HOME | KHXHNV & ĐỜI SỐNG

Lễ hội Xăng Khan trong tâm thức của đồng bào dân tộc Thái miền Tây Nghệ An

Lễ Xăng Khan có từ thời gian nào hiện nay không còn ai còn nhớ đến, chỉ nghe các cụ già ở bản kể rằng: “khi mặt đất bằng lá đa, bầu trời bằng vảy con ốc, núi rừng bằng dấu chân con gà ri thì đã có Xăng Khan. Nghi lễ này được bảo lưu và trao truyền từ đời này sang đời khác và trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt văn hóa của đồng bào dân tộc Thái ở khu vực miền Tây Nghệ An.

“Hát mừng nhà mới” - dân ca nghi lễ, phong tục Thái

1. Làm nhà - đó là một trong những công việc trọng đại của một đời người, nhất là đối với người miền núi trước đây. Từ cội nguồn xa xôi của lịch sử dân tộc, người Thái đã phải học cách làm lán, làm chòi, rồi tiến lên làm cái nhà sàn truyền thống như chúng ta biết ngày nay. Nhờ rùa thần mách bảo mà họ biết làm mái nhà khum khum hình mai rùa (đối với người Thái đen). Lại nhờ quan sát con chim đại bàng dưới trời mưa mà họ biết lợp mái nhà làm sao cho nước khỏi chảy vào nhà… Những truyện cổ ấy chứng tỏ họ đã phải lao động, sáng tạo bao nhiêu vì một mái nhà che mưa nắng, gió bão, che cuộc đời của biết bao thế hệ tộc người Thái. Trước đây, chỉ với con dao, cái rìu, người ta đã làm nên ngôi nhà sàn bằng gỗ, tranh, tre, nứa, lá nổi tiếng. Họ đã phải đổ bao mồ hôi, công sức… Làm nhà xong, họ tổ chức lên nhà mới với một nghi thức trang trọng, linh thiêng. Họ làm lễ mừng nhà mới. Họ hát mừng nhà mới. Không mừng sao được? Từ đây gia đình đã có nơi ăn chốn ở yên ấm. Không vui sao được? Từ nay họ chỉ còn lo công việc ruộng nương, chăm nuôi con trẻ trưởng thành… Ngôi nhà! Đó còn là niềm hy vọng vào một ngày mai no ấm, hạnh phúc hơn.

Nghệ An sẽ dồn nguồn lực tương xứng nhất cho công cuộc hỗ trợ các nhà đầu tư, các doanh nghiệp, các startup

Đó là khẳng định của đồng chí Thái Thanh Quý - Ủy viên Dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh tại Hội nghị Gặp mặt các nhà đầu tư Xuân Kỷ Hợi 2019.

Nghệ An tổ chức Hội nghị Gặp mặt các nhà đầu tư Xuân Kỷ Hợi 2019

Chiều ngày 23/2, UBND tỉnh Nghệ An phối hợp với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) tổ chức Hội nghị “Hội nghị Gặp mặt các nhà đầu tư Xuân Kỷ Hợi 2019” với sự tham gia của hơn 700 đại biểu, các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Nghệ An chuẩn bị chu đáo cho Hội nghị Gặp mặt các nhà đầu tư Xuân Kỷ Hợi 2019

Nối tiếp thành công của các Hội nghị gặp mặt các nhà đầu tư hàng năm, Hội nghị Gặp mặt các nhà đầu tư Xuân Kỷ Hợi 2019 sẽ được tỉnh Nghệ An và Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - BIDV tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Khách sạn Vinpearl Discovery Cửa Hội, thị xã Cửa Lò, vào chiều ngày 23/2/2019.

Chuyện lạ về lợn và các phong tục

Nước yêu quý lợn nhất Papua Niu Ghinê - quốc gia ở nửa phía Đông của đảo Niu Ghinê, Tây Nam Thái Bình Dương. Với tổng diện tích đất là 452.100 km2, với dân số khoảng 8.481.976 người, đa số thổ dân ở đây đều xem lợn như một bái vật giáo. Có bộ tộc lấy mỡ lợn trộn với tro bếp xoa lên mặt để biểu thị sự dũng mãnh. Có một số tộc trưởng còn xâu lỗ trên mũi mình rồi cắm chiếc răng lợn rừng vào đấy để tượng trưng cho quyền uy.

Con lợn trong ca dao, thành ngữ, tục ngữ

Từ xa xưa con người đã biết hái lượm và săn bắt, rồi tiến tới biết trồng trọt và thuần hóa thú rừng để chăn nuôi. Trong những con vật ấy, phải kể đến con lợn, con gà, con chó v.v… Cho đến nay, hầu như gia đình nông dân nào cũng có nuôi một vài con lợn. Chính vì vậy lợn đã sớm đi vào ca dao, thành ngữ, tục ngữ.

Truyền thống Tôn sư trọng đạo xứ Nghệ - Xưa và nay

I. Truyền thống “tôn sư trọng đạo” ngày xưa Xứ Nghệ, nay gồm 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh là vùng đất nổi tiếng về sự chăm học và học giỏi. Vùng đất này xưa kia cằn cỗi, mùa hạ thì gió lào bỏng rát, mùa thu thì nước ngập trắng đồng. Hạn hán, lũ lụt thường xẩy ra khiến đời sống người dân vô cùng gian nan vất vả. Muốn thoát khỏi cảnh lam lũ chỉ còn cách cho con học chữ để thoát ly nghề cày. Ngày xưa cho con học để biết đạo cương thường; nếu đậu đạt làm quan thì “vinh thân phì gia”; nếu không đậu cao làm quan thì cũng biết làm thầy đồ, thầy thuốc, thầy địa lý, thầy cúng,... Ai cũng muốn cho con học hành nhưng hiếm gia đình có điều kiện cho con ăn học. Chỉ khoảng 5% người dân được đi học. Học trò lại phải có chí lớn mới mong thành đạt. Xứ Nghệ nổi tiếng với tinh thần khổ học và học giỏi. Câu đối sau đây toát lên tinh thần ấy: “Sáng khoai, trưa khoai, tối khoai, khoai ba bữa Cha đỗ, con đỗ, cháu đỗ, đỗ cả nhà”(1)

Xứ Nghệ tâm thức

Là tên chung của vùng Hoan Châu thời hậu Lê, xứ Nghệ là để gọi miền văn hóa Lam Hồng. Miền đất huyền sử, hun đúc biết bao khí thiêng sông núi mà thành một cõi lồng lộng nhân gian, cảnh sắc. Về với xứ Nghệ để chạm vào trầm hùng đất cổ, chiêm nghiệm trầm tích triệu lớp, ngàn tầng mà bay cùng sông núi.

Tết Mông

Tết năm mới của các tộc người thiểu số luôn luôn giữ được nét cổ xưa hơn; phong tục đón tết phong phú và đa dạng. Tết còn là nơi xuất hiện “một sân khấu thời trang” lộng lẫy và còn là nơi gặp gỡ tình cảm với nhau. Biết bao đôi lứa xe duyên nên vợ nên chồng nhờ vào dịp lễ tết này. Tết xuân là dịp cộng cảm của con người và vạn vật, cộng cảm giữa người sống và người chết, cộng cảm cá nhân và gia đình, gia tộc, xóm thôn, làng nước.

Tiểu dị trong đại đồng xứ Nghệ

Tóm tắt: Xứ Nghệ gồm Nghệ An và Hà Tĩnh, có nhiều nét tương đồng đến độ xưa nay ít người quan tâm tìm hiểu về sự khác biệt giữa 2 địa phương này. Thực tế, Nghệ An và Hà Tĩnh có nhiều khác biệt lớn, cả về tự nhiên và nhân văn. Về tự nhiên, là sự khác biệt về địa thế, địa hình, địa chất, thổ nhưỡng, thủy văn, thực vật tự nhiên (và cả cây trồng). Về nhân văn, là sự khác biệt về lịch sử định cư, dân tộc thiểu số, một số cách dùng từ ngữ,... Có thể do quan niệm về “xứ” chưa thật đầy đủ nên xưa nay, khi nói về “Xứ Nghệ” các tác gia quan tâm nhiều hơn đến những tương đồng về đặc điểm nhân văn xung quanh khu vực hạ du sông Lam để xét một xứ Nghệ “đại đồng” mà ít đề cập sâu đến những “tiểu dị” trong xứ Nghệ. Dị/khác giữa Nghệ An và Hà Tĩnh là không tiểu/nhỏ chút nào, cả về tự nhiên và nhân văn. Sau đây chỉ là một số ít trong kết quả nghiên cứu của chúng tôi.

Liên kết giữa nhà trường - nhà khoa học góp phần phát triển giáo dục phổ thông

Cuộc cách mạng khoa học - công nghệ trong thời kỳ toàn cầu hóa đã và đang diễn ra mạnh mẽ, tác động đến mọi quốc gia, dân tộc. Tốc độ phát minh khoa học ngày càng gia tăng. Khoảng cách từ phát minh đến ứng dụng rút ngắn. Sự cạnh tranh về công nghệ cao diễn ra quyết liệt. Nhiều tri thức và công nghệ mới ra đời đòi hỏi quá trình giáo dục phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, suốt đời để người lao động có thể thích nghi được với những biến đổi mới của khoa học - công nghệ. Giáo dục - đào tạo và khoa học công nghệ phải được “chuẩn hoá”, “hiện đại hoá”, và hội nhập quốc tế.

 1   2   3   4   5   6   7   8   9    » Tiếp    » 

 
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Nghệ An đất phát nhân tài
Giới thiệu sách: Nghệ An đất phát nhân tài
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 87 | Tất cả: 1,648,298
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san KHXH & NV |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp