HOME | THƯ VIỆN KHXH&NV

NGỰA TRONG DÒNG CHẢY VĂN HÓA VIỆT NAM

Trong 12 con giáp, ngựa đứng hàng thứ 7. Ngựa không cao sang, quyền quý như rồng; không gần gũi, gắn bó với người nông dân như trâu lợn, chó, gà… nhưng nó không hề vắng bóng trong dòng chảy văn hóa Việt Nam suốt hàng ngàn năm lịch sử.

NÊN CÓ MỘT LỄ HỘI MÙA XUÂN CHO NHÂN DÂN THÀNH PHỐ VINH

Mùa xuân là mùa của lễ hội. Hòa vào dòng người đi dự lễ hội trước, trong và sau tết, nhân dân khắp các vùng, miền từ các huyện đồng bằng: Quỳnh Lưu, Yên Thành, Diễn Châu, Nghi Lộc, thành phố Vinh, Hưng Nguyên, Nam Đàn, đến các huyện trung du miền núi như: Thanh Chương, Đô Lương, Nghĩa Đàn, Thái Hòa, Tân Kỳ, Con Cuông, Anh Sơn, Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Quế Phong, Tương Dương, Kỳ Sơn nô nức đi dự Lễ hội đền vua Mai (Nam Đàn), Lễ hội đền Cờn (Quỳnh Lưu, Lễ hội đền Cuông (Diễn Châu), Lễ hội đền Đức Hoàng (Yên Thành), Lễ hội đền Quả Sơn (Đô Lương), Lễ hội đền Bạch Mã (Thanh Chương), Lễ hội đền Đức Hoàng Mười (Hưng Nguyên), Lễ hội Hang Bua (Quỳ Châu), Lễ hội Làng Vạc (Nghĩa Đàn), v.v… Đó là chưa kể đến một số lễ hội mới như: Lễ hội sông nước Cửa Lò (thị xã Cửa Lò), Lễ hội Làng Sen (Kim Liên, Nam Đàn), v.v… thu hút hàng vạn lượt người khắp các tỉnh thành trong cả nước cũng như một số Việt kiều về nước vui xuân, đón Tết, hay về tham quan, du lịch Nghệ An.

MỘT SỐ NĂM NGỌ VỚI ĐẤT VÀ NGƯỜI XỨ NGHỆ

Giáp Ngọ (2014) đã đến. Chào tân niên, chúng ta hãy cùng ôn lại một số năm Ngọ (còn gọi là Ngựa) với những dấu ấn mạnh mẽ trên xứ sở Lam Hồng.

MẤY Ý KIẾN GÓP PHẦN CHUẨN HÓA CÁCH VIẾT ĐỊA DANH Ở TỈNH NGHỆ AN TRÊN BẢN ĐỒ

Lâu nay cùng một địa danh Việt Nam - được xác định tọa độ vị trí trên bản đồ hẳn hoi - nhưng lại có thể được ghi theo những viết cách khác nhau, thậm chí rất khác nhau, bằng chữ Quốc ngữ. Đó là điều chúng ta nên thận trọng khi đọc các văn bản và cả các bản đồ tiếng Việt (kể cả loại được in chính thức), bởi cho đến nay, ở Việt Nam chưa có một cơ quan đặc trách về công tác địa danh, trong khi địa danh được nhiều cơ quan, tổ chức và cá nhân khác nhau tùy ý ghi chép để sử dụng, không chỉ trên các văn bản viết (hành chính, khoa học, báo chí,...) mà cả văn bản nói (phát thanh, truyền hình, sân khấu,...). Mỗi tổ chức có thể đưa ra quy định riêng, trong khi còn thiếu các quy định có tính chất pháp quy cho cả nước thì chúng ta hoàn toàn có thể chia sẻ nhận xét của các chuyên gia trong ngành địa chính về “Thực trạng địa danh trên bản đồ còn thiếu chính xác và không thống nhất …Giữa các cơ quan có nhiệm vụ thành lập và xuất bản bản đồ cũng không có các biện pháp cũng như những quy định thống nhất xử lý vấn đề địa danh”.

"MÃ LUẬN" - LÝ LUẬN VỀ CƠ HỘI TRONG CUỘC ĐỜI

Ngựa theo tiếng Hán Việt là Mã (马), trong 12 địa chi (地支) thì nó đứng ở vị trí thứ 7, tương ứng với địa chi Ngọ (午)(1). Đây là con vật có nhiều gắn bó với cuộc sống lao động sản xuất và chiến đấu của con người. Bởi vậy, hình tượng về ngựa đã đi vào văn hoá đại chúng với nhiều sắc thái mà một số học giả Trung Quốc gọi đây là văn hóa ngựa. Ở Trung Quốc, ngoài dân tộc Hán thì một số dân tộc thiểu số cũng mang họ Mã, trong đó dân tộc Hồi ở tỉnh Vân Nam hầu hết đều mang họ Mã(2).

KINH TẾ VIỆT NAM 2014 - TRIỂN VỌNG XOAY CHUYỂN TÌNH HÌNH TỪ ÁP LỰC CẢI CÁCH

Cách đây 6-7 năm, khi Việt Nam gia nhập WTO, ai cũng hy vọng và tin rằng nền kinh tế Việt Nam sẽ bay lên và “hóa rồng”. Nhưng thực tế hiện đang diễn ra không phải vậy: trong khi các nền kinh tế trên thế giới vốn bị lâm vào khủng hoảng “trăm năm mới có một lần” (2008-2011) hay các nền kinh tế châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á, vốn rất thăng trầm từ năm 1997 cho đến gần đây, đã bắt đầu khởi sắc thì Việt Nam lại ở vào thế bị “kẹp” trong tình trạng tắc nghẽn tăng trưởng.

HƯƠNG ƯỚC LÀNG QUỲNH

Xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An thường gọi tắt là làng Quỳnh được xây dựng từ năm 1378. Qua hơn 600 năm tồn tại và phát triển, làng Quỳnh đã tạo nên hai truyền thống tốt đẹp, được Nhà nước phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” (1996) và “Làng văn hóa” (1998).

HỒN LÚA

Trước khi tìm hiểu về Lễ hội Hồn lúa ta bắt đầu bằng khái niệm mở đầu thông thường của người Việt về hồn phách.

GỌI NHAU UỐNG NƯỚC CHÈ CHÁT VÀ THÓI QUEN NÓI TRỐNG KHÔNG CỦA NGƯỜI NGHỆ

Chè xanh được trồng trong vườn khắp nơi trên đất Nghệ, ngoài nguồn tự cung tự cấp như Nghi Lộc, Hưng Nguyên, Nghi Xuân, các vùng Hương Sơn, Hương Khê, Thanh Chương, Đô Lương, Anh Sơn, Con Cuông chè xanh trở thành hàng hóa cung cấp cho cả tỉnh, cả vùng. Chè xanh ngon nhất vùng phải nói trồng ở vùng Gay, Lạng thuộc huyện Anh Sơn. Sở dĩ vùng này chè xanh nổi tiếng vì ngoài giống tốt, chè được trồng trên đồi, lượng ánh nắng quang hợp nhiều, không bị dợp bóng, lại phù hợp chất đất nên gặng chè, lá chè dày, bẻ dòn rau ráu.

ĐÔI BÊN SÔNG BÙNG - MỘT VÙNG VĂN HÓA

Có lẽ khi phổ nhạc bài thơ của nhà thơ Lê Huy Mậu, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo đã nói hộ tình cảm của rất nhiều người xứ Diễn (Nghệ An) sống xa quê. Nếu ai biết nhà thơ, nhạc sĩ tài hoa này đã từng sinh ra và lớn lên ở một làng quê, bên con sông Bùng xứ Diễn, hẳn đều đồng cảm và sẻ chia với ông qua tứ thơ này. Riêng với tôi, sống xa quê, hình ảnh con sông luôn làm tôi nhớ cả một thời thơ ấu, để rồi mỗi lần được gặp người quê hàn huyên, hay về quê, tôi lại quắt lòng bởi câu thơ đó.

ĐỀN VẠN LỘC - NƠI THỜ THẦN SÔNG BIỂN CỬA LÒ

Đền Vạn Lộc thuộc khối 6, phường Nghi Tân, thị xã Cửa Lò, trước đây được xây dựng ở Lùm Cờ (nay là bến cảng số 1 - cảng Cửa Lò), đến triều Nguyễn được chuyển đến vị trí hiện nay. Đền Vạn Lộc hướng mặt về phía Bắc, soi bóng dòng sông Cấm và nằm giữa một quần thể núi non sống động “Nhân Sơn quần tụ”. Núi Bảng Nhãn án ngự trước mặt; bên phải có núi Đầu Rồng (Long Thủ); bên trái có núi Voi (Tượng sơn), tạo nên thế “Rồng chầu, Voi phục”; sau lưng là núi Lò (Lô Sơn); phía Đông và Nam có đảo Lan Châu và Song Ngư, đảo Mắt như những viên ngọc đẹp nổi lên giữa biển Đông xanh; phía Tây có núi Mão, núi Cờ, núi Kiếm, thật là nơi sơn thủy hữu tình, lại thông ra biển Đông tạo thế tiềm năng vươn xa, phát triển. Vùng đất này đúng là nơi đại danh thắng Địa linh, nhân kiệt.

BÀN VỀ NĂM SINH CỦA HƯNG ĐẠO VƯƠNG TRẦN QUỐC TUẤN

Sách Đại Việt sử ký toàn thư (tr. 551) viết: “Mùa thu, tháng Tám, ngày 20 (1300), Hưng Đạo Vương mất tại nhà riêng ở Vạn Kiếp, tặng Thái sư Thượng phụ Thượng quốc công nhân võ Hưng Đạo Đại Vương, Thánh Tông có làm bài văn bia ở Sinh Từ của Quốc Tuấn để ví với Thượng phụ ngày xưa...”.

 «   Trước «    18   19   20   21   22   23 

 
THƯ VIỆN KHXH&NV
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 8/2018
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 8/2018
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,188 | Tất cả: 1,519,720
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp