DIỄN ĐÀN | ĐỐI THOẠI

"Đại hội tỉnh Đảng bộ Nghệ An khóa XIX diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, do đó, có sứ mệnh đặc biệt"(*)

LTS: Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XIX dự kiến tổ chức vào tháng 11 năm 2020, đây là sự kiện chính trị có ý nghĩa trọng đại của tỉnh. Từ nay đến khi Đại hội diễn ra Ban Chấp hành Đảng bộ lần thứ XVIII tổ chức lấy ý kiến góp ý của các nhà khoa học, các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước là người Nghệ An nhằm xây dựng Dự thảo Báo cáo Chính trị. Để góp thêm ý kiến vào Dự thảo Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Chuyên san KHXH&NV Nghệ An có cuộc trao đổi với PGS.TS Trần Đình Thiên - thành viên Tổ tư vấn của Thủ tướng Chính phủ, Tổ phó Tổ tư vấn kinh tế - xã hội của tỉnh một số nội dung trong bản Dự thảo Báo cáo.

Làng trong tâm thức của người cao tuổi

Đọc nhiều nghiên cứu về làng xã và thỉnh thoảng hay bị ám ảnh bởi cấu trúc cảnh quan cây đa - bến nước - mái đình cũng như những yếu tố được các nhà nghiên cứu đề cập đến đàng sau những cấu trúc đó. Nó làm cho người ta cứ hay nhìn xung quanh mình để tìm về những yếu tố cảnh quan đã được định hình trong nhận thức khi tìm về một làng xã truyền thống nào đó. Bản thân từ “truyền thống”, vốn cũng mù mờ và vô cùng trừu tượng, chẳng có gì rõ ràng cả. Nhất là khi đặt “truyền thống” trong một diễn tiến thời gian thì thật khó để thấy cái gì là truyền thống, bởi cuộc sống luôn luôn thay đổi, con người luôn thích ứng không chỉ để sinh sống mà còn để phát triển, để sống tốt hơn. Ấy vậy mà đến nay, truyền thống vẫn như một con “ngáo ộp” (theo cách nói của TS Nguyễn Công Thảo) ám ảnh đến nhiều người.

Hiệp định EVFTA đối với nông nghiệp Nghệ An - Cơ hội song hành cùng thách thức

LTS: Với tỷ lệ 63,33% số phiếu tán thành, Nghị viện châu Âu đã chính thức phê chuẩn Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA). Hiệp định này sẽ mở ra một giai đoạn hợp tác mới đầy triển vọng, kỳ vọng mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp và tạo ra sức bật lớn cho ngành nông nghiệp Việt Nam nói chung, Nghệ An nói riêng. Đặc biệt là khi thuế hàng loạt mặt hàng nông sản xuất khẩu sang EU sẽ giảm dần về 0% sau một lộ trình ngắn. Tuy nhiên, cùng với cơ hội thì việc thực thi Hiệp định EVFTA cũng đặt ra không ít thách thức đối với nền nông nghiệp phát triển còn thấp như Việt Nam, trong đó có Nghệ An. Nhằm cung cấp thông tin, giúp doanh nghiệp và người nông dân hiểu rõ, hiểu đúng những cam kết quan trọng trong lĩnh vực nông nghiệp của Hiệp định EVFTA, Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn có cuộc trò chuyện với ông Hồ Xuân Hùng - Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa là nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng nông thôn mới hiện nay

Chương trình quốc gia xây dựng nông thôn mới (2011-2020) đang bước vào giai đoạn cuối với nhiều thành tựu đạt được nhưng biểu lộ nhiều vấn đề bất cập cần phải giải quyết. Trong xây dựng nông thôn mới, vấn đề văn hóa giữ một vai trò quan trọng. Để xây dựng các giá trị văn hóa mới thì việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa vốn có ở nông thôn là một nhiệm vụ quan trọng, cũng là một thách thức lớn hiện nay. Trong hơn nửa thế kỷ qua, di sản văn hóa ở nông thôn trải qua nhiều thăng trầm, nhưng nó luôn có sức sống mạnh, và luôn giữ vai trò quan trọng trong quá trình phát triển nông thôn. Di sản văn hóa ở nông thôn cũng luôn được bồi đắp qua những giai đoạn và những biến động lịch sử, tạo thành những lớp tầng chồng lên nhau và làm nền móng cho sự phát triển nông thôn. Vậy nên, làm sao để bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa trong quá trình xây dựng nông thôn mới hiện nay và giai đoạn tiếp theo (2021-2030) là một vấn đề quan trọng được nhiều người quan tâm. Để góp phần thảo luận thêm về vấn đề này, chúng tôi đã có buổi trao đổi với Giáo sư, Tiến sĩ Tô Duy Hợp, một chuyên gia hàng đầu về Xã hội học Nông thôn, nguyên Trưởng phòng Xã hội học Nông thôn, Viện Xã hội học, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam.

Không thể im lặng trong phòng chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái

“Đã hơn một thập kỷ trôi qua từ khi nhà nước thông qua Luật Phòng chống bạo lực đối với phụ nữ nhưng nhìn chung vấn đề này vẫn còn nhiều điều phải suy nghĩ. Bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái ngày càng nhận được nhiều sự quan tâm của xã hội. Nhận thức của con người về vấn đề cũng thay đổi nhanh chóng. Các hoạt động liên quan đến việc phòng chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái cũng được triển khai thường xuyên và ngày càng tốt hơn. Nhưng hiệu quả của các công tác phòng chống bạo lực đối với phụ nữ hay việc thực thi các quy định của pháp luật về vấn đề này cũng còn nhiều điều bất cập. Để hiểu thêm về những vấn đề này, chúng tôi đã có buổi trao đổi với nhà nghiên cứu Hoàng Tú Anh, Giám đốc Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số (CCIHP), một tổ chức phi chính phủ chuyên nghiên cứu, tư vấn các vấn đề liên quan đến phòng chống bạo lực gia đình, phòng chống bạo lực đối với phụ nữ. Xin giới thiệu cùng bạn đọc.

Đã đến lúc phải đổi mới trong nghiên cứu KHXH&NV

30 năm trước, chúng ta đã tiến hành công cuộc đổi mới, nhưng cho đến hôm nay, mặc dù đạt được nhiều thành tựu và tiến bộ, phải thừa nhận là quá trình đổi mới đã diễn ra với tốc độ rất chậm, dẫn đến Việt Nam bị tụt hậu ngày một xa so với thế giới và ngay với các nước trong khu vực. Vì thế, ở thời điểm hiện tại, chúng ta cần phải tiến hành công cuộc đổi mới mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn nữa. Tôi nghĩ, không bộ nào khác mà chính là Bộ Khoa học và Công nghệ phải là một trong những bộ dẫn đầu và tiên phong về đổi mới.

Lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo

LTS: Khi làn sóng Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 tác động mạnh mẽ tới nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, vai trò của khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo ngày càng quan trọng trong việc thúc đẩy năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Thực tế đã chứng minh, việc đầu tư vào đổi mới công nghệ sẽ đem lại những giá trị gia tăng cho sản phẩm cũng như hiệu quả xã hội to lớn. Và nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo được xem như là phương thức để doanh nghiệp tồn tại và phát triển trên thị trường hiện nay. Nhằm đánh giá và nêu bật vai trò, những đóng góp của KHCN và đổi mới sáng tạo đối với sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung và phát triển của doanh nghiệp nói riêng, Chuyên san Khoa học Xã hội & Nhân văn có cuộc trò chuyện với ông Trần Quốc Thành - Giám đốc Sở Khoa học & Công nghệ Nghệ An.

Xây dựng chính quyền cấp xã dưới góc độ đội ngũ những người làm việc

LTS: Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 37-NQ/TW, ngày 24/12/2018 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện và cấp xã với mục tiêu đến năm 2021 sẽ cơ bản hoàn thành sáp nhập các quận, huyện, phường xã chưa đạt 50% tiêu chuẩn diện tích tự nhiên và quy mô dân số. Theo kết quả rà soát, toàn tỉnh Nghệ An có 430/480 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn về quy mô dân số hoặc diện tích, trong đó có 22 đơn vị cấp xã dưới 50% của cả tiêu chuẩn về diện tích và dân số. Thực hiện sáp nhập sẽ tinh giản hàng nghìn cán bộ, công chức xã và hàng chục nghìn người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn, cấp thôn, tổ dân phố. Tuy nhiên, đây là công việc khó, “đụng chạm” và ảnh hưởng trực tiếp tới công tác cán bộ, đảng viên, do đó cần có một đề án cụ thể để giải quyết bài toán cán bộ dôi dư sau sáp nhập cũng như xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh. Xung quanh chủ trương này, Chuyên san Khoa học Xã hội & Nhân văn có cuộc phỏng vấn với ông Nguyễn Thăng Long, Trưởng phòng Xây dựng chính quyền và Công tác thanh niên, Sở Nội vụ.

Kết nối và đổi mới sáng tạo

Norman Apsley là người sáng lập ra NISP – Northern Island Science Park, tại Belfast, Khu công nghệ cao đầu tiên của Ireland, khi nước này chưa hề có khái niệm gì về khởi nghiệp sáng tạo. Trong hai mươi năm, ông không chỉ biến NISP (giờ đây đổi tên thành Catalyst, Inc) thành một trung tâm đổi mới sáng tạo có tiếng tăm trên bản đồ thế giới với 3000 công ty mà còn thay đổi văn hóa thành phố Belfast: tất cả mọi người, ở các lĩnh vực khác nhau (ngân hàng, luật sư, kiểm toán, công ty truyền thống, công ty công nghệ cao, người kinh doanh bất động sản…) sẵn sàng đóng góp tiền bạc và thời gian để hỗ trợ những người tài năng trẻ tuổi. Bí quyết của ông là “Tạo sự kết nối”.

Chiến tranh Biên giới Việt - Trung: Cái đấm tay đau đớn của Tướng Hoàng Đan: " Lịch sử là gì mà làm lính tôi khổ thế?"

LTS: Tháng 7 năm 1984, ở mật trận Vị Xuyên, chỉ một đêm chúng ta mất 600 lính, thương vong khoảng 1.200 người. Ba tôi được cử lên Vị Xuyên làm tư lệnh mặt trận, chứng kiến thương vong quá khủng khiếp, ông nói với những người chỉ huy trận đánh đó: "Các anh đánh thế này, thì mẹ Việt Nam anh hùng đẻ không kịp đâu!". Chiến tranh biên giới Việt - Trung nổ ra, Đài Phát thanh thường phát đi phát lại một câu: "Vậy là một lần nữa, lịch sử lại chọn đất nước ta để thử thách". Khi nghe Đài nói câu đó, Thiếu tướng Hoàng Đàn đấm tay xuống bàn: "Lịch sử là gì mà làm lính tôi khổ thế?". Sau cái đấm tay đầy đau đớn ấy, ông trở thành tư lệnh của Mặt trận Lạng Sơn, rồi lại trở thành Tư lệnh của Mặt trận Vị Xuyên - Hai chiến trường khốc liệt nhất của Chiến tranh biên giới, cùng với binh lính của mình gánh lấy phần vất vả, hi sinh và thiệt thòi để đất nước có cơ hội được hòa bình. Kỷ niệm 40 năm chiến tranh biên giới Việt - Trung, báo điện tử trí thức trẻ đã đề nghị ông Hoàng Nam Tiến (chủ tịch FPT Software) con trai Tướng Hoàng Đan kể lại những ký ức về cha mình - vị tướng anh hùng của cuộc chiến tranh Biên giới phía Bắc, cũng là vị tư lệnh mà lính Lạng Sơn lẫn lính Vị Xuyên một thời điều yêu kính!

Đi lễ đầu năm: Ranh giới giữa văn hóa và thiếu văn hóa

Ranh giới giữa văn hóa và thiếu văn hóa trong hoạt động tâm linh này đang trở nên quá mong manh bởi những hành động xấu xí. Đi lễ đầu năm là một nét đẹp trong đời sống văn hóa tâm linh của người Việt từ bao đời nay. Mỗi dịp tết đến, xuân về, già trẻ, lớn bé lại đón chờ thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới để có thể lên chùa hái lộc, cầu mong những điều tốt lành. Tuy nhiên, ranh giới giữa văn hóa và thiếu văn hóa trong hoạt động tâm linh này đang trở nên quá mong manh bởi những hành động xấu xí. Không phải ai đến chùa cũng hiểu được đầy đủ ý nghĩa của việc đi chùa lễ Phật, hoặc không biết cách thực hành nghi lễ ở nơi chùa chiền sao cho đúng. Qua phỏng vấn, Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Viết Chức đã đưa ra những quan điểm xung quanh vấn đề này.

Khoa học xã hội và nhân văn với sự phát triển bền vững của đất nước

LTS: Trong sự phát triển hiện nay trên thế giới, cùng với sự toàn cầu hóa diễn ra nhanh chóng thì các lĩnh vực về khoa học tự nhiên lại trở thành sự lựa chọn hàng đầu của người Việt Nam, trong khi các lĩnh vực thuộc ngành khoa học xã hội và nhân văn dường như ngày càng bị xem nhẹ. Như vậy, để trả lời cho câu hỏi làm thế nào để thu hút nguồn lực cho ngành khoa học xã hội và nhân văn trong quá trình hiện đại hoá - toàn cầu hoá ở Việt Nam hiện nay, thì có lẽ trước khi đưa ra những biện pháp giải quyết, chúng ta cần phải nhìn nhận lại vai trò của nhóm ngành khoa học xã hội và nhân văn trong đời sống xã hội. Bàn về vấn đề này, Chuyên san KHXH&NV đã có bài phỏng vấn với GS.TS Hồ Sỹ Quý - Nguyên Viện trưởng Viện Thông tin KHXH, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam.

 1   2 

THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Hồ Chí Minh biểu tượng của hòa bình, tình hữu nghị giữa Việt Nam và thế giới - Symbol of peace, friendship Between Vietnam and the world
Giới thiệu sách: Hồ Chí Minh biểu tượng của hòa bình, tình hữu nghị giữa Việt Nam và thế giới - Symbol of peace, friendship Between Vietnam and the world
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 2,710 | Tất cả: 2,475,991
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp