HOME | KHXHNV & ĐỜI SỐNG

Dấu ấn những năm Sửu trong lịch sử Việt Nam

Non sông đất nước Việt Nam trường tồn cùng năm châu thế giới đến nay đã trải qua lịch sử lập quốc - vệ quốc hơn 2500 năm. Từ thời các vua Hùng dựng nước Văn Lang đến quốc gia Việt Nam hòa bình, độc lập tự chủ thời đại Hồ Chí Minh hôm nay, dân tộc ta đã vượt qua vô vàn thăng trầm, thử thách, lúc suy lúc thịnh. Mỗi thời kỳ, triều đại hay từng năm tháng, trên lãnh thổ Việt Nam luôn diễn ra những sự kiện đặc biệt, quan trọng khác nhau. Nhìn lại chặng đường thời gian hơn 2500 năm dân tộc ta vững vàng đi qua, những năm Sửu luôn để lại những dấu ấn đặc biệt quan trọng, vẻ vang, đáng ghi nhớ của các thế hệ tổ tiên người Việt Nam. Nhân dịp đất nước, nhân dân ta chuẩn bị hành trang bước sang năm Tân Sửu 2021, chúng ta cùng nhìn lại những năm Sửu ấn tượng trong lịch sử dân tộc với tinh thần “ôn cố tri tân” để tạo lập tâm thế sẵn sàng chào đón năm mới với những triển vọng, những sự kiện tốt đẹp nhất sẽ đến trên đất nước, quê hương, con người Việt Nam sắp tới.

Tết của người miền Trung

Miền Trung từ lâu được xem là khu vực chịu nhiều khó khăn, vất vả so với các vùng miền khác trong cả nước bởi thời tiết khắc nghiệt, lắm thiên tai và tài nguyên hạn hẹp. Vậy nhưng, vào mỗi dịp Tết đến xuân về, cùng với cả nước, người miền Trung dù trong hoàn cảnh nào cũng náo nức đón Tết theo cách riêng của mình với mong muốn đón chào một năm mới ấm no, hạnh phúc.

Lễ Cúng Tạ Ngày Tết Khai Hạ Trong Dân Gian

Lễ tạ, lễ hóa vàng hay còn gọi là Tết Khai Hạ. Đây chính là ngày làm lễ dâng hương “bế mạc” dịp Tết Nguyên Đán để mọi người tiếp tục công việc thường nhật của mình. Theo tục xưa để lại thì lễ tạ được tiến hành vào ngày mồng 7 tháng giêng âm lịch. Ngày nay tùy hoàn cảnh cụ thể công việc của mỗi nơi, người ta có thể tiến hành lễ tạ vào các ngày khác như vào mồng 2, mồng 3,… chứ không nhất thiết cứ phải vào mồng 7. Người Việt hiện nay chủ yếu căn cứ vào hoàn cảnh công việc mà làm lễ tạ chứ không câu nệ theo sách xưa.

Những mùa Tết bên mẹ

Đúng vào mùa Tết năm nay là tròn mười lăm năm kể từ ngày tôi xa mẹ mãi mãi. Mười lăm năm qua là một chặng đường rất dài. Những đứa con bé bỏng của mẹ năm xưa giờ cũng đã kịp có một tổ ấm be bé, hạnh phúc. Nhưng mỗi khi Tết đến xuân về, lòng tôi lại gợn những nỗi buồn. Tôi nhớ mẹ, nhớ những cái Tết năm xưa bên mẹ yêu thương.

Chanh Thiên Nhẫn - Hành trình theo dấu chân Người

Thiên Nhẫn là tên một dãy núi nằm giáp ranh giữa các huyện Hương Sơn, Vũ Quang, Đức Thọ của tỉnh Hà Tĩnh với huyện Thanh Chương và Nam Đàn tỉnh Nghệ An. Từ vùng đất đá sỏi cằn cỗi này, mùa thì nắng như thiêu như đốt, gió Lào bỏng rát; mùa thì rét cắt thịt cắt da, bão gió dồn dập; Nhưng bằng bàn tay lao động cần cù, chịu khó của người dân nơi đây đã hình thành nên một loại cây đặc sản: Chanh Thiên Nhẫn. Theo các cụ cao niên trong vùng thì không còn nhớ câychanh được du nhập từ đâuvà được trồng ở vùng đất này từ bao giờ. Chỉ biết ngay từ những năm 1945 đã có những vườn chanh trĩu quả ở khu vực Nam Kim Đồng. Cây chanh thời đó cổ thụ, quả nhiều và to, thậm chí người dân còn phải dùng thang để hái. Sau đó, theo chủ trương kinh tế mới năm 1975, người dân Nam Kim từ vùng đồng trũng thấp ồ ạt lên vùng đồi núi Thiên Nhẫn khai khẩn đất hoang làm kinh tế, các cụ đã lựa chọn trồng thử rất nhiều loại cây nhưng cuối cùng chỉ có cây chanh ở lại với người dân nơi đây.

Sắc Tết miền Trung

Thực ra với người miền Trung, Tết không bắt đầu từ Tết, nghĩa là nó có thể bắt đầu từ trước đó ở một khoảng thời gian khá xa. Hồi còn bao cấp, Tết có thể bắt đầu từ tháng mười, khi những đụn lúa nếp, phổ biến là nếp rồng - một thứ nếp khi chín, bạn có thể ngửi được mùi hương của nó từ rất xa, được gặt về, tuốt bằng thìa nhôm, phơi trở và lặng lẽ cất ra một ít làm giống mùa sau, ít nữa để dành gói bánh, đồ xôi vào ba ngày Tết. Cũng dịp ấy, vào cỡ rằm tháng mười, những địa phương có phong tục cúng rằm tháng mười có thể sẽ ngả trâu, hoặc thu hoạch sản phẩm từ “ao cá Bác Hồ”, chia cho dân ăn rằm. Nhưng trong số cá, thịt được phát ấy, có không ít gia đình sẽ kho lên thật mặn, và bằng cách nào đó, bảo quản đến tận… Tết mới đưa ra làm cỗ cúng. Cũng vào khoảng tháng mười, người ta đã bắt đầu gom không ít rau củ để dành cho ngày Tết, nhất là các loại củ, quả có sức sống bền lâu như bí, khoai tây, hành đỏ (có vùng gọi là hành ống)… Người ta cũng chuẩn bị tích trữ những đồng tiền hiếm hoi cho việc mua sắm quần áo mới, mừng tuổi trẻ con… Vẫn còn vài tháng nữa mới thực sự đến thời điểm tân cựu giao tiếp, nhưng trong lòng người đã bâng khuâng đếm lại những gì đã qua và chuẩn bị dần những lưu luyến tiễn biệt ngày cũ, năm cũ.

“Anh đi anh nhớ quê nhà...”

Được biết Nghệ An là một trong những địa phương có lượng người đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài cao nhất cả nước. Chưa tính số định cư, chưa tính lượng du học, chỉ riêng xuất khẩu lao động thôi cũng đã là 62 ngàn người. Bạn tôi cũng chỉ là một trong số hàng trăm ngàn “Nghệ nhân” đang sinh sống và làm việc khắp nơi trên cái hành tinh xinh đẹp và đáng yêu này. Khi hỏi những người bạn đang sinh sống ở nước ngoài về Tết của người Nghệ bên ấy thì hầu như tôi đều nhận được câu trả lời rất đáng để hạnh phúc rằng “Ở Việt Nam có cái gì thì bên này có cái đó”. Quả thực là một thông tin tốt lành. Thời đại 4.0, sự liên thông của thị trường, sự giao thoa về văn hoá lại được cộng hưởng bởi sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin đã dường như rút ngắn vô cùng những xa cách về không gian. Biên giới địa lý hữu hình đã bị “phi biên giới” của công nghệ áp đảo ngoạn mục. Dù ở đâu dù làm gì, dù cương vị nào thì người Nghệ bao năm vẫn là người Nghệ. Thậm chí tôi có cảm giác càng xa quê thì người Nghệ lại càng rất… Nghệ.

Khói vờn cay mắt cuối năm

Càng về những ngày cuối năm xứ Bắc càng lạnh. Ngồi nói chuyện với nhau thôi mà khói từ miệng phả ra phà phà. Người xuýt xoa kêu trời vì lạnh quá! Người lại thích thú vì lần đầu tiên được trải nghiệm mùa lạnh ở xứ Bắc. Tan làm. Bạn kéo rủ ra quán nước bà cụ trước công ty, uống chén trà cho ấm bụng. Đúng ngay sở thích của mình, tôi gật đầu đồng ý. Quán nước của bà cụ mọc lên tự phát cạnh gốc đa, khi tôi vào công ty đã thấy bà ngồi ở đó rồi. Nghe đâu, bà bán nước đã có thâm niên trên ba mươi năm có lẻ. Người xứ Bắc thường lê la những quán vỉa hè, ngồi bên nhau uống chén nước, dăm ba điếu thuốc hàn huyên chuyện trò. Phần đông là dân lao động bình dân, người làm ít tiền, học sinh, sinh viên, cũng có một số người vì sở thích mà đến. Mùa đông, quán nước của bà có thêm một bếp lửa tự chế. Củi nhóm là những thanh gỗ bà lượm lặt công trình cạnh bên, những cành cây khô xung quanh phố rớt xuống. Lâu lâu bà còn phục vụ khách bằng những bắp ngô, khoai nướng tại chỗ. Khi nhìn những lọn khói từ bếp lửa của bà bay lên chờn vờn trắng xóa, tôi nói với bạn nhớ khói quá. Bạn vội mỉm cười, nhớ chi lạ lùng, nhớ gì không nhớ lại nhớ khói.

Chợ Tết ngày xưa

Trời đã trưa, buổi chợ hãy còn rất nhộn nhịp nhưng anh em chúng tôi theo mẹ ra về vì mẹ đã sắm đủ mọi thứ trong đôi quang gánh lủng lẳng trên vai. Trên con đường đất ngoằn ngoèo giữa cánh đồng, hai anh em chúng tôi chạy lăng xăng lên trước mẹ. Anh tôi vác hai cây mía vừa to vừa dài, lại treo một xâu mấy cái bánh đa lúc lắc đầu ngọn mía, còn tôi cứ chạy lon ton, hai tay vo qua vo lại cái cán của chiếc trống vo, nó kêu tưng tưng nghe thật sướng.

Lễ hội chọi bò - Nét văn hóa đặc sắc người Mông Kỳ Sơn

Lễ hội chọi bò - Nét văn hóa đặc sắc người Mông Kỳ Sơn

Lòng dân: Về một số tư tưởng và bài học điển hình trong lịch sử

Những năm gần đây, trong khi nền kinh tế đất nước đạt tới mức tăng trưởng khá cao so với khu vực, đời sống kinh tế - xã hội khắp các vùng miền đã có những chuyển biến tích cực; nhiều học giả và chính khách bên ngoài đã không tiếc lời khen ngợi Việt Nam, thì ở trong nước, vấn đề lòng dân, vai trò của dân, niềm tin của dân,… vẫn thường bị đánh giá nghiêng về phía tiêu cực. Niềm tin của dân đối với Đảng, đối với chế độ và đối với tương lai đất nước gần đây đã được lấy lại và phục hồi một phần sau những động thái quyết liệt của công cuộc chống tham nhũng, chống suy thoái đạo đức của cán bộ, đảng viên. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn không ít hiện tượng kinh tế - xã hội gây phân tâm do nhiều nguyên nhân phức tạp, trong đó có những nguyên nhân thuộc về thái độ và hành vi của một số cấp chính quyền. “Đẩy thuyền là dân và lật thuyền cũng là dân” - hình tượng này vẫn không quên được nhắc lại một cách ấn tượng. Để đáp ứng nhu cầu phát triển thịnh vượng và bảo vệ toàn vẹn chủ quyền đất nước, lòng dân với tính cách là một trong những nhân tố nền tảng cho sự phát triển, trên thực tế vẫn đang là vấn đề không kém phần bức thiết. Thực ra vấn đề không mới. Cha ông ta ngay từ những ngày đầu dựng nước và trong toàn bộ lịch sử giữ nước, đã liên tục phải giải quyết vấn đề này. Nhiều bài học điển hình đã được truyền tụng trong văn hóa và được ghi lại trong sử sách. Có những bài học thành công đầy tự hào. Nhưng cũng có những bài học đắt giá phải trả bằng xương máu. Và, chắc không bao giờ thừa khi suy ngẫm lại bài học mà các thế hệ tiền bối đã kinh qua. Với bài viết này, tác giả muốn điểm lại những tư tưởng và những bài học điển hình của cha ông trong lịch sử Việt Nam.

Mùi Tết

Người ta thường gọi tên nỗi nhớ về tết bằng âm thanh và hương vị. Với tôi, mỗi khi ngửi thấy mùi hương trầm dù là bất kì khoảng thời gian nào trong năm, bất kì nơi đâu trong đầu cũng miên man tưởng tượng ra khung cảnh cả gia đình quây quần trông nồi bánh chưng chờ đón giao thừa. Không biết từ bao giờ trong đầu tôi cứ mặc định nó là mùi Tết, mùi của đoàn viên, đầm ấm, xum vầy. Đặc biệt những ngày gần Tết ở nơi xa xứ ngửi mùi hương trầm thoang thưởng trong làn gió vừa ghé qua mà muốn trào nước mắt.

 1   2   3   4   5   6   7   8   9    » Tiếp    » 

 
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách:
Giải pháp nâng cao hiệu quả và nhân rộng mô hình Hợp tác xã kiểu mới trên địa bàn tỉnh Nghệ An
Giới thiệu sách: Giải pháp nâng cao hiệu quả và nhân rộng mô hình Hợp tác xã kiểu mới trên địa bàn tỉnh Nghệ An
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 657 | Tất cả: 2,815,250
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp