ĐẤT VÀ NGƯỜI XỨ NGHỆ | CON NGƯỜI XỨ NGHỆ

Con người nhân cách thầy đồ Nghệ dưới triều Nguyễn

Rõ ràng Đạo Nho cũng là một thành phần của văn hóa Việt Nam, tất nhiên Nho giáo vào Việt Nam cũng như các tôn giáo khác đều bị khúc xạ bởi bản lĩnh Việt Nam, bản sắc văn hóa Việt Nam sàng lọc. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy “Tuy trong học thuyết của Khổng Tử có những điều không đúng, song những điều hay trong đó thì ta nên học. Chỉ có những người cách mạng chân chính thì mới thu hái được những điều hiểu biết quý báu của đời trước để lại. Lênin dạy chúng ta như vậy”.

Hồ Hữu Thới - Người nhạc sĩ của quê hương

Để tri ân 57 năm hoạt động âm nhạc của Nhạc sỹ xứ Nghệ Hồ Hữu Thới, Sở Văn hóa Thể thao phối hợp với Đài PT-TH Nghệ An tổ chức đêm nhạc "Hồ Hữu Thới - Ân tình xứ Nghệ".

Được nhà vua ban thưởng

Trong lịch sử hàng ngàn năm tồn tại và phát triển của vùng đất Yên Thành (Đông Thành xưa) đã có một số vị đại khoa sau khi thi đỗ được nhà vua ban thưởng. Chẳng hạn Thám hoa Phan Thúc Trực (1808 - 1852) được vua Thiệu Trị ban tặng tấm biển "Khôi đa sĩ" (đứng đầu trong đám đông kẻ sĩ). Và cũng có rất nhiều danh nhân, tướng lĩnh khác đã có công với dân với nước, sau khi chết được phong thần và các triều đại phong kiến về sau ban nhiều đạo sắc ghi công. Bên cạnh các vị ấy còn có không ít người dân thường hoặc đã từ quan đã có những hành động dũng cảm, những nghĩa cử cao đẹp được nhà vua ghi nhận. Sau đây là vài trường hợp như vậy.

Mùa thu trên đất Hưng Nguyên nhớ Anh hùng lao động Cao Lục (1)

Anh hùng Lao động Cao Lục, sinh năm 1928, quê xã Hưng Thái, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An là người cống hiến cả đời mình cho công cuộc xây dựng quê hương đất nước. Những năm 1960 - 1970, nói đến Hưng nguyên là nói đến HTX Ba Tơ, nói đến HTX Ba Tơ là nói đến con người tận hiến Cao Lục.

Nguyễn Tất Thành ở Luân Đôn

Đến đất Anh khi Chiến tranh thế giới (1914-1918) đang diễn ra, đối với Nguyễn Tất Thành, nói như nhà sử học Rút-xi-ô (Alin Russio), là thêm một bước để anh “phát hiện về thế giới”.

Phan Sào Nam và hát đối dân ca Ví Giặm Nghệ Tĩnh

Chúng ta từng biết đến Phan Bội Châu là một nhà yêu nước kiệt xuất của nửa đầu thế kỷ XX, ông như một Thiên sứ, một đấng xả thân cho nền tự do độc lập của dân tộc Việt Nam. Ông là một nhà bác học với nhiều trứ tác về khoa học xã hội và nhân văn, mà tác phẩm của ông vẫn còn tỏa sáng muôn đời, vẫn còn đó những giá trị thời sự nóng hổi, vẫn như những dẫn đường cho sự kiến tạo và tăng trưởng của Tổ quốc Việt Nam, cho dù thể chế là thế nào đi chăng nữa! Nhưng trước khi ông là Phan Tiên sinh, Phan Bội Châu...thì ông là Phan Sào Nam., một con người của xứ Nghệ, một chàng trai Nghệ đa tài đa tình và đầy ắp những tài hoa dân gian nơi ruộng đồng, dân giã và nghịch ngợm.

Hồ Chủ tịch với Giáo sư Nguyễn Xiển

“Đã là trí thức yêu nưóc thì phải nhận trách nhiệm trước lịch sử”. Đó là câu đầu tiên Hồ Chủ tịch nói với giáo sư Nguyễn Xiển.

Những Người Thầy dạy binh pháp thời phong kiến

Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn thời Trần, Nguyễn Trãi thời Hậu Lê, Đào Duy Từ thời Chúa Nguyễn ở Đàng Trong là những Người Thầy dạy binh pháp giỏi hiếm có ở nước ta thời phong kiến.

Nhân kỷ niệm 30 năm Ngày mất của Tổng Bí thư Trường Chinh (30-9-1988 - 30-9-2018): Đồng chí Trường Chinh: “Tổng Bí thư của đổi mới”

Thắng lợi của công cuộc Đổi mới khẳng định tính đúng đắn của đường lối đổi mới do Đại hội lần thứ VI của Đảng đề ra mà đồng chí Trường Chinh chính là “Tổng Bí thư của đổi mới” .

Một ông quan say mê nghề dạy học

Trần Đình Phong (1843 - 1919) tự là Úy Khanh, hiệu là Mã Sơn sinh ra tại làng Yên Mã xã Thanh Khê, tổng Quỳ Trạch nay thuộc xã Mã Thành, huyện Yên Thành tỉnh Nghệ An. Ông là con trai thứ ba của cụ Trần Đình Kiều và bà Nguyễn Thị Bình. Thuở nhỏ ông còn có tên là Bằng và sớm thể hiện là cậu bé thông minh và là người có ý chí nghị lực. Tuy nhiên qua hai kỳ thi hương năm Mậu Thìn (1868) và năm Canh Ngọ (1870) ông chỉ đỗ tú tài và mang danh Tú kép. Nhưng là người có ý chí tiến thủ và truyền thống hiếu học của gia đình cùng sự động viên giúp đỡ của thầy giáo Bùi Huy Chân, một nhà nho thông minh và đức độ, ông vẫn say mê đọc sách dùi mai kinh sử và khoa Bính Tý (1876) đã đỗ cử nhân rồi ba năm sau Triều đình lại mở ân khoa Kỷ Mão (1879) ông đã đỗ tam giáp tiến sĩ đồng xuất thân.

Nguyễn Cảnh Chân - Nguyễn Cảnh Dị

Nguyễn Cảnh Chân (1355-1409) và Nguyễn Cảnh Dị (?-1414), hai cha con đều là danh tướng chống quân Minh cuối đời nhà Hồ và đời Hậu Trần, người làng Ngọc Sơn, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Cuối thời nhà Trần, Nguyễn Cảnh Chân làm An phủ sứ Hóa Châu (Thừa Thiên Huế), năm 1400, Hồ Quý Ly cướp ngôi nhà Trần lập ra nhà Hồ.

GS. Phong Lê - Một nhà khoa học, một nhà giáo

Dù đã có hàng chục cuộc trò chuyện với GS. Phong Lê trong 10 năm qua, nhưng viết về ông quả thật rất khó. Khó thứ nhất là sự khác biệt về chuyên môn. GS. Phong Lê chuyên nghiên cứu về văn học còn với tôi thì chẳng có chút hiểu biết gì về lĩnh vực này. Khó thứ hai là tuổi tác và trải nghiệm. Tuổi đời và trải nghiệm của tôi thua ông gần nửa thế kỷ, lại trong hoàn cảnh lịch sử xã hội hoàn toàn khác nhau. Nên viết về cuộc đời của ông tôi cũng không đủ sức làm. Khó thứ ba là có nhiều người đã viết về ông. Đó là những người đồng nghiệp, bạn bè, học trò… và họ viết trên hầu hết các phương diện từ những đóng góp về chuyên môn của ông, về các kỷ niệm hay những câu chuyện mà họ được chứng kiến, được trải nghiệm cùng với GS. Phong Lê(1). Thành ra lần lữa mãi bao năm vẫn không nghĩ ra mình nên viết gì. Nhưng rồi trước khi rời đất Hà Thành để về quê, tôi được GS. Phong Lê và gia đình tin tưởng bàn giao toàn bộ khối tài liệu đồ sộ về lịch sử cuộc đời của ông để đưa về lưu giữ tại Trung tâm Di sản các nhà khoa học Việt Nam. Nhân dịp GS. Phong Lê tròn 80 tuổi, xin được mạn phép giới thiệu thêm về bộ sưu tập tài liệu quý giá đang được lưu giữ tại Trung tâm Di sản các nhà khoa học, nhất là quá trình lưu giữ tài liệu suốt gần 60 năm qua của ông cũng như những trăn trở trước khi bàn giao nó lại cho nơi khác.

 1   2 

THƯ VIỆN KHXH&NV
Chuyên san KHXH&NV Nghệ An số tháng 3/2019
Chuyên san KHXH&NV Nghệ An số tháng 3/2019
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 199 | Tất cả: 1,682,543
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp