HOME | ĐẤT VÀ NGƯỜI XỨ NGHỆ

Phùng Chí Kiên - Vị tướng suốt đời chiến đấu hi sinh vì tổ quốc, nhân dân, nhà lãnh đạo cách mạng tiền bối xuất sắc

Tám mươi năm đã trôi qua kể từ ngày Phùng Chí Kiên - vị lãnh tụ cách mạng tiền bối xuất sắc, người con ưu tú của Đảng, của nhân dân - hi sinh. Thời gian càng trôi qua, tấm gương của ông càng ngời sáng.

Làng Nho Lâm nơi phát tích của họ Cao

Lịch sử Nho Lâm - Diễn Thọ ghi: “Về nguồn gốc làng Nho Lâm, các tài liệu “Nho Lâm phong thổ ký”, “Nho Lâm sử lược”, gia phả dòng họ và một số tài liệu khác đều cho rằng, theo truyền thuyết, làng Nho Lâm là do ông Non, tên là Cao Thiện Trí lập ra. Thủy tổ họ cao chiêu tập dân đinh đến khai hoang và sinh sống ở xứ Thùng Thùng (Khe Rong, Lùm Ngấy), lấy tên là xã Thung Thanh, bao gồm cả làng Nho Lâm và Xuân Dương). Về sau, không hiểu vì lý do gì, hai bên Xuân Dương và nho Lâm bất đồng, Xuân Dương tách biệt lập, lấy tên là xã Thanh Dương, còn ông Non khai khẩn từ núi Mác ra đến núi Mã Yên, lập riêng một xã gọi là xã Tùng Lâm. Tên gọi Tùng Lâm tồn tại đến đời Lê Trung Tông (1549 - 1556) phạm Quốc húy Trịnh Tùng nên đổi thành Hoa Lâm. Đến đời vua Minh Mạng lại phạm Quốc húy, nên đổi thành Nho Lâm” (trang 20).

Di sản Hán Nôm tại Cương Quốc công từ - Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt

Nghệ An đến nay có bốn di tích lịch sử văn hóa quốc gia đặc biệt: Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Kim Liên, Nam Đàn, Khu lưu niệm Chí sĩ Phan Bội Châu tại Sa Nam, Nam Đàn; Đình Hoành Sơn thuộc Khánh Sơn, Nam Đàn và Cương quốc công từ Đền Thái sư Cương quốc công Nguyễn Xí tại xã Nghi Hợp (nay là xã Khánh Hợp) thuộc huyện Nghi Lộc (Quyết định số 2280 QĐ-TTG ngày 31 tháng 12 năm 2020). Cương quốc công từ là ngôi đền uy nghiêm tráng lệ cổ kinh, nằm giữa một không gian thiên nhiên kỳ vĩ bao la, có sông nước vây quanh, có núi tiếp núi trùng điệp. Là vùng đất địa linh, đẹp nhất còn lại hiện nay trên đất Nghệ An. Cương quốc công từ là đối tượng hấp dẫn với các nhà sử học, gia tộc học, văn hóa, bảo tàng, kiến trúc, phong thủy, thần học, du lịch, Hán Nôm. Bài viết này sẽ phác thảo về Di sản Hán Nôm tại Cương quốc công từ - Di tích lịch sử văn hóa quốc gia đặc biệt. Một số văn bản đã được phô tô và in lại trong sách Cương quốc công Nguyễn Xí: Gia phả - Di huấn - Phụ lục (Tái bản và nâng cấp, NXB Nghệ An, 2013).

Nghĩa khí xứ Nghệ qua hình tượng Cương Quốc công Nguyễn Xí Nghĩa khí của người xứ Nghệ

Cách đây 624 năm, một nhân vật mà cuộc đời và sự nghiệp vừa mang tính huyền thoại, vừa mang tính lịch sử - Nguyễn Xí 阮熾 đã ra đời. Ông là bậc khai quốc công thần nhà Lê. Cuộc đời, sự nghiệp và những chiến công to lớn đã được nhiều sử sách ghi chép lưu truyền, được nhân dân truyền tụng ngợi ca. Dựa trên những ghi chép từ các nguồn sử liệu, chúng tôi muốn nhìn nhận và đánh giá lại vai trò của Nguyễn Xí với việc phát huy nghĩa khí xứ Nghệ trong sự nghiệp chống quân Minh xâm lược và xây dựng phát triển đất nước.

Trần Quốc Hoàn - Người con xứ Nghệ với Thăng Long - Hà Nội

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc Việt Nam, như một mối liên hệ đặc biệt, rất nhiều người con xứ Nghệ đã đến với mảnh đất Thăng Long - Hà Nội và cũng tại đây, họ đã có những cống hiến xuất sắc, góp phần xây dựng nên một Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội văn hiến, văn minh và hiện đại, trong số đó phải kể đến Trần Quốc Hoàn, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội, nguyên Bộ trưởng Bộ Công an.

Vinh những ngày trước và trong Cách mạng tháng Tám năm 1945

Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (3/2/1930), chỉ 47 ngày sau, Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam tỉnh Nghệ An đã nhanh chóng được thành lập (20/3/1930). Kể từ đây, dưới sự lãnh đạo của Đảng, phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân thị xã Vinh nói riêng (hồi đó Vinh còn là thị xã), nhân dân Nghệ An nói chung, có những bước chuyển biến mới.

Nhạc sĩ Lê Hàm chia sẻ về bài hát “Vinh - thành phố Bình minh”

Con đường đến nhà nhạc sĩ Lê Hàm (khối 7, phường Trường Thi, Tp Vinh) nắng sớm mai rực rỡ. Khi tôi dừng lại trước số nhà 34, đường A1, vừa mới cất tiếng gọi thì nhạc sĩ đã ra tận cổng đón tôi lên tầng hai trò chuyện. Tuy đã bước vào tuổi 87 nhưng dáng đi của ông vẫn còn nhanh nhẹn, đầu óc vẫn minh mẫn.

Thám hoa Phan Thúc Trực và những câu chuyện để đời trong nhân dân

Phan Thúc Trực sinh ngày 12 tháng 02 năm Kỷ Tỵ (1808), tại làng Phù Ninh, tổng Vân Tụ, huyện Đông Thành (nay là huyện Yên Thành). Lúc đầu ông có tên là Phan Dưỡng Hạo, sau đổi là Phan Thúc Trực, tự là Hạnh Quý, hiệu là Cẩm Đình. Họ Phan này vốn từ Hải Dương định cư vào Nghệ An. Đến đời thứ tư con Phan Công Bảo là Phan Công Vũ học giỏi, có trí nhớ tuyệt vời, quyết chí theo nghiệp văn chương, đỗ liên tiếp ba khoa Tú tài, người đời cho ông là bồ đựng chữ.

Liên Trì, một làng quê giàu truyền thống văn hóa lễ hội tâm linh

Nhìn một cách tổng thể thì khái niệm văn hóa lễ hội tâm linh là những giá trị vật chất và tinh thần về tính chất thiêng liêng của tâm tư tình cảm qua các lễ hội do con người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử . Nói một cách cụ thể thì văn hóa lễ hội tâm linh là những hoạt động văn hóa thể hiện qua việc thờ cúng Trời đất Thần Phật Tổ tiên liên quan đến các đình đền chùa và các nhà thờ lớn…. Như vậy cùng với sự phát triển của lịch sử loài người văn hóa lễ hội tâm linh cũng xuất hiện từ khá sớm khi con người có lòng tin vào Thượng đế, vào Thần Phật và linh hồn người đã mất. Chúng ta không biết được chính xác thời điểm ra đời của các hoạt động này nhưng có lẽ cũng phải đến xã hội Phong kiến, khi mà các cụm dân cư, các cộng đồng giáp làng xã được hình thành thì các lễ hội văn hóa tâm linh mới được tổ chức. Ở Nghệ An nói chung và Yên Thành nói riêng phải đến thời nhà Lý, nhà Trần mới hình thành được các cộng đồng dân cư như vậy.

Sơn Tùng - Nhà văn đầu tiên được phong anh hùng, người có đóng góp to lớn trong việc sáng tạo nên những tác phẩm viết về Bác Hồ

Nhà văn Sơn Tùng tên khai sinh là Bùi Sơn Tùng sinh ngày 08/8/1928, quê ở xã Diễn Kim, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Bố nhà văn Sơn Tùng là một nhà nho sớm tham gia hoạt động cách mạng. Năm lên 9 tuổi (1937) ông đã mồ côi cha.

Anh em võ tướng Đinh Lễ, Đinh Liệt với mảnh đất Quỳnh Lưu

Đinh Lễ, Đinh Liệt là hai anh em ruột, theo Lê Lợi từ những ngày đầu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, tận tâm, tận lực giúp sức, góp phần tạo nên một triều đại thịnh trị, thái bình nhất của thời kỳ phong kiến Việt Nam. Hai ông đã cùng Lê Lợi vào sinh ra tử, để lại dấu ấn trên nhiều vùng đất, trong đó có mảnh đất địa đầu xứ Nghệ - huyện Quỳnh Lưu (nay là huyện Quỳnh Lưu và Thị xã Hoàng Mai). Mảnh đất này không chỉ gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp mà còn là nơi tưởng nhớ, tri ân công lao của hai ông khi qua đời.

Vùng đất núi Quyết

Núi Quyết vốn là Phượng Hoàng sơn, thuộc thành phố Vinh. Ấy là phần cực Đông của hệ Thiên Nhẫn. Nó nằm sát bên tả ngạn cửa sông Lam, đối ngạn với khối cực Bắc của dãy Hồng Lĩnh. Chắc bởi hồn thiêng của non nước ở chốn này mà người xưa đã theo kinh điển khi viết về một loài chim quý để gọi núi theo cặp đôi: “Phượng” là chim trống và “Hoàng” là con mái. Hai tiếng “Phượng” và “Hoàng” đi liền nhau cũng biểu thị cảnh yên ả, phồn vinh, nên nhiều nơi người ta đặt tên núi của quê mình bằng cặp ngôn ngữ đó như ở Lạng Sơn, Hải Dương, Hà Tĩnh...

 1   2   3   4   5   6   7   8   9    » Tiếp    » 

 
THƯ VIỆN KHXH&NV
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
Giới thiệu sách: Lịch sử địa danh và tiểu sử danh nhân các trường học ở Hưng Nguyên được mang tên
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 524 | Tất cả: 3,402,436
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Đặc san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp