HOME | ĐẤT VÀ NGƯỜI XỨ NGHỆ

ĐẤT HỌC

Từ xa xưa, Nghệ An thuộc đất Việt Thường. Thời Tần thuộc Tương Quận. Thời Hán gọi là Hàm Hoan, thuộc quận Nhật Nam. Thời Ngô gọi là quận Cửu Đức. Thời Lương đổi từ quận ra châu, ban đầu là Hoan Châu. Đến nhà Đường đặt Hoan Châu và Diễn Châu. Thời Ngô, Đinh, Tiền Lê vẫn gọi là Hoan Châu và Diễn Châu. Năm 1030, Lý Thái Tông đổi Hoan Châu thành Nghệ An (theo Phan Huy Chú - Hoàng Việt địa dư chí).

CÔNG LAO TO LỚN CỦA DANH NHÂN PHÙNG TÁ CHU TRONG VIỆC PHÙ LẬP VƯƠNG TRIỀU MỚI NHÀ TRẦN

Phùng Tá Chu sinh ra trong một dòng họ nổi danh thư kiếm/danh gia vọng tộc trong thời kỳ dân tộc ta đấu tranh giành độc lập tự chủ và xây dựng nhà nước phong kiến Việt Nam thế kỷ VI-X. Các vị tổ họ Phùng như Phùng Thanh Hòa hưởng ứng cuộc khởi nghĩa của Lý Bí (Lý Nam Đế) chống ách đô hộ của nhà Lương, lập nên nhà nước Vạn Xuân (Giáp Tý 544). Phùng Hạp Khanh từng tích cực tham gia cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan (Hắc Đế) lật đổ ách đô hộ của nhà Đường (713-725), lập nên kinh đô Vạn An ở Sa Nam, Nam Đàn, Nghệ An. Phùng Hưng, con của Hạp Khanh cùng các em là Phùng Hải, Phùng Đĩnh tiếp tục lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa chống nhà Đường thành công vào năm Tân Mùi (791), được dân suy tôn là Bố cái Đại vương, v.v..

DANH SỸ PHẠM ĐÌNH TOÁI (1818 - 1901)

Trên Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn Nghệ An số 8/2016, nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh đã có bài viết rất công phu về danh sĩ Phạm Đình Toái. Với tư cách là chắt ngoại (mẹ tôi là cháu nội của cụ Phạm Đình Toái) xin góp thêm một số sự kiện liên quan đến thân thế và sự nghiệp của cụ mà chưa mấy ai biết được.

GS. Tạ Quang Bửu – Nhà trí thức xuất sắc, nhà khoa học lớn của đất nước

“Cha tôi là một nhà trí thức xuất sắc, nhà khoa học lớn của đất nước, một tấm gương sáng về tự học, học suốt đời”. Thiếu tướng Tạ Quang Chính, nguyên Cục trưởng Cục Chính trị Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng đã kể cho chúng tôi nghe về người cha thân yêu của mình – GS Tạ Quang Bửu, một nhà quản lý, người thầy cả đời chăm lo công tác đào tạo đại học và sau đại học của ngành giáo dục nói chung và Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội (ĐHBK Hà Nội) nói riêng.

DANH SĨ PHẠM ĐÌNH TOÁI (1818 - 1901)

Phạm Đình Toái, tự Thiếu Du, hiệu Song Quỳnh, người làng Quỳnh Đôi, xã Hoàn Hậu, nay là xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Họ Phạm cũng là một họ khoa cử ở Quỳnh Đôi. Tổ phụ của Đình Toái là Phạm Đào, đỗ Hương cống cuối đời Lê. Thân sinh ông là Phạm Đình Trọng cũng đỗ Hương cống khoa Quý Dậu năm Gia Long thứ 12 (1813), làm Đốc học, không chịu khuất phục ông Hiệp trấn Thân Văn Giai vì ông này tư túi trong việc khảo hạch, nên bị cách chức.

NHỮNG “TRAI ĐÀN NGÔN NIỆM” MIỀN SÔNG GIĂNG, THUỞ ẤY

Nhân tiết Vu Lan, “Tháng Bảy ngày Rằm, xá tội vong nhân”, đọc những bài “ngôn niệm” từ trang sách cổ, lưu truyền trong dân gian; Cảm thấy đây là những tác phẩm đậm chất nhân văn, chúng tôi dịch ra Quốc ngữ và xin trân trọng giới thiệu. Hy vọng sẽ cung cấp cho bạn đọc một hương vị xưa, một lễ tục theo truyền thống văn hóa Phật giáo xứ Nghệ vào thời dân tộc ta đang quằn quại sống dưới ách nô lệ thực dân Pháp.

NGUYỄN XUÂN ÔN (1825 – 1889)

Hiệu là Ngọc Đường, Hiến Đình và Lương Giang tướng công, quê ở xã Lương Điền, tổng Thái Xá, nay thuộc xã Diễn Thái, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.

NHÀ FOLKLORE HỌC TRẦN HỮU THUNG

Trần Hữu Thung sinh năm 1923 tại làng Trung Phường, xã Diễn Minh, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Ông là con một nhà nông, khá giỏi việc ruộng đồng. Thời niên thiếu có bốn thú vui là: đánh bắt cá, bẫy chim, đấu vật và thích nghe hò vè.

SỨ QUAN ĐINH NHO HOÀN VÀ VUA KHANG HY

Đinh Nho Hoàn sinh năm 1671 tại làng An Ấp - Hương Sơn (nay là xã Sơn Hòa, Hương Sơn, Hà Tĩnh). Năm 14 tuổi (1684) ông thi đậu Tam trường, năm 23 tuổi (1693) đậu Giải Nguyên, năm 30 tuổi (1700) đậu Nhị Giáp Tiến sĩ.

VUA MINH MỆNH VỚI MẢNH ĐẤT VÀ CON NGƯỜI XỨ NGHỆ

Nghệ An là một tỉnh địa linh nhân kiệt, nơi sản sinh ra nhiều sĩ phu nhân tài cho đất nước qua các thời kỳ. Đời nào cũng có được lời hay tiếng tốt, nhân dân được ngợi khen. Chẳng thế mà dưới triều vua Minh Mệnh, rất nhiều lời khen đã được vua ban cho người xứ Nghệ. Nhằm tri ân và biểu dương người xứ Nghệ, vua Minh Mệnh đã ngợi khen những gia đình có 4-5 thế hệ cùng chung sống hòa thuận dưới một mái nhà gọi là “Tứ - Ngũ đại đồng đường”.

TƯỚNG QUÂN HOÀNG TÁ THỐN - NGƯỜI CHỈ HUY THỦY BINH TÀI BA

Trong cuộc kháng chiến chống Nguyên - Mông lần thứ ba (1287-1288), Hoàng Tá Thốn được Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo giao nhiệm vụ Chỉ huy thủy binh phục kích chặn đánh quân địch trên sông Bạch Đằng. Ngày 9/4/1288 đội quân hùng mạnh của Nguyên - Mông do Ô - Mã Nhi và Phàn Tiếp chỉ huy đã bị quân ta tiêu diệt gọn trên sông Bạch Đằng (400 chiến thuyền bị đánh chìm, 8 vạn tên địch bị giết và bị bắt.

NHÀ NƯỚC CỔ ĐẠI VIỆT THƯỜNG THỊ

Những tìm tòi trong thư tịch cổ và những tìm kiếm trên thực địa trong nhiều năm gần đây, đã đẩy lịch sử hình thành các nhà nước cổ đại ở Việt Nam lùi về xa hơn nhà nước Văn Lang đến hàng ngàn năm trước.

 1   2   3   4   5 

 
CHUYÊN SAN KHXH & NV
Chuyên san KHXH&NV số 11/2017
Chuyên san KHXH&NV số 11/2017
SÁCH MỚI
Giới thiệu sách hay: Chămpa và khảo cổ học Mỹ Sơn
Giới thiệu sách hay: Chămpa và khảo cổ học Mỹ Sơn
VIDEO CLIPS
Loading the player...
Tạp chí Truyền hình KH-Cn số tháng 4/2018
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 3/2018
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 2/2018
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 1/2018
Tạp chí Truyền hình KH-CN số tháng 12/2017
TẠP CHÍ TRUYỀN HÌNH KH&CN SỐ 11/2017
Tạp chí truyền hình KH-CN số 10/2017
Tạp chí truyền hình tháng 9/2017
Chuyên đề truyền hình số 8/2017
Chuyên đề truyền hình số 7/2017
Tạp chí truyền hình KH&CN số 1/2007
Tạp chí truyền hình KH&CN số 12/2016
Tạp chí truyền hình KH&CN số 11/2016
Tạp chí truyền hình KH&CN số 10/2016
Tạp chí truyền hình KH&CN số 9/2016
Tạp chí truyền hình KH&CN số 8/2016
Tạp chí truyền hình KH&CN số 7/2016
TẠP CHÍ TRUYỀN HÌNH SỐ 6/2016
Tạp chí truyền hình KH&CN số 5/2016
Tạp chí truyền hình KH&CN số 4/2016
ALBUM ẢNH
Hôm nay: 269 | Tất cả: 1,184,475
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ
Nghiên cứu KH
Sách
Chuyên san
Tài liệu
LIÊN KẾT WEBSITE
THÔNG TIN CẦN BIẾT
 
TƯ VẤN - HỎI ĐÁP
Cho tôi hỏi :ở xã thương xá huyện chân phúc cũ nay là xã nghi hợp huyện nghi lôc tỉnh nghê an có dòng họ nguyễn văn không. chúng tôi là thế hệ thứ tám họ nguyễn văn sống ở bìnnh chánh bình sơn quảng n ...
Xem tiếp
Tôi muốn tìm hiểu lịch sử thành lập nông trường Cờ đỏ ...
Xem tiếp
< Xem toàn bộ >
Trang chủ | Tin tức | Diễn đàn | Nghiên cứu KHXH&NV | Đất và người xứ Nghệ | KHXHNV & Đời sống | Thông tin - Tư liệu | KHXH&NV trong & ngoài nước |
 
Cơ quan chủ quản: Sở KH&CN Nghệ An
Địa chỉ: 75A - Nguyễn Thị Minh Khai - Tp Vinh - Nghệ An
Cơ quan trị sự: Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An
Địa chỉ: 126 Lý Tự Trọng - Hà Huy Tập - TP Vinh - Nghệ An 
Điện thoại: 038.3587.231 - Hotline: Điện thoại: 0913.076.389 - 0982.097.091
Email: khxhnvnghean@gmail.com - Website: http://khxhnvnghean.gov.vn