HOME | KHXHNV & ĐỜI SỐNG

Ngô Thì Nhậm, người kế tục xứng đáng truyền thống văn chính luận Việt Nam trung đại

Do vị trí địa chính trị đặc biệt, từ thời lập quốc, người Việt Nam luôn phải tiến hành đồng thời hai việc lớn là dựng nước và giữ nước. Cũng từ đây, văn chương tham gia vào công cuộc chống thù trong giặc ngoài thường xuyên, mạnh mẽ trong đó điển hình nhất là bộ phận văn chính luận. Văn chính luận thời trung đại là những văn bản viết bằng văn xuôi hoặc văn biền ngẫu, trực tiếp bàn về những vấn đề trọng đại của quốc gia, dân tộc. Văn chính luận là khái niệm do người thời hiện đại đưa ra. Hầu như không thấy văn chính luận viết theo văn vần vì hình thức này không thuận lợi để trình bày lý lẽ. Vả lại văn vần nhìn thấy ít nhiều hình bóng của mình trong văn biền ngẫu (hai vế sóng đôi vần, nhịp điệu…).

Tìm hiểu về trường học tại các làng xã ở Nghệ An trước năm 1919 qua tư liệu tục lệ và văn bia

Tóm tắt: Do ảnh hưởng của nền giáo dục Nho học Trung Quốc, hệ thống trường học ở Việt Nam được định hình khá sớm. Việc triều đình nhà Lý cho dựng Văn Miếu năm 1070, Quốc Tử giám năm 1076 - ngôi trường đầu tiên ở nước ta đã đặt dấu mốc quan trọng trong nền giáo dục khoa cử nước nhà. Tại Nghệ An, để tạo điều kiện cho con em được đến trường đến lớp, nhiều làng xã đã tự dựng trường, mở lớp trên diện tích đất công của địa phương hoặc lấy Văn từ, Văn chỉ làm nơi dạy học. Mỗi ngôi trường đó đều có những quy định riêng về việc mời thầy, thưởng phạt đối với học sinh, kinh phí hoạt động, tu bổ. Ngoài ra, còn có trường học của các nhà khoa bảng được mở ra để dạy dỗ con em trong làng ngoài xã và những vùng lân cận, như trường của Tiến sĩ Nguyễn Đức Đạt, Tiến sĩ Nguyễn Nguyên Thành, thầy Hồ Mậu Đức. Điều đó được ghi chép cụ thể qua tư liệu tục lệ và bi ký Hán Nôm.

Giải phóng phụ nữ theo tư tưởng của Karl Marx và ý nghĩa đối với Việt Nam hiện nay

Tóm tắt: Tuy không viết một tác phẩm nào bàn riêng và dài về vấn đề áp bức và giải phóng phụ nữ, song những quan điểm mang tính phương pháp luận và lí luận quan trọng của Karl Marx (1818-1883) về vị thế phụ nữ, lao động và việc làm, áp bức phụ nữ, giải pháp giải phóng phụ nữ, v.v. đã được thể hiện trong nhiều tác phẩm lớn của các ông và một số tác phẩm viết chung với Engel, và được đánh giá là có tầm ảnh hưởng lớn đến các tiếp cận lí thuyết, tư tưởng về bình đẳng giới, đặc biệt là với chủ nghĩa Marx và nữ quyền. Trên cơ sở phân tích những tư tưởng của Marx về giải phóng phụ nữ, bài viết sẽ liên hệ với thực tiễn giải phóng phụ nữ Việt Nam về mặt quan điểm, thế chế, kết quả đạt được và một số vấn đề đặt ra hiện nay.

Kí hiệu cái chết trong tiểu thuyết của Dư Hoa

Đặt vấn đề Dư Hoa là nhà văn Trung Quốc bắt đầu sáng tác tiểu thuyết từ những năm 90 của thế kỉ trước. Mặc dù số lượng không nhiều nhưng mỗi tác phẩm của ông ra đời đều trở thành “hiện tượng”. Hiện nay, ông được biết đến như một trong những nhà văn lớn, tài ba bậc nhất ở đại lục. Tiểu thuyết của Dư Hoa bộc lộ một cái nhìn sắc sảo về cuộc đời, một khát vọng mãnh liệt tái cấu trúc nền văn hóa bản địa, được thể hiện bằng lối tự sự đan quyện giữa giản dị và kì dị, truyền thống và hiện đại. Trên hành trình sáng tạo, cái chết trở thành một kí hiệu đặc trưng để nhà văn truyền đi những thông điệp về cuộc sống.

Về một số doanh nhân nổi tiếng ở Vinh trước Cách mạng tháng 8/1945

Thời Trung đại, nơi đóng bộ máy cai trị của Nghệ An là ở Lam Thành. Người có công trong việc cho chuyển trấn sở của tỉnh này từ đó ra làng Dũng Quyết (nay thuộc đất các phường Trung Đô và Bến Thủy- Vinh) là Bắc Bình vương Nguyễn Huệ (hồi cuối thế kỷ XVIII)(1). Đến năm 1804 thì vua Gia Long cho dời dinh trấn của Nghệ An từ đó lên làng Vĩnh Yên (nay thuộc phường Đội Cung).

Nhận diện dấu ấn kiến trúc Pháp ở Vinh đầu thế kỷ XX

Cho đến năm 1804, khi vua Gia Long có Chỉ dụ chuyển lỵ sở Nghệ An về Yên Trường (thành phố Vinh ngày nay), cùng với việc xây dựng thành Nghệ An, thì Vinh vẫn là một đô thị nông nghiệp. Từ năm 1899, năm cuối cùng của thế kỷ XIX, khi Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer ký quyết định chấp thuận thành lập 6 đô thị ở Trung kỳ theo như Đạo dụ của vua Thành Thái, trong đó có thành phố Vinh thì Vinh mới bắt đầu được xây dựng theo hướng đô thị công nghiệp và thương mại. Có thể nói từ đây Vinh bắt đầu phát triển một cách nhanh chóng. Chưa đầy ba mươi năm sau, năm 1927, Toàn quyền Đông Dương Moungillot kí Nghị định cho sáp nhập 3 trung tâm đô thị Vinh - Bến Thủy - Trường Thi thành thành phố Vinh - Bến Thủy. Đến lúc này Vinh đã có dáng dấp một đô thị hiện đại.

Những sự kiện làm thay đổi dòng chảy lịch sử - văn hóa vùng đất Vĩnh Yên (Yên Trường xưa)

1. Xin được bắt đầu bởi sự kiện Bắc Bình vương Nguyễn Huệ xuống chiếu gửi La sơn phu tử Nguyễn Thiếp vào ngày 03 tháng 9 năm Thái Đức thứ 11 tức ngày 01 tháng 10 năm 1788, nhờ ông xuống núi đến vùng đất Vĩnh Yên, Yên Trường, thuộc tổng Ngô Trường, huyện Chân Lộc, xem rõ cồn vụng để chọn đất đóng đô. Trong chiếu có viết: “… Nay kinh đô Phú Xuân hình thế cách trở. Ở xa trị Bắc Hà, sự thế rất khó khăn. Theo đình thần nghị rằng: Chỉ đóng đô ở Nghệ An là độ đường vừa cân, vừa có thể khống chế được trong Nam ngoài Bắc, và sẽ làm cho người tứ phương đến kêu kiện, tiện việc đi về. Nhớ lại buổi hồi loan kỳ trước, lúc qua Hoành Sơn quả cung đã từng mở xem địa đồ, thấy ở huyện Chân Lộc, xã Yên Trường, hình thế rộng rãi, khí tượng tươi sáng. Có thể chọn để xây kinh đô mới. Thực là chỗ đất đẹp để đóng đô vậy...”(1).

Quá trình đô thị hóa & sự hình thành tầng lớp thị dân ở Vinh thời Pháp thuộc

Hiện nay, quá trình đô thị hóa và hiện đại ở Vinh đang ngày càng mạnh mẽ và sâu sắc. Nó không chỉ diễn ra trong nội thị và vùng lân cận mà ngày càng lan rộng ra khu vực nông thôn. Quá trình đô thị hóa tạo ra nhiều thành quả đáng kể, nhưng nó cũng làm cho nhiều người lo ngại và phải xem xét lại lịch sử của vấn đề này ở thành phố Vinh. Vinh và cả Nghệ An là vùng lịch sử văn hóa lâu đời. Nhưng Vinh trở thành một đô thị sầm uất thì có lẽ còn chưa quá xa trong lịch sử. Quá trình đô thị hóa ở Vinh bắt đầu từ thời điểm nào thì vẫn còn chưa thống nhất, nhưng nó không quá xa xôi như nhiều người vẫn nghĩ. Trong đó, thời Pháp thuộc là giai đoạn quan trọng mang tính bản lề cho quá trình đô thị hóa ở Vinh. Để có cái nhìn sâu sắc hơn về giai đoạn này, bài viết muốn đưa ra một vài ý kiến thảo luận thêm về quá trình đô thị hóa và sự hình thành tầng lớp thị dân ở Vinh thời Pháp thuộc. Nó có thể góp phần vào việc nhìn nhận lại lịch sử văn hóa Vinh cũng như việc nhận thức và hoạch định chiến lược phát triển thành Vinh thành một trung tâm kinh tế lớn mạnh của khu vực mà Đảng, Chính phủ và lãnh đạo địa phương đang mong muốn.

Kỷ niệm 230 năm Phượng Hoàng - Trung Đô (1788 - 2018): Một ngọn núi - Một tầm nhìn

Lúc vâng lệnh vua Thái Đức là Nguyễn Nhạc ra đánh chiếm xong Phú Xuân từ tay họ Trịnh (1784), Nguyễn Huệ cũng chỉ với chức quan là Long nhương tướng quân do hoàng huynh ban. Sang năm Bính Ngọ (1786) Nguyễn Huệ ra Bắc xóa bỏ phủ chúa, tập trung quyền hành cho vua Lê. Khi ngài đã làm xong việc ấy thì Nguyễn Nhạc cũng đi ra. Đoạn, hai anh em cùng về Nam. Bấy giờ Nguyễn Nhạc tự xưng là Trung Ương hoàng đế, đô ở Quy Nhơn, phong Nguyễn Lữ làm Đông Định vương, đô ở Gia Định và Nguyễn Huệ làm Bắc Bình vương, đô ở Phú Xuân (quản lĩnh miền đất từ Hải Vân ra đến sông Gianh).

Quán triệt quan điểm lịch sử - cụ thể trong việc giảng dạy triết học Mác -Lênin tại Trường đại học Kinh tế Nghệ An hiện nay

Trong hệ thống các môn lý luận chính trị hiện nay đang giảng dạy tại trường Đại học kinh tế Nghệ An, môn Triết học Mác - Lênin giữ một vai trò hết sức quan trọng trong việc cung cấp thế giới quan, phương pháp luận cho sinh viên trong việc nhận thức và cải tạo hiện thực khách quan.

Quan điểm của Xuân Diệu trước 1945 về tính dân tộc và yêu cầu hội nhập nhân loại của văn học Việt Nam

1. Bây giờ thì câu chuyện hội nhập nhân loại một cách toàn diện của nước ta đã được ý thức như một tất yếu lịch sử, cho dù xu hướng, phạm vi, mức độ hội nhập còn có sự khác nhau giữa các thế hệ, tầng lớp xã hội, địa bàn cư trú... của người Việt. Nhưng cũng câu chuyện này, hồi trước 1945, khi đất nước chưa được độc lập thì vấn đề phức tạp hơn nhiều - thậm chí cho đến trước 1975, trước 1986 vẫn còn là chuyện "nhạy cảm" phức tạp. Trước 1945, những ý kiến, quan niệm nào biểu thị khát vọng hội nhập nhân loại để đổi mới, mà rõ nhất là trong lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật đều đứng trước hai áp lực: Một là, truyền thống văn hóa ngàn năm, ngoài các giá trị dân tộc, còn có truyền thống văn chương chịu ảnh hưởng nặng nề văn hóa Trung Quốc với quán tính vẫn rất mạnh. Hai là, yêu cầu đấu tranh đòi độc lập dưới sự dẫn đạo của cuộc cách mạng ý thức hệ. Vượt được áp lực thứ nhất, hòa hợp không đối kháng với áp lực thứ hai, Xuân Diệu trước 1945 đã phát vào tương lai thông điệp đúng đắn của mình về hội nhập nhân loại và tính dân tộc của văn học Việt Nam.

Những người phụ nữ đi đầu trong “Tuần lễ vàng”

Cách đây 72 năm, vào ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt Chính phủ Cách mạng lâm thời đọc bản “Tuyên Ngôn Độc Lập”. Bản Tuyên ngôn có đoạn: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”.

 1   2   3   4   5   6   7   8   9    » Tiếp    » 

 
THƯ VIỆN KHXH&NV
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 8/2018
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 8/2018
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,558 | Tất cả: 1,508,618
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp