NGHIÊN CỨU KHXH&NV | NGHIÊN CỨU VĂN HÓA - XÃ HỘI

Sứ mệnh hòa giải, hòa hợp dân tộc của văn chương nhìn từ phương diện văn hóa - nhân văn (Qua sáng tác của nhà văn Nguyễn Minh Châu)

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng kêu gọi: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công”. Thiết nghĩ, hòa giải/ hòa hợp dân tộc cũng chính là xây dựng trên tinh thần đoàn kết của nghĩa “đồng bào”, của tương thân, tương ái cùng con Rồng cháu Tiên có từ ngàn đời nay của người Việt Nam. Nhà văn hóa Nguyễn Trãi trong Bình ngô đại cáo từng nhấn mạnh truyền thống “lấy đại nghĩa thắng hung tàn, lấy chí nhân thay cường bạo” của dân tộc Việt Nam vốn nhiều đời “xưng nền văn hiến” và “hùng cứ một phương”.

Chính quyền cấp xã - Nhìn từ góc độ chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy

Người ta từng ví von rằng, bộ máy hình chính Nhà nước của chúng ta tựa như một chiếc đồng hồ. Nếu cấp Trung ương là kim giờ, cấp tỉnh cấp huyện là kim phút thì cấp xã là kim giây. Chỉ cần kim giờ nhích một chút thôi thì kim phút đã quay mấy vòng, và chỉ cần kim phút quay một vòng thôi thì kim giây phải chạy đến những 60 vòng. Có thể nói hoạt động của kim giây là chỉ báo nhanh nhất để nhận biết một chiếc đồng hồ đang “sống” hay đã “chết”. Nhưng rất tiếc khi cần biết thời gian thì người ta thường chỉ hỏi mấy giờ mấy phút chứ ít ai quan tâm đến bao nhiêu giây.

Tổ chức chính quyền làng xã dưới triều nhà Nguyễn

Nhà Nguyễn là triều đại phong kiến quân chủ chuyên chế cuối cùng ở Việt Nam được thiết lập. Trong vòng 143 năm (1802-1945) có thể chia làm 2 giai đoạn: Thời kỳ từ năm 1802-1858 là thời kỳ nhà Nguyễn còn giữ vai trò của một chính quyền dân tộc độc lập. Kể từ năm 1858 triều Nguyễn từng bước đầu hàng và cuối cùng mất nước tự tước bỏ quyền chủ nhân của mình, phản bội lợi ích dân tộc, trở thành tay sai, bù nhìn cho thực dân Pháp (viết tắt TDP).

Toàn cầu hóa và các xu hướng phát triển của pháp luật

Tóm tắt: Bài viết bước đầu đặt ra và tìm hiểu dưới dạng khái quát nhất những vấn đề lý luận và phương pháp luận nghiên cứu các xu hướng phát triển của pháp luật. Những vấn đề được trình bày trong bài viết là một nội dung nghiên cứu cơ bản, cần được tiếp tục nghiên cứu sâu sắc và toàn diện hơn trong thời gian tới. Abstract: This paper preliminarily raises and studies theoretical issues and research methodology for tendencies of law development. The issues presented in this paper are basic ones which are in need of being further and more comprehensively studied in the time to come.

Chiến thắng Điện Biên Phủ - Giá trị lịch sử và hiện thực

Ngày 7-5-1954 cách đây 65 năm, ba chữ Điện Biên Phủ đã làm cho tiếng tăm dân tộc Việt Nam ta lừng lẫy khắp năm châu. Chiến thắng đã góp một tín hiệu tích cực về sự thay đổi của thời đại trên đất nước Việt Nam. Chiến thắng cũng đã đóng góp tích cực vào sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ, tham gia có hiệu quả vào việc hình thành một thế giới bình đẳng giữa các dân tộc trong thời đại mới trên thế giới.

Tản mạn về làng phong Quy Nhơn

Dù thuộc nội thành của phố biển Quy Nhơn, nhưng nhiều người dân Quy Bình Định vẫn gọi đây là làng bởi bao đời nay khu vực điều trị của những người mắc bệnh phong đã trở nên quá quen thuộc với nhiều người trong và ngoài tỉnh. Từ trung tâm thành phố, vượt qua con dốc Quy Hòa, lên giáp Quốc lộ 1D, rẽ trái, đi thêm một đoạn đèo dốc quanh co chừng 2 km là đến làng phong Quy Hòa.

Địa danh A Lô và chiến thuật tấn công hạ đồn Đại Mang năm 1285 - Mở màn cho chiến dịch giải phóng Thăng Long của Hưng đạo vương Trần Quốc Tuấn

I. Xác định vị trí đồn Đại Mang và địa danh A Lỗ xưa Sách "ĐVSKT" (Tập 2 - bản in Nội Các Quan Bản (1697) - trang 60) có ghi: ..."ngày 20 hai vua tiến đánh Đại Mang Bộ. Tổng quản giặc Nguyên là Trương Hiển đầu hàng. Hôm đó, ta đánh bại giặc ở Tây Kết, giết và làm bị thương rất nhiều, chém đầu Nguyên soái Toa Đô. Nửa đêm Ô Mã Nhi trốn qua cửa sông Thanh Hóa, hai vua đuổi theo nhưng không kịp, bắt được hơn 5 vạn dư đảng giặc đem về. Ô Mã Nhi chỉ còn một chiếc thuyền vượt biển trốn thoát". Ở phần chú thích (của sách này) có ghi: "Đại Mang Bộ là tên bến trên sông Hồng nhưng chưa rõ ở đâu"...

"Dưới bóng hoàng lan" từ góc nhìn thi pháp học

Trong những truyện ngắn của Thạch Lam, có vẻ như “Dưới bóng hoàng lan” là một tác phẩm khá “lạc điệu”. Nó không viết về những nỗi khổ ải của kiếp nhân sinh trên một phố huyện tiêu điều, trong một xóm nhỏ vùng ngoại ô tăm tối, không về một nỗi niềm của cái tôi đầy mặc cảm trước thế giới, mà viết về cuộc trở lại của một tâm hồn thanh sạch, trong một kết thúc khá tươi sáng và gợi mở… Chạm vào thiên truyện là chạm vào thế giới trong lành của một kí ức chưa xa nhưng lại gợi những niềm cổ tích, khi nhân vật vừa được nếm trải, lại vừa bị đẩy xa khỏi thế giới của mình.Tất cả như xa như gần bởi những khoảng cách không gian với những cuộc đi về không theo một quy luật nào cả. Và mọi thứ vì thế, vừa lãng đãng lại vừa hiện hữu trong những cảm nhận tinh tế và khắc khoải. Bao trùm lên thế giới ấy là một tình cảm thanh cao và nhẹ nhõm nhưng không phải không chứa những nỗi niềm u uẩn.

Lễ hội đầu năm nhìn từ góc độ giới

Mùa xuân đến, chúng ta bước vào một năm mới bằng hàng loạt các lễ hội truyền thống nổ ra rầm rộ ở nhiều địa phương. Lễ hội làm cho không khí thật sự mùa xuân, mùa của sự bắt đầu. Nhà nhà, người người kéo nhau đi lễ hội, đi cầu phúc, cầu an, cầu tài, cầu lộc, cầu duyên, và đi chơi xuân. Đó đều là những nhu cầu cần được nhìn nhận khách quan. Và ai cũng có quyền được trải nghiệm qua lễ hội theo cách riêng của mình. Nhưng như một chút bệnh nghề nghiệp, một số người lại lựa chọn một góc nhìn để hiểu thêm về lễ hội. Và, khi chấp nhận điều đó, việc xem xét lễ hội dưới góc độ giới sẽ là một sự lựa chọn khá vị. Bản thân lễ hội thì không có giới tính, nhưng chủ thể (có góc độ nào đó là cả khách thể) đã vô hình trung tạo ra tính giới cho lễ hội. Có những lễ hội thiên về sức mạnh, về hướng ngoại (nam tính) nhưng cũng có những lễ hội thiên về sự mềm dẻo, khéo léo và hướng nội (nữ tính).

Từ truyền thuyết Chung Quỳ trừ tà, vu thuật "Tiến dạ hồ" đến âu đối đỏ và cành đào đón Tết

Phong tục “câu đối đỏ” và cành đào đón tết đã có từ xa xưa, từ thời Ngũ Đại. Ngày nay, việc đón tết mừng xuân bằng “câu đối đỏ” chừng như có vẻ đã thưa dần nhưng cành đào thì vẫn không thể thiếu. Có bao giờ bạn tự hỏi: Vì sao lại cành đào? Vì sao lại “câu đối đỏ”? Mà không là một loài hoa khác, một màu sắc khác?

Hoan Nam sứ giả Nguyễn Đề xướng họa cùng sứ thần Triều Tiên

1. Trong lịch sử bang giao của Việt Nam đối với các lân bang, từ xưa, các sứ thần nước ta đã có truyền thống giao hảo với các sứ thần Triều Tiên mặc dù giữa hai nước do khoảng cách địa lý khá xa, giao thông đi lại khó khăn nên chưa từng có điều kiện đặt quan hệ ngoại giao chính thức với nhau. Vì vậy, giao tình giữa các sứ thần Việt Nam với các sứ thần Triều Tiên chỉ xảy ra trên đất Trung Hoa, nhân các cuộc đi sứ đến thiên triều. Theo khảo sát của các nhà nghiên cứu, “…cuộc gặp gỡ đích thực đầu tiên giữa sứ thần hai dân tộc, cũng là lần đầu tiên người Việt Nam biết đến văn học Korea là vào khoảng giữa thế kỉ XV. Đó là cuộc gặp gỡ giữa sứ thần Joseon Từ Cư Chính và sứ thần An Nam Lương Như Hộc. Hai ông đã có xướng hoạ, tặng thơ cho nhau.”(1). Tính từ cuộc giao lưu mở đầu này cho đến cuộc giao lưu cuối cùng của Nguyễn Tư Giản (1823 - 1890) với các sứ thần Triều Tiên là Triệu Bỉnh Cảo, Kim Hữu Uyên, Nam Đình Thuận vào năm 1868, thì trong thời trung đại, các sứ thần hai nước Việt – Triều đã có 13 cuộc giao lưu với nhau và có để lại bằng chứng thơ văn trong thư tịch(2) (3). Trong đó, riêng thế kỷ XV, có 3 cuộc.

Tìm hiểu các nguyên lý bài trí thờ tự - tại di tích trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Nghệ An là một vùng đất có bề dày lịch sử, giàu truyền thống đấu tranh cách mạng, nơi ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc. Chính vì vậy các di tích - danh thắng ở Nghệ An giàu về số lượng, đa dạng về thể loại, phong phú về nội dung, đậm đà bản sắc xứ Nghệ. Theo Quyết định số 201/QĐ-UBND ngày 17/01/2018 của UBND tỉnh Nghệ An về việc phê duyệt danh mục kiểm kê di tích, danh thắng trên địa bàn Nghệ An có 2.602 di tích - danh thắng, trong đó 4 di tích quốc gia đặc biệt, 139 di tích cấp quốc gia, 272 di tích cấp tỉnh. Các di tích danh thắng là những chứng cứ vật chất và tinh thần thể hiện cội nguồn dân tộc và truyền thống đấu tranh dựng nước, giữ nước Việt Nam nói chung và tỉnh Nghệ An nói riêng. Đồng thời đây cũng là bức thông điệp phản ánh sinh động bản sắc văn hoá xứ Nghệ.

 1   2 

THƯ VIỆN KHXH&NV
Chuyên san KHXH&NV Nghệ An số tháng 3/2019
Chuyên san KHXH&NV Nghệ An số tháng 3/2019
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 855 | Tất cả: 1,713,442
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp