HOME | ĐẤT VÀ NGƯỜI XỨ NGHỆ

Tôn sư, trọng đạo và phong trào hiếu học xưa - nay trên vùng đất lúa

Bàn về “Tôn sư trọng đạo” muôn đời không nói hết và không thể diễn tả hết được bằng ngôn ngữ. Bởi nó là dòng chảy chủ lực trong cuộc sống, một dòng chảy âm thầm bền bỉ, sâu lắng, nhạy cảm, đang sừng sững hiên ngang bên cạnh những dòng chảy chói chang khác là kinh tế, chính trị... là sợi chỉ đỏ trong triết lý sống khoa học xã hội, hệ thống đó luôn chứa đựng tinh hoa lòng người, đó là cái chói chang có sức lan tỏa, lan truyền trong lẽ sống của mỗi con người. Bởi nó là bản chất của cuộc đời, cuộc đời thế nào, thì “Tôn sư trọng đạo” thế ấy, như là hệ quả của thuyết luân hồi.

Bộ toàn thư về Quỳnh Lưu

Quỳnh Lưu một miền quê tươi đẹp; giàu truyền thống cách mạng, văn hóa. Một vùng quê đã sinh ra và nuôi dưỡng nhiều nhà chính trị, quân sự và văn nghệ sỹ nổi tiếng của đất nước từ thời trung cận đại tới nay. Các tao nhân, mặc khách khắp nơi trong nước khi tới Quỳnh Lưu đều rất ngưỡng mộ và để lại những vần thơ trìu mến, ngợi ca.

Quá trình hình thành chợ Cầu Giát

Chợ Cầu Giát là chợ huyện, nằm ở thị trấn Cầu Giát, huyện lỵ huyện Quỳnh Lưu, là một chợ hình thành lâu đời có thế và lực bởi chợ nằm một vị trí ở ngả ba đường quốc lộ 1A. Trở về nguồn cội của chợ, năm 1800 huyện lỵ Quỳnh Lưu dời về làng Tiên Yên (nay thuộc xã Quỳnh Bá). Cầu Giát lúc này chỉ có Quán Thầu Đâu, nằm trên đường Thiên Lý Bắc Nam (đường quan). Đường Thiên Lý từ Thăng Long đi vào, qua khe nước lạnh Hoàng Mai, vào cung Đất đỏ Quán Bèo (Bào Hậu) đến quán Thầu Đâu, rẽ xuống Tiên Yên, vòng qua sông Huống lên cung Quán Bánh và đi vào Diễn Châu. Đến đầu thời Nguyễn, đường Thiên Lý được uốn lại, qua cầu sông Giát vào thẳng Đăng Cao (Quán Bánh), cầu Giát bắc qua sông Giát trên tuyến đường 1A đã được xây dựng bằng bê tông cốt thép, lúc đó phố Cầu Giát hai bên bờ sông được hình thành gọi là Quán Giát. Năm 1938, huyện lỵ Quỳnh Lưu chuyển từ Tiên Yên về Cầu Giát, hình thành các khối dân cư Cầu Giát Thượng phố, chợ Cầu Giát ra đời phát triển mạnh mẽ, dân cư khắp nơi đổ về xây dựng nhà cửa, lập phố buôn bán sầm uất. Đến năm 1945 cách mạng tháng 8 thành công, Cầu Giát trở thành một đơn vị hành chính riêng biệt, người dân quen gọi là Phố chợ Giát.

Bảo vệ, khai thác và phát triển tốt cây dược liệu ở Nghệ An

Từ xa xưa loài người đã biết sử dụng cây cỏ để làm thuốc chữa bệnh, bảo vệ sức khỏe. Ngày nay trình độ dân trí cao, khoa học ngày càng phát triển thì việc sử dụng các loại cây thuốc càng được quan tâm và phát triển. Nguồn các loại cây làm thuốc trong thiên nhiên và trong trồng trọt do con người tự làm lấy đã và đang cung cấp một khối lượng lớn các loại thuốc dùng trong y học cổ truyền, công nghiệp dược, xuất khẩu ở nước ta nói chung và Nghệ An nói riêng hiện nay.

Giáo sư Hà Văn Tấn và những trăn trở còn lại

Sự ra đi của giáo sư Hà Văn Tấn là mất mát vô cùng to lớn của nền sử học Việt Nam Sử học Việt Nam có tứ trụ: "Lâm, Lê, Tấn, Vượng", gồm các GS Đinh Xuân Lâm, Phan Huy Lê, Hà Văn Tấn và Trần Quốc Vượng - 4 gương mặt tiêu biểu tạo nên diện mạo của sử học Việt Nam đương đại.

Dòng họ quan trạng trên đất Yên Thành

Có thể nói trong lịch sử các nhà khoa bảng ở Việt Nam, ít có gia đình nào có cả ba ông cháu, cha con đều đỗ Trạng Nguyên. Đó là gia đình Trạng Nguyên Hồ Tông Thốc ở kẻ Cuồi, Tam công xã Thọ Thành, Yên Thành, Nghệ An.

Nguyễn Sỹ Sách - Một chiến sĩ cộng sản kiên trung

Vào nửa cuối thập kỷ 20 của thế kỷ XX, trước ách áp bức, bóc lột dã man của chủ nghĩa tư bản và các nước đế quốc, phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở một loạt nước thuộc địa và nửa thuộc địa như Trung Quốc, Ấn Độ, Indonexia, Xiri, Maroc… đã diễn ra dưới nhiều hình thức vô cùng phong phú, thậm chí ở một số nơi còn nổ ra các cuộc khởi nghĩa vũ trang.

Đồng chí Nguyễn Duy Trinh với cách mạng Việt Nam và quê hương Nghệ An

Đồng chí Nguyễn Duy Trinh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch, Ủy ban Khoa học Nhà nước… là nhà lãnh đạo cách mạng tiền bối. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, dù ở đâu và trong hoàn cảnh nào, đồng chí cũng nỗ lực phấn đấu vượt qua khó khăn, gian khổ, góp phần đặc biệt quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Với ý nghĩa đó, bài viết đi sâu làm rõ những cống hiến xuất sắc đồng chí Nguyễn Duy Trinh đối với cách mạng Việt Nam và quê hương Nghệ An.

Thử nghiệm tour du lịch nông nghiệp khởi nghiệp ở miền Tây Nghệ An

Nằm trong nhiệm vụ nghiên cứu khoa học “Nghiên cứu, đề xuất mô hình du lịch nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Nghệ An”, do Trung tâm KHXH&NV Nghệ An chủ trì thực hiện; Trong 2 ngày 16-17, Trung tâm KHXH&NV phối hợp Công ty Phucgroup tổ chức thử nghiệm tour du lịch nông nghiệp tại một số điểm ở huyện Qùy Hợp và Nghĩa Đàn và thị xã Thái Hòa.

Văn thành - Những dấu ấn còn lại về một vùng đất cổ

Văn Thành (có một thời kỳ được gọi là Châu Thành), ngày nay là một xã thuộc huyện Yên Thành, Nghệ An nằm kề với huyện lỵ Yên Thành về phía bắc. Nếu ai về thăm Văn Thành hiện tại sẽ thấy nơi đây những đồng lúa mùa nối mùa tươi tốt, với hệ thống tưới, tiêu khá hoàn chỉnh. Làng xóm thanh bình với nhiều nhà cửa mới được xây dựng hoặc tu bổ lại đẹp đẽ, nhiều thôn làng đã có điện và nước máy phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân. Nhiều công trình văn hóa đã và đang được xây dựng trên vùng đất này. Đường làng, ngõ xóm đang dần được mở rộng và tu sửa khá rộng rãi và bằng phẳng, đêm về có đèn cao áp chiếu sáng. Văn Thành có thị tứ và các phiên chợ quê khá sầm uất, có trạm xá, trường học được xây dựng khang trang. Có thể thấy ở vùng đất này thành tựu của công cuộc xây dựng nông thôn mới hiện lên trên nhiều nụ cười mãn nguyện của người dân ở nhiều lứa tuổi. Với hình ảnh một vùng quê như thế, nếu chỉ đi qua đây một lần chưa kịp tìm hiểu, chắc không mấy ai nghĩ đây vốn là một vùng đất cổ, có nhiều truyền thống, đến nay vẫn còn không ít dấu ấn để lại. Cách đây không lâu một số thôn làng ở đây vẫn còn được gọi theo tên cũ như làng Dền, xóm Đình, xóm Rào vì bốn phía đều có rào bao bọc. Các thế hệ trẻ của Văn Thành hôm nay nếu ít quan tâm đến chiều sâu lịch sử của quê mình cũng không mấy ai biết được trong lòng mảnh đất cha ông để lại và mình hiện đang sống hôm nay, đang chứa đựng nhiều câu chuyện của lịch sử cha ông. Làm một phép thử, chẳng hạn khi hỏi về một số địa danh như Kẻ Dền, Kẻ Dinh, bến Thẩm Thuyền, vệ Nhà Rồng, cồn Nhà Nị, đường Tàu voi, đường Vua, hoặc hỏi đường đi Kẻ Sắt, Kẻ Sọt, Kẻ Gám, Kẻ Găng… thì nhiều người thuộc thế hệ hôm nay dù ở ngay trên đất Văn Thành cũng không biết đó là các địa danh từng gắn với đất Văn Thành và những vùng lân cận trong một thời gian dài.

Người một đời tâm huyết với xứ Nghệ

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Nhã Bản sinh ra và lớn lên ở huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, một vùng địa linh nhân kiệt. Ông học tại trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, bảo vệ luận án Tiến sĩ tại Đại học Tổng hợp Moskva mang tên Lômônôxôp (MGU). Đời làm nghề giáo, ông gắn với trường Đại học Vinh (ĐHV), gắn với mảnh đất xứ Nghệ. Ông từng làm quản lý các cấp: tổ, khoa, chuyên ngành rồi viện (Viện trưởng Viện nghiên cứu Văn hóa và Ngôn ngữ - ĐHV). Là người có công đầu mở đào tạo cao học ngành ngôn ngữ từ sau những năm 90, góp phần đưa ngành Ngôn ngữ học của khoa Ngữ văn, ĐHV lên tầm một trong những trung tâm đào tạo uy tín của cả nước.

PGS. Ninh Viết Giao - Người nặng lòng với văn hóa dân gian xứ Nghệ

PGS Ninh Viết Giao sinh ngày 15/05/1933, tại xã Hoằng Xuyên, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1956, tốt nghiệp Đại học Sư phạm Văn khoa Hà Nội, thầy được Bộ Giáo dục quyết định cử vào liên khu IV dạy trường cấp III Huỳnh Thúc Kháng, tỉnh Nghệ An. Ngày lên đường về Vinh nhận công tác, thầy đến chào thầy Trương Tửu dạy văn học Việt Nam hỏi ý kiến, thầy bảo: “Anh có năng khiếu và chịu khó, nếu ở Hà Nội thì đi vào lĩnh vực nghiên cứu văn học hiện đại, nếu về địa phương thì đi vào văn học dân gian, Nghệ Tĩnh là một vùng văn hóa đặc sắc cậu chú ý cái mảng văn hóa dân gian. Điều cốt yếu là đam mê, có đam mê mới thành công được cậu ạ” (1).

 1   2   3   4   5   6   7   8   9    » Tiếp    » 

 
THƯ VIỆN KHXH&NV
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 4/2019
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 4/2019
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,407 | Tất cả: 1,964,947
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Chuyên san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp