HOME | KHXHNV & ĐỜI SỐNG

Hình rồng thêu trên váy của phụ nữ Thái Nghệ An

Người Thái ở Nghệ An bao gồm các nhóm Tày Mường (còn gọi là Tày Chiềng, Hàng Tổng), Tày Thanh, Tày Mười. Đặc điểm về tấm váy của người phụ nữ Nghệ An được nêu trong bài viết này cơ bản là liên quan đến nhóm Thái Tày Mường- còn các nhóm Thái khác xin được đề cập đến ở một số bài viết khác khi có dịp... Nói chung, phụ nữ dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An thường hay thêu hình rồng trên váy. Một chiếc váy nhuộm chàm được phân chia thành hai phần rõ rệt: phần cao hơn được để nguyên với màu chàm đặc trưng, còn phần thấp hơn được thêu thùa rất cẩn thận, công phu và trang trí bằng các hình ảnh hoặc đường nét phần nào mang tính cách điệu. Các hình đó có thể là những đường nét khó hiểu, cần phải đầu tư thời gian và công sức mới có thể tìm ra ý nghĩa của chúng; đó cũng có thể là hình của một vài loại lá cây quen thuộc như lá cau, lá dừa, lá rau bợ...; đó cũng có thể là hình ảnh của bông hoa, của mặt trời...; đó cũng có thể là hình tượng các con vật như hươu, nai, hổ, voi, và cả hình tượng rồng...

Bài Chòi cổ Trung bộ - Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Ngày 7 tháng 12/2017 tại phiên họp Uỷ ban liên Chính phủ Công ước 2003, lần thứ 12 của UNESCO tại Hàn Quốc, di sản nghệ thuật Bài chòi Trung bộ Việt Nam đã được UNESCO ghi danh tại Danh sách Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. Phạm vi di sản được đề cử gồm 11 tỉnh, thành phố miền Trung từ Quảng Bình tới Bình Thuận (không bao gồm Tây Nguyên). Bình Định tiếp tục được Bộ Văn hóa chọn làm đơn vị chủ trì xây dựng cũng cố di sản bài chòi trong thời gian đến …

Người Thổ đón Tết, vui Xuân

Tết đến, xuân về, mọi người hoàn tất những công việc cần thiết để tập trung vào ăn Tết, chơi Tết. Với người Thổ, thường thì công việc đồng áng đã phải tạm gác lại vào sáng ngày 25 tháng Chạp. Nhà nào có cô dâu chưa cưới thì phải “đi Tết” nhà gái. Lễ vật gồm 1 đôi gà, 5 kg nếp, 1 gói trầu cau (6 miếng trầu đã têm, 6 miếng cau đã bửa), 1 chai rượu. Nhà nào có tục thờ “Bà Trầy” (như là “mo” của người Thái) hay làm nghề “phù thủy” (phù phép chữa bệnh, đuổi tà ma, v.v.) thì làm Lễ sắp ấn (tạm nghỉ việc bói toán và cúng bái chữa bệnh). Lễ tiến hành lúc chập tối (từ khoảng 4 giờ chiều đến 8 giờ đêm)

Chú cẩu trong đời sống văn hóa người Việt

Mỗi năm khi Tết đến Xuân về, là dịp chúng ta tiễn đưa một con giáp cũ, đón chào con giáp mới. Văn hóa 12 con giáp hay những câu chuyện về 12 con vật tưởng đã xưa và cũ, nhưng lại là câu chuyện muôn thuở, luôn được nhắc đi nhắc lại nhiều lần theo vòng quay của vũ trụ và nhịp điệu của các mùa. Sự thật hiển nhiên này cho thấy: Văn hóa 12 con giáp không còn dừng lại ở các câu chuyện về thế giới muôn loài mà ẩn chứa đằng sau nó là vô số những giá trị mang tính biểu trưng cao, có khi mang hơi thở, tâm thức của cả một dân tộc.

Văn hóa tộc người trong bối cảnh kinh tế thị trường (Khảo sát sự biến đổi trong văn hóa mặc của người Thái ở miền Tây Nghệ An)

Trong gần vài thập kỷ qua, kinh tế - xã hội ở miền Tây Nghệ An đã có nhiều thay đổi theo hướng thị trường hóa. Sự phát triển của kinh tế thị trường đã tạo điều kiện để người dân tiếp cận nhanh hơn với cuộc sống hiện đại, đời sống không ngừng được nâng cao cả vật chất lẫn tinh thần. Tuy nhiên, nó cũng tác động mạnh mẽ đến nền văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số đang sinh sống trên địa bàn. Một mặt, kinh tế thị trường làm cho nhiều yếu tố văn hóa truyền thống tộc người bị mai một, mất mát. Nhưng mặt khác, nó cũng tạo ra những cơ hội để người dân phát huy các yếu tố văn hóa truyền thống trong quá trình phát triển kinh tế. Qua khảo sát sự biến đổi trong văn hóa mặc của một số nhóm người Thái ở các địa bàn khác nhau thuộc miền núi phía Tây Nghệ An, bài viết này muốn bàn thêm về những vấn đề đó.

Người Nghệ ở Hà Nội - Giao lưu và tiếp biến văn hóa

Di cư sang một không gian mới sẽ tạo ra những thay đổi lớn về văn hóa. Từ một nền văn hóa nguồn, các cộng đồng di cư tương tác với nền văn hóa các nhóm trong không gian mới, đồng thời cũng quan hệ với văn hóa của nhóm gốc đang tồn tại ở quê cũ của họ. Sự biến đổi văn hóa của cộng đồng di cư chịu nhiều ảnh hưởng của nhiều yếu tố. Một trong những yếu tố quan trọng tác động đến sự thay đổi này là tâm lý cộng đồng và sự tự ý thức về nguồn gốc của mình. Trường hợp người Nghệ ở Hà Nội là một ví dụ điển hình. Với tâm lý cội nguồn và sự ý thức về quê quán của mình, những người Nghệ xa quê đã tạo ra những mối quan hệ liên kết mãnh liệt và kết nối thành mạng lưới xã hội lớn mạnh, tạo nên một nền văn hóa mang đặc trưng của họ trên một không gian văn hóa mới.

Những dấu ấn của Trung tâm Khoa học Xã hội & Nhân văn Nghệ An năm 2017

Chỉ còn mấy ngày nữa là chuyển sang năm 2018, khép lại những công việc mà Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn đã triển khai trong năm 2017, một năm để lại những dấu ấn khó quên.

Lễ trưởng thành

Dân tộc Kinh cũng như dân tộc thiểu số đều thống nhất một quan niệm, con người có giai đoạn trưởng thành “làm người lớn” rồi để xây dựng gia đình tự lập. Được đánh dấu bởi sự thay đổi về thể chất trong cơ thể, thay đổi về tính cách hoặc đánh dấu bởi một nghi lễ theo một tập tục truyền thống của dân tộc.

Quam hặc - Bùa yêu

I. Mở đầu 1.1. “Quam hặc” tiếng Thái có nghĩa là: a/ “Quam” là “phù phép, ma thuật”; b/ “hặc” là “yêu”; “Quam hặc”, vì thế, tương đương với từ “bùa yêu” trong tiếng Việt (a/ “Bùa” có thể làm cho người khác phải thương yêu, theo mê tín”(1); b/ “Bùa” là “vật thường bằng giấy hoặc vải, có những dấu hiệu đặc biệt, được cho là có phép thiêng trừ ma quỷ, tránh được tai nạn, mê hoặc được người khác [chúng tôi nhấn mạnh - QVM], v.v., theo mê tín”(2)); Hoặc “Bỏ bùa bỏ ngải”(3): a/ Thuốc có phép mê hoặc người khác, theo mê tín; b/ Ngải: Cây thân cỏ cùng họ với gừng, lá to dai, có cuống ngắn, hoa màu vàng, củ dùng làm thuốc”, (“Cây ngải” sẽ còn được nhắc đến dưới đây).

Tên đường ở thành phố Vinh thời thuộc Pháp

Cùng với quá trình phát triển đô thị, nhu cầu đặt tên cho các đường, phố, công trình công cộng ở các đô thị cũng xuất hiện. Việc đặt tên cho các đường và phố, cũng như các công trình công cộng không chỉ phục vụ nhu cầu xác định địa điểm của cư dân và du khách, mà còn phục vụ đắc lực cho việc quản lý của chính quyền. Đặc biệt, tên đường, phố và các công trình công cộng còn hàm chứa trong đó những thông điệp sâu sắc và ấn tượng về lịch sử và văn hóa. Nghiên cứu tên đường, tên phố, vì vậy là một công việc khó khăn nhưng rất lý thú.

Tục "rửa chân cô dâu" trong đám cưới của người Thái

1. Dẫn nhập Trong sách Phong tục tập quán các dân tộc thiểu số Nghệ An, Nhà xuất bản Nghệ An, Vinh, năm 1997, khi nói về tục “rửa chân cô dâu” trong đám cưới của người Thái, chúng tôi đã viết: “[Khi đoàn rước dâu về] đến nhà [trai],… Bà mối múc nước trong cái sanh đồng rửa chân cho 2 người [dâu rể].... Trong sanh phải có nén bạc hay hào bạc”. (Sách đã dẫn, trang 40).

ASEAN - Việt Nam: 22 năm đồng hành và tầm nhìn phía trước

Sau 22 năm đồng hành của ASEAN, Việt Nam đã có những ảnh hưởng nhất định đến cấu trúc thống nhất của ASEAN cũng như duy trì hòa bình, thịnh vượng ở khu vực, xây dựng thành công một cộng đồng chung và hướng đến Tầm nhìn ASEAN xa hơn nữa.

 1   2   3   4   5   6   7 

 
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Đồ Sứ Ký Kiểu Thời Nguyễn
(Commissioned Patterned Porcelains in the Nguyễn Era)
Giới thiệu sách: Đồ Sứ Ký Kiểu Thời Nguyễn (Commissioned Patterned Porcelains in the Nguyễn Era)
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 692 | Tất cả: 1,256,463
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75A - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn