HOME | ĐẤT VÀ NGƯỜI XỨ NGHỆ

Cầu cố cụ

Cầu cố cụ Trên con đường 46 từ Nam Đàn đi Thanh Chương, có một cây cầu đá nhỏ nhắn, rêu phong nhuốm màu cổ kính nằm bên vệ đường thuộc xã Xuân Tường huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Đấy chính là cây cầu đá mà người dân địa phương thường gọi là “cầu Cố Cụ” để tưởng nhớ ơn cụ Nguyễn Phùng Khuông cũng như dòng họ Nguyễn Phùng đối với dân làng nơi đây từ gần 350 năm về trước.

Cồn Ràn làng Tiên Hoa

Cồn Ràn làng Tiên Hoa Trên đường từ chợ Đón vào làng Tiên Hoa xã Thanh Xuân huyện Thanh Chương, chắc hẳn ai ai cũng đều thấy một một cồn đất nổi cao làm nền cho một rừng cây rậm rạp tốt tươi nằm giữa cánh đồng rộng rãi, đó chính là Cồn Ràn - một hình ảnh quen thuộc liên quan tới một sự tích, tín ngưỡng đã gắn bó với người dân nơi đây từ nhiều đời nay.

Linh vật Việt

Linh vật Việt Trong quá trình điền dã vào các làng quê xứ Nghệ, ta vẫn có thể bắt gặp những hình ảnh biểu tượng linh vật Việt được cha ông ta sử dụng từ rất lâu về trước. Tuy những biểu tượng về linh vật không phong phú như các tỉnh tại Đồng bằng sông Hồng nhưng vẫn chứa đựng những giá trị lớn về mĩ thuật điêu khắc. Đền Thần, xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, thờ phụng Mộc lôi linh ứng thiên thần và các vị thần khai canh như: Hồ Hồng, Hồ Kha, Nguyễn Thạc. Đền được xây dựng từ thời Lê, trải qua những thăng trầm biến cố của thời gian nên đã bị hư hỏng và được trùng tu dưới thời Nguyễn. Tuy vậy, hiện đền vẫn còn lưu giữ được một hệ thống biểu tượng linh vật thuần Việt có giá trị thẩm mỹ cao, đó là hệ thống hổ, voi ngựa, quan chầu và đặc biệt là cặp Nghê có niên đại thế kỷ XVII –XVIII.

Đồng chí Bí thư Trần Phú với Bến Thủy, thành Vinh

Đồng chí Trần Phú sinh ngày 1/5/1904. Quê ông làng Đông Thái, xã An Đông, tổng Việt Yên nay thuộc xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Tuổi thơ Trần Phú đi qua trong bao gian truân, vất vả. Lên 6 tuổi, thân phụ ông là Giải nguyên Trần Văn Phổ (Tri huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi) vì không chịu được sự nhục mạ của Công sứ Pháp và bất lực trước sự khốn cùng của dân chúng đã thắt cổ tự tử trong công đường. Lên 8 tuổi, thân mẫu ông là bà Hoàng Thị Cát đột ngột qua đời vì buồn phiền và túng quẫn. Mồ côi cả cha lẫn mẹ, Trần Phú phải ra Quảng Trị sống cùng chị gái, chịu cảnh thất học. Năm 10 tuổi, ông may mắn được dì ruột là Cung nương Hoàng Thị Khương đón về Huế giao cho con trai mình là Thái thường Tự khanh Phạm Hoàng San (làm việc tại Toà khâm Huế) nuôi dưỡng, cho đi học.

Dấu ấn Đoan Quận công tại xứ Thuận Quảng

Đoan Quận công Bùi Thế Đạt là vị võ tướng xứ Nghệ nổi danh trong lịch sử nước ta thế kỷ 18. Sự nghiệp võ tướng của ông được các sử gia thời Lê Trịnh ghi chép rất đầy đủ và chi tiết trong nhiều bộ chính sử như Đại Việt sử ký tục biên, Phủ biên tạp lục, Tứ bình thực lục… Trong quãng thời gian phục vụ trong triều đình Lê Trịnh, ông hầu như chưa bại trận lần nào, trở thành một trong những trụ cột chính của nhà nước phong kiến lúc bấy giờ và là 1 trong 3 võ tướng được ghi tên vào cờ Thái thường ở Phủ Chúa, đồng thời được sử gia Phan Huy Chú xem “là bậc danh tướng của châu Hoan thời gần đây”. Ngoài những chiến tích về quân sự, Đoan Quận công còn để lại nhiều dấu ấn đặc biệt khác trong sự nghiệp cầm quân của mình.

Chùa Đồng Tương - Một danh lam lâu đời của làng Quỳnh

Hơn sáu ngàn người làng Quỳnh (Quỳnh Đôi, Quỳnh Lưu, Nghệ An) sinh sống và xa quê, trong đó có nhiều người. Thiếu tiểu ly gia lão đại hồi Hương âm vô cài, mấn mao tồi Nhi đồng tương kiến, bất tương thức Tiếu vấn, khách tòng há xứ lai? (Hồi hương ngẫu thư - Hạ Tri Chương (659-744)) Dịch thơ: Khi đi trẻ lúc về già Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao Trẻ con nhìn lạ không chào Hỏi rằng: khách ở chốn nào lại chơi? (Phạm Sĩ Vĩ)

Ngôi chùa sắc tứ duy nhất ở Nghệ An

Chùa Diệc Cổ nằm giữa lòng thành phố Vinh, ngay bên cạnh đường QL1. Ngôi chùa được xây dựng từ cuối thời Trần, trải qua nhiều lần được trùng tu, kể từ cuối thế kỷ XIX, chùa Diệc đã trở thành trung tâm văn hóa - tín ngưỡng quan trọng ở xứ Nghệ. Tuy nhiên, sang đến cuối thế kỷ XX, chùa bị hư hại biến mất hoàn toàn, chỉ còn lại những hiện vật gốc ít ỏi bao gồm cổng tam quan và đặc biệt là 2 tấm văn bia. Ngày 25.2.2013, UBND tỉnh Nghệ An đã có Quyết định số 642/QĐ-UBND-NC phục hồi chùa Diệc. Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Nghệ An cũng có Quyết định số 09/QĐ-BTS, ngày 3.11.2013 bổ nhiệm Thượng tọa Thích Thọ Lạc về trụ trì chùa Diệc. Thể theo nguyện vọng của thập phương phật tử, được sự hướng dẫn của Giáo hội và sự cho phép của các cấp chính quyền địa phương, Ban xây dựng Tùng Lâm Diệc cổ đã quy hoạch tổng thể và được UBND tỉnh Nghệ An chính thức phê duyệt quy hoạch chi tiết tại Quyết định 614/QĐ-UB-NC-XD, ngày 10.2.2015. Nơi đây sẽ là công trình văn hóa tâm linh loại 1 của TP. Vinh trong tương lai gần. Để đông đảo quần chúng nhân dân hiểu hơn về lịch sử ngôi chùa linh thiêng này, chúng tôi xin được dịch chú tấm văn bia hiện đang được lưu giữ tại chùa.

Lễ hội truyền thống ở Nghệ An - Nét đặc sắc văn hoá dân tộc

Lễ hội truyền thống là nơi lưu trữ nhiều sinh hoạt văn hóa truyền thống và được thực hành trong dịp diễn ra lễ hội, đó là các tín ngưỡng dân gian; trình diễn nghệ thuật; nghề thủ công; ... Chính vì thế lễ hội là một bảo tàng sống về văn hóa dân tộc ẩn chứa nhiều giá trị, nền văn hóa ấy được hồi sinh, tái tạo và truyền giao từ thế hệ này sang thế hệ khác. Nghệ An được biết đến như một nước Việt Nam thu nhỏ bởi hội tụ đủ các dạng địa hình đồng bằng, miền núi, miền biển, cũng là tỉnh đa dân tộc mà trong đó mỗi vùng, mỗi dân tộc đều có một bản sắc văn hóa riêng biệt từ sinh hoạt văn hóa cho đến các hoạt động lễ hội.

Nguyễn Văn Mão - Người khởi xướng và gây dựng phong trào chơi sáo trúc trong cộng đồng người Việt

Sinh ra và lớn lên tại vùng núi huyện Tân Kỳ, Nghệ An. Từ lúc 8 tuổi Nguyễn Văn Mão đã học thổi sáo trúc từ cha của mình. Anh nhận ra trong những bản nhạc sáo trúc cha thổi là quê hương, là văn hóa, là tâm hồn người Việt. Tốt nghiệp THPT, Nguyễn Văn Mão xuống thành phố Vinh học khoa Toán trường Đại học Sư phạm Vinh. Khi đang học năm Nhất ĐH Sư phạm Vinh, anh vừa học vửa tiếp tục ôn thi vào trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Khi học năm 2 Đại học Kiến trúc Hà Nội, Nguyễn Văn Mão đã bắt đầu chế tác rất nhiều sáo trúc và dạy mọi người thổi sáo miễn phí khắp hà thành.

Thái Đăng Tiến với Giấc mơ tre

Sinh ra và lớn lên tại Châu Khê, Con Cuông; giữa bạt ngàn tre, trúc, nứa, mét. Học xong trung cấp nghề cơ khí, Thái Đăng Tiến chọn con đường xuất khẩu lao động Đài Loan với mục đích kiếm thêm ít tiền sau về làm vốn làm ăn. Hai năm làm việc ở Đài Loan không mang lại cho anh được bao nhiêu vốn liếng tuy nhiên bù lại chàng trai ấy đã học được cung cách làm việc, nhất là kỷ luật lao động và cả lối sống thân thiện, trách nhiệm với môi trường của họ. Đặc biệt Đài Loan là một trong những nước sử dựng nhiều đồ vật mỹ nghệ thân thiện môi trường, anh lại càng háo hức, nung nấu bao ý định hoài bão khi về nước; về với tre, mét, những sản phẩm của quê nhà, nơi có mẹ cha và bao thế hệ người thân cùng sinh sống.

Chợ Lý Trai (chợ Sy) trong không gian văn hóa chợ - văn chỉ - đình: Tìm hiểu từ tư liệu bi kí Hán Nôm

Chợ Lý Trai (còn gọi là chợ Sy) có lịch sử xây dựng từ lâu đời, thuộc địa phận đất xã Diễn Kỷ, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An (xưa kia thuộc xã Lý Trai huyện Đông Thành, tỉnh Nghệ An). Sách Đại Nam nhất thống chí của Quốc sử quán triều Nguyễn ghi: “Tỉnh Nghệ An có chợ Lý Trai ở huyện Đông Thành”. Còn theo tác giả Trần Hữu Đức, đầu thế kỷ XIX, thôn Mỹ Lý gọi là Nhân Lý (tên cũ là Lý Trai) của tổng Vạn Phần, cắt sang để thành lập xã Lý Trai vào niên hiệu Minh Mệnh thứ 19 (1838). Thôn Mỹ Lý có tên Nôm gọi là Kẻ Sy, vì thế chợ có tên là chợ Sy(1).

Những điều tâm huyết của Bác Hồ dành cho cán bộ, đảng viên Nghệ An

Là anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hoá kiệt suất của Việt Nam, xa quê từ khi hơn 10 tuổi, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn mang trong mình phẩm chất cần cù, thẳng thắn, chân thành…của người xứ Nghệ. Đảm nhiệm nhiều chức vụ chủ chốt do Đảng phân công, trong khi phải lo bao nhiêu việc lớn vì quốc kế - dân sinh, Người vẫn đau đáu một tình cảm sâu nặng với quê nhà. Người vui với mọi thành tích, băn khoăn , trăn trở trước những khuyết điểm, hạn chế và kịp thời chuyển những lời tâm huyết về quê.

 1   2   3   4   5   6   7   8   9    » Tiếp    » 

 
THƯ VIỆN KHXH&NV
Thơ chọn và sự tinh tế của người chọn thơ
Thơ chọn và sự tinh tế của người chọn thơ
 
VIDEO CLIPS
Loading the player...
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
 
 
THÔNG KÊ TRUY CẬP
Hôm nay: 1,506 | Tất cả: 4,099,727
 
Trang chủ | Giới thiệu | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Đặc san |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75 - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0982.431.180 và 0983.48.43.46
Email: khxhnvna@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Th.S Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm KHXH&NV Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 63/GP-TTĐT, ngày 16 tháng 5 năm 2016 do Sở TT&TT cấp