VĂN HÓA - XÃ HỘI

Một phương diện của tài năng Nguyễn Du

Lịch sử nghiên cứu về Nguyễn Du hơn hai trăm năm qua cho thấy nói về tài năng văn chương và tấm lòng nhân ái của nhà đại thi hào này quả là chuyện nói mãi không cùng. Hôm nay chúng tôi muốn tiếp tục chủ đề trên từ khía cạnh thi hào đã dùng cùng một thể loại để viết về những giá trị cực kỳ đối lập và tất cả đều cùng ở trình độ siêu việt. Đó là thể loại văn tế với hai tác phẩm Chiêu hồn thập loại chúng sinh và Văn tế sống hai cô gái Trường Lưu(1).

Trang phục cô dâu Việt xưa thường có màu gì?

Trang phục truyền thống dân tộc, xưa nay vẫn là một đề tài khó, nhưng cũng đầy hấp dẫn và bí ẩn. Đó cũng là đề tài mà bao người yêu mến văn hóa truyền thống đều khắc khoải, vì lẽ muốn hiểu rõ hơn về bản sắc cha ông, về cội nguồn văn hóa, thì tiếp cận qua con đường tìm hiểu trang phục xưa vẫn là một trong những cách thức khả thi nhất. Từ trang phục, có thể cung cấp rất nhiều thông tin quan trọng về thẩm mỹ quan, nhân sinh quan và các giá trị tư tưởng khác của người đời xưa, một cách rõ ràng, cụ thể và chân thực. Bao năm nay, người viết bài tập trung tìm hiểu về trang phục truyền thống, và muốn chia sẻ những hiểu biết và tìm tòi của bản thân mình tới tất cả mọi độc giả, cũng là vì lẽ đó. Bài viết dưới đây về trang phục cô dâu, nằm trong loạt bài sơ khảo về trang phục truyền thống người Việt.

Thầy mo - Người là ai?

1. Ngày 10/6/2019, Báo Người lao động đưa tin: “Vào khoảng 22 h ngày 9/6/2019, cụ Lô Văn Viên (80 tuổi, thầy mo ở bản Bà, Hữu Kiệm, Kỳ Sơn) chém ông Lô Văn Viên (con trai 48 tuổi) tử vong”(1). Trước đó, ngày 14/5/2019, Báo Nghệ An đưa tin: “Ông Vi Đình Hoa (61 tuổi, thầy mo ở xã Mậu Đức, Con Cuông) bị Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An tuyên phạt 15 năm tù vì tội giết người (con trai Vi Đình Tuyết)”(2). Trong ký ức của tôi hiện về hình ảnh các thầy mo những năm 50, 60 ở bản quê (Châu Quang, Quỳ Hợp) của thế kỷ trước. Đó là ông mo Thảnh ở bản Đôn, bà mo Tọa ở bản Mộng, ông mo Hơ ở bản Le, ông mo Àn ở bản Ảng, ông mo Nhân ở bản Na Xén, v.v. Tất cả họ, theo tôi quan sát/biết được, đều là những người “già bản” tốt, sống mẫu mực, gia đình ấm êm, sống giản dị, thanh đạm, tiết chế bản thân, hay giúp đỡ người khác,… Không hề có chuyện to tiếng, chửi mắng, đánh đập ai; gây án mạng thì lại càng không! Vậy mà bây giờ…

Để hiểu đúng nền khoa cử Nho học xưa

Nền khoa cử Nho học xưa với khoa thi đầu tiên vào năm 1075 chấm dứt với khoa thi cuối cùng vào năm 1919. Trong 844 năm tồn tại đã có 2890 vị đại khoa tính từ Phó bảng trở lên trong đó có 47 Trạng nguyên. Dưới thời vua Lê Thánh Tông đã dựng bia Tiến sĩ tại Văn miếu Quốc Tử giám ở Hà Nội. Dười thời nhà Nguyễn, kinh đô dời vào Thuận Hóa thì tại Huế cũng có bia Tiến sĩ. Một nhân vật tinh hoa từng đi qua trường thi Nho học đó là Chu Văn An bao đời nay đã được thờ tại Văn Miếu Quốc Tử Giám với tư cách là sư biểu của quốc gia.

Cảm quan hậu hiện đại về thế giới hiện thực trong tiểu thuyết của Milan Kundera

Milan Kundera là một trong những hiện tượng độc đáo đáng được chú ý trong văn học Châu Âu hiện đại. Nhà văn Tiệp Khắc nổi tiếng Bomihur Herabar ca ngợi người đồng hương của mình - Milan Kudera - là một thân sĩ giỏi giang, một nhà tiểu thuyết xuất sắc, một nhà nghệ thuật sáng suốt sâu xa, thăm dò tầng sâu của thế giới đạo đức. Kundera còn được đánh giá là một trong những nhà văn hàng đầu của văn học Hậu hiện đại phương Tây, là “nhà văn uyên bác nhất hành tinh” (Russell Banks) và “hoàn toàn có tố chất và năng lực chen mình vào hàng ngũ nhà văn ưu tú nhất thế giới. . Tác phẩm của Milan được rất nhiều độc giả trên thế giới hâm mộ bởi nó là kết tinh của những vấn đề nóng bỏng của thời đại. Ông được ví như một người cuối thế kỉ nhìn lại hành trình dài mà loài người đã trải qua. Trong tiểu thuyết của M.Kudera, cảm quan hậu hiện đại khắc dấu rõ nét ở cả nội dung và hình thức.

Tích tụ, tập trung đất đai cho phát triển nông nghiệp ở Việt Nam trong điều kiện mới

Tóm tắt: Kể từ khi tiến hành công cuộc Đổi mới, nền nông nghiệp Việt Nam đã có những thay đổi lớn và đạt được nhiều thành tựu phát triển. Tuy nhiên, đó vẫn là nền nông nghiệp của một nước đi sau, với nhiều hạn chế: phương thức và tổ chức sản xuất lạc hậu; quy mô sản xuất nhỏ, chủ yếu là kinh tế hộ gia đình, thiếu khả năng cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ cao khiến cho năng suất lao động thấp, sức cạnh tranh và giá trị gia tăng của các sản phẩm nông nghiệp không cao... Do vậy, tích tụ, tập trung đất đai được coi là một trong những giải pháp đột phá giúp phát triển một nền nông nghiệp hiện đại, quy mô lớn, đẩy mạnh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn Việt Nam trong giai đoạn mới. Từ khóa: phát triển nông nghiệp, tích tụ, sở hữu, tập trung đất đai, Việt Nam.

Những vấn đề của xã hội đương đại cần được trả lời

Trước đây, những nhà nghiên cứu thời kỳ đầu của KHXH&NV đã tạo dựng một nền tảng tốt nhưng trong những năm gần đây, có được bao nhiêu người ở tầm vóc đó? Họ nổi bật với những gì? Tôi sợ rằng nhìn lại thì hầu như không có nhiều dấu ấn so với các thế hệ đi trước và cũng còn đang “nợ” nhiều câu hỏi.

Tết cổ truyền người Thái - Nghệ An

Miền núi Nghệ An rộng lớn nằm ở giao điểm của các luồng đường giao thông từ Bắc vào Nam, từ miền ven biển qua đồng bằng lên vùng núi cao để sang Lào. Trong lịch sử hình thành các thành phần cư dân trong vùng núi Nghệ An, địa bàn này có vị trí thuận lợi đối với điều kiện sinh tồn và phát triển của môi trường sống con người. Bộ phận dân cư lớn nhất, đóng vai trò rất quan trọng trong việc thay đổi bộ mặt miền núi Nghệ An trong lịch sử cũng như hiện nay là cư dân Thái. Đây là nhóm Thái có số dân sống tập trung lớn vào loại thứ hai của cả nước (sau Sơn La trên 22 vạn dân)(1).

Những năm Tý vẻ vang trong lịch sử

NĂM GIÁP TÝ (544): Lý Bôn đã quét sạch quân Lương ra khỏi bờ cõi, lên ngôi hoàng đế, xưng là Lý Nam Đế, đặt tên nước là Vạn Xuân. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, người Việt đã tự xây dựng cho mình một cơ cấu nhà nước mới theo chế độ tập quyền trung ương.

Tuổi Tý với danh nhân Việt Nam

Theo quan niệm tín ngưỡng truyền thống, người tuổi Chuột (tuổi Tý) thường thông minh, linh hoạt, tài hoa, gặp nhiều may mắn và thành đạt. Trong số các danh nhân gúp phần làm rạng rỡ nền văn hiến Việt Nam, có tương đối nhiều vị sinh năm Tý…

Tết Nguyên Đán - Những góc nhìn về văn hóa và con người

Tết Nguyên đán là lễ hội lớn nhất của người Việt và nó thể hiện nhiều nét văn hóa truyền thống dân tộc. Đây cũng là dịp con người từ nhiều nơi khác nhau tìm về cội nguồn, về quê hương để đoàn tụ với gia đình hay về thăm tổ tiên. Là quãng thời gian trẻ con không phải đến trường, lại nhận được nhiều món quà từ người lớn qua phong tục mừng tuổi đầu năm. Nhưng cũng vì là ngày lễ lớn của dân tộc nên con người cũng phải đối diện với nhiều nguy cơ cả trực diện lẫn tiềm ẩn hơn.

Trao đổi thêm về một số ký hiệu nghệ thuật trong các tác phẩm viết về Tây Nguyên

Tóm tắt Tây Nguyên là địa bàn đa sắc tộc, trong đó có 11 tộc người được coi là bản địa, định cư lâu đời trên mảnh đất này, có nền văn hóa phong phú và đặc trưng. Nhiều nhà nghiên cứu và sáng tác đã dành thời gian, công sức, trí tuệ, cho ra đời hàng trăm công trình, phản ánh muôn mặt đời sống xã hội của vùng đất thấm đẫm chất sử thi này, trong đó có nhiều tác phẩm báo chí, các nhạc phẩm và tác phẩm văn chương. Tuy nhiên, nhiều ký hiệu nghệ thuật mang tính địa phương mà các tác giả sử dụng trong tác phẩm vẫn chưa được khán thính giả, độc giả tiếp nhận một cách phù hợp. Bài viết đặt vấn đề trao đổi, hướng tới việc làm sáng tỏ thêm một số ký hiệu nghệ thuật qua tác phẩm viết về Tây Nguyên được nhiều người quan tâm.

 1   2   3   4 

THƯ VIỆN KHXH&NV
Ra mắt bộ sách
Ra mắt bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam"
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 3,048 | Tất cả: 2,270,772
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp