HOME | KHXHNV & ĐỜI SỐNG

Biến đổi văn hóa của các tộc người thiểu số ở vùng biên giới Việt - Lào tại địa bàn tỉnh Nghệ An và những vấn đề đặt ra hiện nay

Việt Nam và Lào là hai quốc gia có chung đường biên giới, vốn có nhiều nét tương đồng về lịch sử và văn hóa: đa tộc người, đa ngôn ngữ, nhiều nghề thủ công phát triển (dệt vải, đan lát, làm gốm, sơn mài…); phổ biến tập quán ở nhà sàn; có truyền thống cộng đồng làng bản; duy trì những hình thức tín ngưỡng dân gian bản địa… Hai nước Việt - Lào vốn có quan hệ hữu nghị đặc biệt và đã trải qua hơn nửa thế kỷ (từ 1962). Ngày nay, cùng với các quốc gia Đông Nam Á khác, nhân dân hai nước Việt - Lào đều đang đứng trước những thách thức về giữ gìn bản sắc văn hoá trong tiến trình hội nhập quốc tế và phát triển. Trên cơ sở đánh giá thực trạng về biến đổi văn hóa của các tộc người thiểu số vùng biên giới Việt-Lào, địa bàn tỉnh nghệ An, hy vọng, bài viết này sẽ góp phần khỏa lấp khoảng trống trong nghiên cứu về vấn đề này.

Ngày 30/4 qua những bức ảnh lịch sử

Cách đây 45 năm, cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 mà đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã giành thắng lợi hoàn toàn. Ngày 30 tháng 4 năm 1975 đã đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son chói lọi, đưa đất nước ta bước vào một kỷ nguyên mới: Kỷ nguyên độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Chúng ta cùng sống lại những ngày lịch sử hào hùng 30/4 qua những bức ảnh tư liệu quá giá:

Tăng cường phát triển kinh tế - xã hội thực hiện chính sách dân tộc khu vực miền Tây Nghệ An

Nghệ An là một tỉnh lớn, có diện tích tự nhiên là 16.487,53 km2. Trong đó, diện tích tự nhiên khu vực miền núi là 13.745 km2 (chiếm 83% diện tích tự nhiên toàn tỉnh); 11 huyện, thị xã khu vực miền núi (có 12 huyện, thị xã có dân tộc thiểu số) và 7 huyện, thị xã có xã miền núi, với 252 xã, phường, thị trấn miền núi (trong đó có 106 xã và 1.339 thôn, bản đặc biệt khó khăn); 27 xã tiếp giáp với 03 tỉnh (Xiêng Khoảng, Bô Ly Khăm Xay; Hủa Phăn) của nước bạn Lào với 468 km đường biên giới. Dân số 3.327.791 người (thời điểm 1/4/2019), miền núi có 1.221.418 người (chiếm 36,70 %), riêng đồng bào các dân tộc thiểu số có 466.161 người, chiếm 14 % dân số toàn tỉnh và chiếm 38,2% dân số trên địa bàn miền núi, gồm 5 dân tộc có đông người cùng sinh sống (Thái, Thổ, Khơ Mú, Mông, Ơ Đu).

Nghệ An: Lợi thế, tiềm năng và một số đề xuất phát triển du lịch xanh

Du lịch xanh là một loại hình du lịch sinh thái khám phá, tận hưởng thiên nhiên với những gì sẵn có. Phát triển du lịch theo hướng “xanh” sẽ giảm thiểu những tác động tiêu cực lên môi trường sống tự nhiên, giúp cho ngành du lịch phát triển bền vững trong tương lai. Nghệ An là một tỉnh nằm ở trung tâm vùng Bắc Trung bộ, có tọa độ địa lý từ 18°33’ đến 20°01’ vĩ độ Bắc và 103°52’ đến 105°48’ kinh độ Đông. Phía Bắc giáp Thanh Hóa, phía Nam giáp Hà Tĩnh, phía Đông giáp Biển Đông với đường bờ biển dài 82 km, phía Tây giáp cộng hòa dân chủ nhân dân Lào với 419 km đường biên giới trên bộ. Diện tích của Nghệ An 16.487km2 , dân số hơn 3 triệu người. Cấu tạo địa hình của tỉnh có thể chia làm 3 vùng: núi, đồi và đồng bằng, trong đó vùng đồi núi chiếm 83% diện tích toàn tỉnh.

Giỏi và Nghèo

Từ xưa đến nay cứ nói đến Nghệ Tĩnh là người ta nghĩ ngay đến hai “đặc sản”: Học giỏi và nghèo. Cái sự giỏi và nghèo ấy đã được hình tượng hóa bằng ông đồ Nghệ và con cá gỗ trứ danh. Trong kho tàng văn học dân gian của ta những người giỏi giang như thầy đồ, hay anh học trò đều nghèo rớt mùng tơi, còn những kẻ dốt nát lại giàu nứt đố đổ vách bao giờ cũng là quan lại và mấy ông phú hộ. Hàng trăm, hàng nghìn năm như thế vô hình chung người ta thừa nhận cái đẳng thức: Giỏi = Nghèo và Dốt = Giàu như một chân lý thuộc hàng tiên đề. Cấm cãi! Và, tai hại hơn là từ tiên đề đó đã đẻ ra hàng loạt những định lý và hệ quả khác, như: ghét người giàu sang (có độc mới có, phũ như chó mới giàu) và tự ru ngủ cái nghèo (thanh bần lạc đạo). Bước vào thời kỳ mới, chính sự công bằng mà nghiệt ngã của kinh tế thị trường đã làm thay đổi các thang bảng giá trị. Không ai còn tự ru ngủ cái nghèo của mình được nữa khi ba bề bốn bên hàng xóm đã phất lên, khi sự thật đã phơi bày cái giàu không hẳn đã xấu, đó là chưa kể giàu thì dễ sang, còn nghèo thì khó tránh khỏi hèn, muốn không hèn chỉ có thể... gàn.

Những thàn tựu về xây dựng nông thôn mới ở Quỳnh Lưu - Đôi điều trăn trở

Từ khi nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời - nay là Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đến nay đã có có ba cuộc cách mạng lớn, sâu rộng về nông thôn, nông nghiệp và nông dân: Cuộc cách mạng thứ nhất là Cải cách ruộng đất vào năm 1954 của thế kỷ trước, đã lấy ruộng đất của người nhiều ruộng (địa chủ) chia cho người không có ruộng, hoặc rất ít ruộng (dân nghẻo). Nhằm tạo cho những người nghèo có ruộng đất để tự chủ làm ăn không phải đi làm thuê, cuốc mướn nữa.

Liên minh công - nông: Thắng lợi đầu tiên của Đảng

Vừa mới ra đời vào tháng 2-1930, Đảng Cộng sản Việt Nam đã ngay lập tức kêu gọi giai cấp công nhân và nhân dân lao động đứng lên đòi quyền lợi của mình. Hưởng ứng Lời kêu gọi của Đảng, giai cấp công nhân và nhân dân lao động trong cả nước dấy lên làn sóng đấu tranh dân tộc và dân chủ mạnh mẽ trong các năm 1930-1931. Đặc biệt, khối liên minh công – nông, sức mạnh vô địch của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng đã được hình thành trong cao trào cách mạng này.

Đặc sắc văn hóa người Mông ở Nghệ An

Theo các nhà nghiên cứu dân tộc học Việt Nam thì người Mông có nguồn gốc từ phía Nam Trung Quốc. Trước đây, họ là một bộ phận của dân tộc Dao ở Trung Quốc, cho đến thế kỷ VII-IX mới phát triển và tách ra thành một dân tộc độc lập. Qua những biến động của lịch sử Trung Quốc, để tránh chế độ phong kiến hà khắc và sự bóc lột tàn độc của bọn chúa đất, từ thời Thái bình Thiên Quốc đến khi Trung Quốc giải phóng (1949), người Mông đã tổ chức nhiều đợt thiên di. Một bộ phận lớn người Mông di chuyển từ tỉnh Quý Châu (Trung Quốc) đến phía Tây Bắc Việt Nam và cư trú ổn định, lâu dài ở đây. Tuy nhiên, do lối sống du canh du cư nên một bộ phận người Mông lại tiếp tục di cư từ các tỉnh phía Tây Bắc sang Xiêng Khoảng (Lào), một bộ phận từ Sơn La sang Sầm Nưa (Lào). Và từ các tỉnh này của nước bạn Lào, người Mông lại di cư sang các tỉnh miền Tây Nghệ An.

Dịch bệnh trong bối cảnh toàn cầu hóa: Chủ quan là tự sát

Trong hơn hai tháng, Việt Nam đã làm rất tốt trong việc phòng chống dịch bệnh do virus Corona chủng mới gây ra. Nhưng rồi một người phụ nữ ở Hà Nội sau khi đi nhiều nước châu Âu như Anh, Italia, Pháp về và phát hiện dương tính loại virus này đã làm thay đổi tất cả. Điều này cũng cho thấy, không một quốc gia nào được chủ quan trong việc phòng chống dịch bệnh trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Hải Vân sơn trong thơ vua Minh Mệnh

Dưới thời vua Minh Mệnh ngoài việc Bắc Tuần, vua cũng thường Nam Tuần để xem xét dân tình, xa giá chủ yếu là vào đến vùng Quảng Nam, Đà Nẵng. Dọc đường đi, vua có dừng lại ở nhiều nơi từ kinh thành vào xứ Thuận - Quảng, trên đường đi vua thường ngắm thế sông núi hiểm yếu, ngắm xem phong cảnh, ghé những đền thờ linh thiêng đích thân cầu đảo. Nhân chuyến xa giá qua núi Hải Vân vua đã làm thơ về mảnh đất này. Theo sách Đại Nam thực lục chép: “Ngày Ất Mão, xe vua tự Kinh sư khởi hành, thuyền vua theo sông Hương tiến đến hành cung Phúc Tượng. Ngày Bính Thìn, xe vua đến hành cung Hải Vân, sai tế thần núi Hải Vân” [Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục, 2007, tập 5, tr 69].

Chăm lo xây dựng văn hóa - nền tảng tinh thần của xã hội, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của tỉnh Nghệ An

Nghệ An là tỉnh có địa bàn rộng lớn, vùng đất giàu truyền thống văn hóa và cách mạng. Tự bao đời nay, các thế hệ người dân nơi đây đoàn kết trong thực tiễn đấu tranh cải tạo tự nhiên và xã hội đã sáng tạo, bồi đắp nên những giá trị đặc trưng, tạo nên một vùng văn hóa độc đáo, giàu bản sắc với nhiều di sản, tiêu biểu có dân ca Ví, Giặm được Tổ chức Khoa học - Văn hóa và Giáo dục Liên Hợp quốc (UNESCO) vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Bản sắc văn hóa đó chứa đựng cốt cách, tâm hồn của con người xứ Nghệ: chân thành, cương trực, nghĩa tình, cần cù, sáng tạo và giàu nghị lực. Những giá trị, bản sắc văn hóa đó luôn được các thế hệ trao truyền, giữ gìn, phát huy, góp phần quan trọng vào sự phát triển của Nghệ An trong suốt quá trình đồng hành cùng lịch sử dân tộc Việt Nam.

Đảng qua một bài thơ

Lu-I A-ra-gông là nhà thơ, nhà văn lớn của nước Pháp đã từng là ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Pháp. Trong số các tác phẩm đã được dịch sang tiếng Việt “Đảng đã cho tôi sáng mắt, sáng lòng” quen thuộc với độc giả Việt Nam gần 40 năm qua. Quần chúng nhân dân từ lâu đã nhận thức sâu sắc rằng lý tưởng cao đẹp của Đảng là ánh sáng soi rọi đường đi cho mọi cuộc đời. Mỗi người tiếp nhận lý tưởng đó từ sự thôi thúc của tình cảm cách mạng qua thử thách trên mỗi chặng đường, từ bản lĩnh của họ. Trước A-ra-gông, hình tượng Đảng đã được khai thác và biểu hiện qua một số từ thơ quen thuộc: Đảng là trí tuệ, là niềm tin, Đảng là người mẹ hiền, Đảng đã cho ta cả một mùa xuân…

 «   Trước «    6   7   8   9   10   11   12   13   14    » Tiếp    » 

 
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 836 | Tất cả: 3,328,310
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Đặc san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp