HOME | ĐẤT VÀ NGƯỜI XỨ NGHỆ

Chuyện về người Tam Lễ hay nói trạng?

Xã Tam Lễ trước đây, nay là xã Quỳnh Châu, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, trong dân gian có lưu truyền rằng: Người dân Tam Lễ ta hay nói trạng lắm. Người nói trạng thì ở mô mà chẳng có. Nhưng nói trạng mà được truyền khẩu, tôn lên như một nét chấm phá của sinh hoạt văn hóa dân gian thì phải có cội nguồn, gốc tích của nó?

Vua Lê Trang Tông và truyền thuyết Đình Long Thái

Lê Trang Tông (1515 - 1584), cũng gọi là Trang Tông Dụ Hoàng đế, là đế hiệu của Lê Ninh, hay Lê Huyên, là vua thứ 12 của nhà Lê. Vua là người khởi đầu cho nhà Lê Trung Hưng, hoặc Hậu Lê. Ông là con của vua Lê Chiêu Tông, khi Chiêu Tông bị hại, ông được các trung thần đưa sang lánh nạn ở Ai Lao, rồi được Nguyễn Kim và các trung thần phò lên làm vua vào năm Quý Tỵ (1533) tại sách Thuý Thuần, đặt Hành tại ở Sầm Hạ. Vua về Nghệ An dấy nghĩa, được nhiều người theo, trong đó có các nhân vật nổi tiếng xứ Nghệ phò tá, như Nguyễn Cảnh Hoan, Phan Công Tích, v.v... nên đã lấy lại được đất Thanh Hoá, Nghệ An (gồm cả Hà Tĩnh) và Quảng Bình, Quảng Trị. Nhà vua cho đặt Hành tại ở sách Vạn Lại (nay thuộc đất xã Vạn Lại, huyện Thọ Xuân, Thanh Hoá). Vua đặt niên hiệu là Nguyên Hoà, ở ngôi được 16 năm. Thế lực nhà Lê Trung Hưng ngày càng hùng mạnh mở đầu cho cuộc phục hưng của nhà Lê.

Danh thần Đoàn Nhữ Hài

Đoàn Nhữ Hài (1280-1335), danh nhõn của nhà Trần. Theo gia phả họ Đoàn ở xó Diễn An, huyện Diễn Chõu, họ Đoàn có gốc ở làng Hội Xuyên, huyện Trường Tõn, lộ Hồng Châu (Gia Lộc, Hải Dương). Một chi họ Đoàn, di duệ Đoàn Nhữ Hài định cư tại Diễn An. Tuổi trẻ, ụng thụng minh, học giỏi, cú chớ lớn. Trong thời gian đi học ở Kinh đụ (năm Kỷ Hợi 1299), ụng nổi tiếng với việc viết bài biểu cho vua Trần Anh Tụng (1293-1314) để tạ tội với Thỏi thượng hoàng Nhõn Tụng (1279-1293), nờn được tin dựng. Nhõn đú, vua Anh Tụng đó đưa ụng vào làm Ngự sử Trung tụn.

Một dòng họ có truyền thống yêu nước trên vùng đất Hồng Lĩnh

Dân tộc ta vốn có truyền thống yêu nước từ ngàn đời nay. Truyền thống ấy luôn được bồi đắp và phát huy bởi các thế hệ con cháu Lạc Hồng. Cùng với truyền thống lao động cần cù sáng tạo, kiên cường đấu tranh chống ngoại xâm đã làm nên cốt cách, phẩm chất con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam. Đó cũng là tính cách, nếp sống nếp nghĩ của mỗi làng quê xóm mạc, mỗi dòng họ trên dải đất hình chữ S này. Và dòng họ Nguyễn Trọng đại tôn ở làng Tiếp võ xưa dưới chân núi Hồng Lĩnh cũng không phải là ngoại lệ. ôm . Năm 1979, Nhà nước cho di dời dân các làng Tiếp Võ, Ninh Võ lên gần đường quốc lộ 1A. Ngã ba giữa đường quốc lộ 1A và đường (quốc lộ) 8A (qua các huyện Đức Thọ, Hương Sơn sang Lào) có cái tên dân dã là Bãi Vọt. Nơi đây từng một thời (những năm thập niên 60, 70 của thế kỷ trước) hoang vắng, ai đi qua cũng sợ cướp của giết người. Nhưng kể từ khi có dân ở, rồi sau đó ít năm được thành lập thị trấn Hồng Lĩnh; và từ năm 1992 đã được thành lập thị xã, thuộc tỉnh Hà Tĩnh, là một đô thị trẻ, phát triển năng động đi lên trong tiến trình phát triển của đất nước.

Tri thức bản địa về nghề thủ công truyền thống dân tộc Thổ miền Tây Nghệ An

Dân tộc Thổ là một trong số các dân tộc thiểu số có số lượng dân cư tương đối đông ở miền núi phía Tây Nghệ An. So với các dân tộc khác như Thái, Mông, Khơ Mú, Ơ Đu thì dân tộc Thổ có nhiều nét đặc biệt hơn: Đây là một cộng đồng được tập hợp từ nhiều nhóm khác nhau và sinh sống trên một vùng lãnh thổ địa lý cách xa nhau, nhưng có chung một số nét đặc trưng chung về ngôn ngữ, văn hóa và ý thức tự giác tộc người. Xuất hiện trong “Danh mục các thành phần dân tộc Việt Nam” năm 1979, “Dân tộc Thổ” được công nhận là tộc danh chung của các nhóm địa phương như Đan Lai, Ly Hà, Tày Poọng, Kẹo, Mọn, Cuối, Họ, Con Kha, Xá Lá Vàng. Điều đó cho thấy rằng, cái gọi là “Dân tộc Thổ” thực chất là “một sản phẩm của quá trình sản xuất tri thức về tộc người”. Tri thức nghề thủ công truyền thống của người Thổ mang nhiều nét đặc trưng riêng về văn hoá của người Thổ trong quá trình phát triển.

Đền Bà Chúa Chè Hạnh Lâm - Sự tích - Sắc phong và Văn bia có những điều dị biệt?

“Văn bia là một thể loại của văn học, thuộc dạng văn hóa bác học và tất nhiên đó là tác phẩm phi vật thể. Một tác phẩm (bài văn bia) thường ra đời sau một hoàn cảnh, một sự kiện nhất định. Không ai sáng tác một câu chuyện hoang tưởng để khắc vào bia” (Văn bia Nghệ An - Hội Văn nghệ Dân gian Nghệ An - NXB NA tr 11, 2004). Thế nhưng, với Đền Bà Chúa Chè Hạnh Lâm thì Văn bia lập ngày 23/11/2017 lại có những điều khác với “Sự tích - Sắc phong” của Đền có từ thời Nguyễn.

Vị thế địa - chiến lược của Nghệ An trong sự nghiệp giữ nước thời phong kiến

Năm 905, Khúc Thừa Dụ dựng nền tự chủ, chấm dứt thời Bắc thuộc và chống Bắc thuộc trong lịch sử dân tộc, đất nước bước vào thời kỳ độc lập, từng bước xây dựng, phát triển chế độ phong kiến. Nhà Đinh, Tiền Lê đều gọi xứ Nghệ là Hoan Châu. Sang thời Lý đổi làm trại, năm 1030(1), đời vua Lý Thái Tông gọi là Nghệ An - danh xưng Nghệ An bắt đầu từ thời điểm này. Xuyên suốt thời kỳ phong kiến, quốc gia Đại Cồ Việt - Đại Việt - Đại Nam phải tiến hành hàng loạt các cuộc chiến tranh chống ngoại xâm, khởi nghĩa, nội chiến kéo dài. Trong những cuộc chiến này, Nghệ An luôn nổi bật lên vị thế địa - quân sự, địa - chiến lược của mình.

Di sản tư tưởng Phan Châu Trinh và bài học của chúng ta (Từ tác phẩm “Đạo đức và luân lý Đông - Tây”)

Phan Châu Trinh là nhà cách mạng Việt Nam đã nhìn xa và sâu nhất thế kỷ 20, xuất phát từ sự thấu hiểu "căn tính dân tộc" và các giá trị lớn có tính phổ quát của nhân loại. Dù lịch sử đã rẽ sang một hướng khác nhưng những tư tưởng của ông vẫn còn nguyên giá trị thời sự. Vì vậy, đọc lại Phan Châu Trinh lúc này là việc luôn cần thiết...

Những đóng góp to lớn của đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc

Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai là một trong những người thuộc lớp đảng viên đầu tiên của Đảng, là bậc cách mạng tiền bối, là người chiến sĩ cộng sản kiên cường, bất khuất. Đồng chí tên thật là Nguyễn Thị Vịnh, sinh ngày 30/9/1910, tại xã Vĩnh Yên, nay thuộc phường Quang Trung, thành phố Vinh, mất ngày 28/8/1941 tại Sài Gòn. Tuy chỉ sống một cuộc đời ngắn ngủi (đồng chí hi sinh năm 31 tuổi) nhưng Nguyễn Thị Minh Khai đã có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta.

Du lịch Cửa Lò hướng đến “An toàn - thân thiện - mến khách”

Bước vào năm 2021, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 đang được kiểm soát tốt, kinh tế có dấu hiệu phục hồi và tăng trưởng trở lại, với chủ đề “Cửa Lò: An toàn - thân thiện - mến khách”, thị xã Cửa Lò đã và đang chỉ đạo triển khai các hoạch định cụ thể, các nhiệm vụ trọng tâm và các điểm mới để thu hút và phục vụ du khách một cách tốt nhất. Các hoạt động trọng tâm du lịch Cửa Lò năm 2021, bao gồm: Chương trình khai mạc Lễ hội du lịch Cửa Lò năm 2021 vào tối 30/4/2021 với màn bắn pháo hoa nghệ thuật dài 15 phút; Hội chợ Du lịch thương mại với quy mô hoành tráng, giới thiệu các sản phẩm đặc trưng; Chương trình lễ hội âm nhạc đường phố vào các ngày 30/4, 19/5, 1/6, 15/6, 30/6 và 9/7; Festival Bóng chuyền bãi biển khu vực Nghệ An, Giải đua xe đạp Cup Truyền hình TP. Hồ Chí Minh chặng TX. Cửa Lò, Giải Golf NTV - Cửa Lò, Giải thể hình Nghệ An mở rộng, Giải Cầu mây toàn quốc; Chương trình nghệ thuật tình ca Song Ngư...

Tình bạn “Chung Kỳ, Bá Nha” của Phan Châu Trinh và Phan Bội Châu

Phan Châu Trinh (1872-1926), Phan Bội Châu (1867-1940) - hai trong số sĩ phu yêu nước nổi tiếng nhất Việt Nam, đại diện cho thế hệ trí thức sinh nửa sau thế kỷ 19, rất khác xa về tư tưởng và đường lối nhưng có chung tình bạn đẹp.

Một số trò chơi dân gian của đồng bào dân tộc Thái tại lễ hội Bươn Xao Tiên Kỳ

Vào dịp tháng 8 ÂL hàng năm, có dịp đến với lễ hội Bươn Xao của đồng bào người Thái xã Tiên Kỳ, huyện Tân Kỳ, Nghệ An, chúng ta sẽ được hòa mình vào những trò chơi dân gian mang đậm nét văn hóa của đồng bào nơi đây.

 1   2   3   4   5   6   7   8   9    » Tiếp    » 

 
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 2,274 | Tất cả: 3,335,526
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Đặc san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp